IV SA/Po 716/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-02-20
Skład orzekający: Ewa Makosz – Frymus, Ewa Kręcichwost – Durchowska, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie otrzymywania przez stronę dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych do dnia 31 sierpnia 2005 r., co było warunkiem zachowania prawa do tego dodatku na podstawie art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa, ponieważ nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego dotyczącego tego, czy strona skarżąca otrzymywała dodatek do zasiłku rodzinnego do dnia 31 sierpnia 2005 r. Istniała sprzeczność między ustaleniami organu I instancji a Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tej kwestii, a strona kategorycznie twierdziła, że dodatek otrzymywała.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania H.D. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ I instancji odmówił przyznania dodatków, argumentując, że strona nie otrzymywała ich do dnia 31 sierpnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, stwierdzając, że z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, czy strona otrzymywała dodatek do dnia 31 sierpnia 2007 r. Strona skarżąca twierdziła, że spełnia przesłanki do otrzymania świadczeń.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz – Frymus Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi H.A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] [...] /-/I.Kucznerowicz /-/E.Makosz-Frymus /-/E.Kręcichwost-Durchowska
IV SA/Po 716/07
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] nie przyznano H.D. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania na syna S.D.
Podstawą decyzji był przepis art.3 pkt 17a, art.4 ust. 2, art. 8 pkt 3a, art.11a, art. 20, art. 32 ust. 2, art. 59 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z 2004 r. ze zm.) rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz.881 z 2005 r.) oraz art.104 kpa (Dz. U. Nr 98, poz.1071 z 2000r. ze zm.).
W uzasadnieniu podniesiono, że w myśl art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych H.D. jest osobą samotnie wychowującą dziecko albowiem jest panną nie wychowującą dziecka z jego rodzicem. W odniesieniu do art.11a ust. 1 w/w ustawy powyższy dodatek przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka w sytuacji, gdy nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany. Z załączonej dokumentacji wynika, że H.D. ma ustalone prawo do świadczeń alimentacyjnych na rzecz syna S. Potwierdza to protokół zawierający treść ugody sądowej z dnia [...] sygn. akt [...] w związku z tym brak jest podstaw do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na rzecz syna S. Co do wniosku o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zdaniem organu nie przysługuje on H.D. Stosownie do art. 59 b ustawy o świadczeniach rodzinnych "osoba otrzymująca dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych do dnia 31 sierpnia 2005 r. zachowuje do niego prawo, do zakończenia 3-letniego okresu jego pobierania, jeżeli spełnia dotychczasowe warunki". Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż do dnia 31.08.2005 r. H.D. nie otrzymywała dodatku. Oznacza to zatem, że nie spełnia podstawowego warunku uprawniającego do przyznania wnioskowanego dodatku.
H.D. odwołała się od tej decyzji podnosząc, iż zasiłek rodzinny na syna w kwocie 43 zł i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 170 zł pobierała do dnia 1 września 2005 r. Jej zdaniem spełnia ona przesłanki określone w art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy.
W myśl art. 3 pkt. 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych H.D. jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Zgodnie z powyższym przepisem jest nią panna, chyba że wychowuje Wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. W odniesieniu do art. 11 a ust. 1 w/w ustawy powyższy dodatek przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka w sytuacji, gdy nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany. Z załączonej dokumentacji wynika, że H.D. ma ustalone prawo do świadczeń alimentacyjnych na rzecz syna S. co potwierdza protokół zawierający treść ugody sądowej z dnia [...] sygn. [...] w związku z tym brak jest podstaw do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka na rzecz syna Odwołującej się. Odnośnie ustalenia prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, stosownie do art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych "osoba otrzymująca dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych do dnia 31 sierpnia 2005 r. zachowuje do niego prawo, do zakończenia 3 letniego okresu jego pobierania, jeżeli spełnia dotychczasowe warunki".
Z akt sprawy nie wynika jednoznacznie ażeby H.D. otrzymywała w.w. dodatek do dnia 31.08.2007 r.
H.D. wniosła skargę na powyższą decyzję. W jej ocenie spełnia ona przesłanki określone w art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy administracji publicznej naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa.
W myśl art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że organ jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie zgromadzone dowody lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz, że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w kpa - zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Zarówno w nauce, jak i w praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. : po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, po drugie - ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy.
Skarżąca nie otrzymała przedmiotowego świadczenia, gdyż jak ustalił organ I instancji z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż do dnia 31.08.2005 r. nie otrzymywała ona tego dodatku.
W aktach sprawy na dzień wydania decyzji przez Prezydenta Miasta tj. [...] brak jest jakichkolwiek ustaleń odnośnie tej okoliczności. Po raz pierwszy z takim pytaniem do MOPR zwróciło się SKO pismem z dnia [...] czyli już po wydaniu swojej decyzji. Decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] została wydana w dniu [...]. Odpowiedź MOPR –u została udzielona w dniu 24 września 2007 r. Z treści tego pisma wynika, iż od dnia 31.08.2005 r. Skarżąca nie otrzymywała dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. A zatem wnioskować należy, iż przedmiotowy dodatek Skarżąca do dnia 31.08.2005 r. otrzymywała. W uzasadnieniu swojej decyzji SKO stwierdziło, że z akt sprawy nie wynika jednoznacznie aby H.D. otrzymywała dodatek do dnia 31.08.2007 r. Prawdopodobnie błędnie wpisano rok "2007" gdyż chodzi o 2005.
Nie mniej jednak treść uzasadnienia organu I instancji stoi w zasadniczej sprzeczności z uzasadnieniem SKO.
Prezydent miasta stwierdza bowiem, iż z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż Skarżąca przedmiotowego dodatku nie otrzymywała do dnia 31.08.2005 r. Z kolei w uzasadnieniu SKO jest sformułowanie, że "z akt sprawy nie wynika jednoznacznie aby Skarżąca otrzymywała taki dodatek do dnia 31.08.2007 r." Między tymi stwierdzeniami istnieje sprzeczność a organy administracji publicznej tego nie wyjaśniły. Podkreślenia wymaga fakt, iż Skarżąca kategorycznie twierdzi, iż zarówno dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka jak i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka otrzymywała do dnia 31.08.2007 r.
Nadto Sąd zauważa, iż w aktach sprawy brak jest wniosku Skarżącej o ustalenie przedmiotowych świadczeń, który jak wynika z uzasadnienia organu I instancji został przez nią złożony w dniu 27 stycznia 2006 r.
W aktach sprawy znajduje się jedynie wniosek Skarżącej z dnia 28 lipca 2006 r. o przyznanie zasiłku rodzinnego i decyzja o jego przyznaniu z dnia [...] nr [...].
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/I.Kucznerowicz /-/Ewa Makosz-Frymus /-/Ewa Kręcichwost-Durchowska
KB/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło