IV SA/Po 717/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] maja 2014 r., nr [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Pismem z [..] czerwca 2014 r. D. S. (dalej: "Inwestor" lub "Skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika, radcę prawnego A. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [..] maja 2014 r., znak: [..], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [..] z [..] lutego 2014 r., znak: [..], nakazującą Inwestorowi rozbiórkę obiektu letniskowego o wymiarach w planie [..] lokalizowanego na [..]. Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie; "p.p.s.a."). Wniosek ten Skarżący uzasadnił spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą i najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego, zaś jej zrealizowanie wiąże się z trudnymi do odwrócenia skutkami. Celem pierwszym i nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa, bowiem temu służą przepisy karne. Skoro zatem w niniejszym postępowaniu przedmiotem rozpoznania będzie kwestia, czy naruszone zostały przepisy prawa, to zawieszenie wykonania rozbiórki tego obiektu jest jak najbardziej uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek strony skarżącej, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z konstrukcji przywołanej normy prawnej wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. W związku z powyższym wnioskujący musi dokładanie określić okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, zależy orzeczenie sądu (zob. postanowienie NSA z 07.04.2005 r., II OZ 201/05 – orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli strona nie przytoczy w tym zakresie wystarczających okoliczności (por. postanowienie NSA z 08.08.2008 r., II OSK 1041/08, CBOSA). Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (tak trafnie J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 9 do art. 61). Podkreślić również należy, że, jak przyjmuje się w judykaturze, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową) wyrządzoną wnioskodawcy, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym, co do zasady, wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna szkoda poniesiona wskutek wykonania prac wiąże się bowiem przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację inwestycji, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku (por. postanowienia NSA: z 24.02.2012 r., II OSK 385/12; z 19.01.2012 r., II OZ 1382/11; z 10.01.2012 r., II OSK 2619/11; z 06.11.2011 r., II OSK 2046/11 – CBOSA). Powyższa konstatacja, zdaniem Sądu, dostatecznie uzasadnia stwierdzenie, iż na skutek wykonania zaskarżonej decyzji istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania nieodwracalnych skutków. Dlatego należy przyjąć, że Skarżący wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozbiórka przedmiotowego obiektu niewątpliwie mogłaby bowiem prowadzić do sytuacji, w której przywrócenie stanu poprzedniego w razie wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego – to jest ponowna realizacja tego obiektu – wiązałaby się z poniesieniem znacznych nakładów (finansowych, organizacyjnych). W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.