IV SA/Po 718/18
WyrokWSA w Poznaniu2019-03-28
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Maciej Busz, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zmieniająca ostateczną decyzję o obniżeniu dodatku służbowego policjantowi, wydana na podstawie art. 155 k.p.a. bez zgody strony, jest prawidłowa, zwłaszcza w kontekście późniejszych orzeczeń sądowych uchylających podstawy do nałożenia kar dyscyplinarnych?Ratio decidendi
Decyzja zmieniająca ostateczną decyzję o obniżeniu dodatku służbowego, wydana na podstawie art. 155 k.p.a. bez zgody strony, jest nieprawidłowa. W sytuacji, gdy podstawy do nałożenia kar dyscyplinarnych, które skutkowały obniżeniem dodatku, zostały uchylone przez sądy administracyjne, właściwym trybem do zmiany decyzji jest wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a nie tryb zmiany decyzji ostatecznej z art. 155 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu R. S. na decyzję Komendanta Policji, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Organ I instancji pierwotnie zmienił decyzję ostateczną obniżającą skarżącemu dodatek służbowy, stosując art. 155 k.p.a. bez zgody strony. Skarżący kwestionował tę zmianę, wskazując na późniejsze orzeczenia sądów uchylające podstawy do nałożenia kar dyscyplinarnych, które skutkowały obniżeniem dodatku. Organ odwoławczy uznał, że zastosowanie art. 155 k.p.a. było błędne i właściwym trybem było wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant sekr. sąd. Agata Żebrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze sprzeciwu R. S. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej oddala sprzeciw w całości
IV SA/Po 718/18
Uzasadnienie
Komendant Powiatowy Policji w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 roku wydaną na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.) w związku z § 9 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 06 grudnia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r, poz. 1236 z późn. zm.) zmienił decyzję ostateczną wyrażoną w Rozkazie Personalnym Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2015 roku dotyczącym obniżenia przyznanego zwolnionemu z dniem [...] sierpnia 2016 roku z Policji funkcjonariuszowi mł. asp. (w stanie spoczynku) R. S. (dalej skarżący) dodatku służbowego z dniem [...] grudnia 2015 roku w kwocie [...]złotych o 50%, tj. o kwotę [...]zł do kwoty [...]złotych, w sposób uwzględniający okoliczności uzasadniające obniżenie tego składnika uposażenia zasadniczego za okres obowiązywania kary dyscyplinarnej nagany, na podstawie postanowień orzeczenia Nr [...] [...] Komendanta Policji z dnia [...] listopada 2015 roku, utrzymującego w mocy zaskarżone orzeczenie Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] października 2015 roku.
Biorąc powyższe pod uwagę ustalono i przyznano skarżącemu z dniem [...] grudnia 2015 roku dodatek służbowy w wysokości [...] złotych na okres do [...] lutego 2016 roku, a z dniem [...] marca 2016 roku, wskutek upływu terminu obowiązywania decyzji wyrażonej w Rozkazie Personalnym Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] września 2015 roku, zmienionej decyzją Komendanta Powiatowego Policji w [...] Nr [...] obniżony dodatek służbowy określono i przyznano w wysokości [...] złotych miesięcznie na okres do [...] grudnia 2016 roku.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że Komendant Powiatowy Policji w [...] z dniem [...] grudnia 2015 r. Rozkazem Personalnym Nr [...] obniżył skarżącemu dodatek służbowy o 50% w związku z naruszeniem przez niego dyscypliny służbowej, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Orzeczeniem Nr [...] Komendanta Policji z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymującym w mocy zaskarżone Orzeczenie Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] października 2015 r., skarżący został uznany winnym zarzucanych mu czynów.
Zgodnie z dyspozycją § 9 ust. 5 w/w rozporządzenia dodatek służbowy obniża się w granicach od 20 - 50 % otrzymywanej stawki w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną.
Wobec powyższego obniżenie dodatku służbowego nastąpiło w granicach przewidzianych w przywołanym przepisie, z uwzględnieniem wysokości dodatku służbowego obowiązującego w dniu wydania niniejszej decyzji, tj. [...] grudnia 2015 r. w kwocie [...]zł miesięcznie. Jego wysokość została określona w decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...], wyrażonej w Rozkazie Personalnym Nr [...] z dnia [...] września 2015r. w zakresie dotyczącym obniżenia skarżącemu przyznanego na czas nieokreślony dodatku służbowego w wysokości [...] zł miesięcznie o kwotę [...]zł miesięcznie, wydanej na podstawie Orzeczenia Nr [...] [...] Komendanta Policji z dnia [...] września 2015 roku, utrzymującego w mocy zaskarżone Orzeczenie Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 roku o uznaniu skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej. W związku z upływem z dniem [...] lutego 2016 r. terminu jej obowiązywania, w niniejszej decyzji określono i wskazano okresy oraz wysokość dodatku służbowego przed i po upływie tego terminu. Powyższe uwzględnia wysokość obniżonego dodatku służbowego w okresie obowiązywania w tym zakresie dwóch, a następnie jednej decyzji, w granicach wskazanych w § 9 ust. 5 rozporządzenia. W pierwszym przypadku do dnia [...] lutego 2016 r. dodatek służbowy w wysokości [...] zł, w drugim natomiast z dniem [...] marca 2015 r. wskazany dodatek służbowy powiększony o kwotę [...]zł, w wysokości [...] zł miesięcznie do dnia [...] grudnia 2016 r.
Biorąc pod uwagę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2017 roku (sygn. akt I OSK 157/16), który uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 08 października 2015 roku (sygn. akt IV SA/Po 467/15) oraz orzeczenia Nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego w [...] i Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...], organ zmienił decyzję ostateczną wyrażoną w Rozkazie Personalnym Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w zakresie wysokości dodatku służbowego przyjętego do obniżenia tego składnika uposażenia zasadniczego o 50% z [...] zł do [...] zł oraz wskazania terminów obowiązywania w tym zakresie dwóch, a następnie jednej decyzji.
Organ I instancji powołał się na art. 155 k.p.a. w myśl którego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem organu w pierwszym podanym terminie - do dnia [...] lutego 2016 r. - dodatek służbowy winien zostać obniżony z kwoty [...]zł o 50% do kwoty [...]zł. W drugim natomiast terminie - do [...] grudnia 2016 r. - dodatek służbowy winien zostać powiększony o kwotę [...]zł do kwoty [...]zł wskutek upływu terminu obowiązywania decyzji wyrażonej w Rozkazie Personalnym Nr [...] z dnia [...] września 2015 r., zmienionej decyzją Komendanta Powiatowego Policji w [...] Nr [...]
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł R. S. "z uwagi na kwoty, których nie ma w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.".
Komendant Policji decyzją z [...].05.2018 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wymierzył skarżącemu karę dyscyplinarną nagany, za wykonywanie zajęcia zarobkowego poza służbą bez zgody przełożonego.
Skarżący od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] wniósł odwołanie. [...] Komendant Policji Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał je w mocy i jako orzeczenie ostateczne zakończyło ono postępowanie dyscyplinarne wszczęte przez Komendanta Powiatowego Policji w [...].
Następstwem powyższego było wydanie przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] Rozkazu Personalnego Nr [...] z dnia [...] lipca 2015r. o obniżeniu policjantowi dodatku służbowego o 30%, tj. o kwotę [...]zł do kwoty [...]zł miesięcznie na okres od [...] lipca 2015r. do [...] października 2015r. Od powyższego rozkazu personalnego skarżący nie wniósł odwołania, lecz zaskarżył do sądu oba orzeczenia dyscyplinarne.
Kolejnym Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 roku Komendant Powiatowy Policji w [...] wymierzył skarżącemu karę dyscyplinarną nagany, za naruszenie dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej. Skarżący od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] wniósł odwołanie, które [...] Komendant Policji Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy. Skarżący na orzeczenie Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. [...] Komendanta Policji oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Komendant Powiatowy Policji w [...] Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...] września 2015r. obniżył skarżącemu dodatek służbowy o 30%, tj. o kwotę [...]zł do kwoty [...]zł miesięcznie na okres od [...] września 2015r. do [...] października 2015r.
Następnym Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2015r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wymierzył skarżącemu karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, które Komendant Policji Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy. Konsekwencją powyższego było kolejne - trzecie obniżenie - skarżącemu dodatku służbowego o 50% Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r. przez Komendanta Powiatowego Policji w [...]. To właśnie trzecie obniżenie skarżącemu wysokości dodatku służbowego jest przedmiotem kontrolowanej sprawy.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2015r., poz. 355 z późn. zm.) oraz § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001r., Nr 152, poz. 1732 - z późn. zm.), a jako podstawę faktyczną - prawomocne orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] października 2015r.
Od powyższego rozkazu personalnego skarżący nie wniósł odwołania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...].11.2017r. uchylił zarówno wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...].10.2015r. sygn. akt IV SA/Po [...], jak i zaskarżone orzeczenie [...] Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2015r. Nr [...] oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. odnoszące się do pierwszej kary dyscyplinarnej.
W następstwie powyższego konieczne było wznowienie trzech postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi - rozkazami personalnymi w przedmiocie obniżenia byłemu policjantowi dodatku służbowego - gdyż pierwszy rozkaz o obniżeniu dodatku miał wpływ na kwoty obniżenia dodatku w kolejnych rozkazach.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2018r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną - Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...] lipca 2015r. i wydał 3 decyzje w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego.
Od wydanych przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] 3 decyzji w sprawie obniżonego dodatku skarżący wniósł odwołania do Komendanta Policji.
Po rozpoznaniu odwołania od decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2018r., Komendant Policji decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2018r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na brak podstaw prawnych do orzekania o wypłacie obniżonej kwoty dodatku jak i zasądzenia odsetek.
W związku z wpływem do Komendy Policji w dniu [...].04.2018 r. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 2018 r. o sygn. I OSK [...] ukonstytuowała się nowa sytuacja prawna i faktyczna mająca wpływ na zaskarżoną decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2018r.
Po rozpoznaniu odwołania, od decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2018r., Komendant Policji decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na brak przesłanki uzasadniającej obniżenie dodatku służbowego o 30%.
Rozpatrując odwołanie od zaskarżonej w kontrolowanym postępowaniu decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...] odwoławczy wskazał, że uchylenie Rozkazu Personalnego Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. i zmiana Rozkazu Personalnego Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] obniżające skarżącemu dodatek służbowy mają bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w Rozkazie Personalnym Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.
Organ II instancji wyjaśnił, że działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...].11.2017 r. (winno być z [...].03.2018r., o sygn. I OSK [...] – uwaga Sądu) oddalający skargę kasacyjną na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...].01.2016 r. o sygn. IV SA/Po [...], uchylający orzeczenia dyscyplinarne o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...].03.2018 r. (winno być z [...].11.2017 r. o sygn. I OSK 157/16- uwaga Sądu) uchylający zaskarżone orzeczenie nr [...] Komendanta Policji i poprzedzające je orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...], odnoszące się do drugiej kary nagany (winno być uchylający zaskarżone orzeczenie nr [...] Komendanta Policji i poprzedzające je orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...], odnoszące się do pierwszej kary nagany – uwaga Sądu).
Kwestię ukarania karą ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2016r. utrzymującym w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Policji z dnia [...].11.2015r. Nr [...] Pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która nie została jeszcze rozpoznana.
Organ odwoławczy wskazał, że mając na względzie powyższe oraz pozostające w obrocie prawnym orzeczenia dyscyplinarne o ukaraniu karą ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, organ I instancji zobligowany jest do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną gdyż kwota dodatku służbowego, od której nastąpi obniżenie o 50 % otrzymywanej stawki ulega zmianie, w związku z wcześniejszymi wyrokami sądów.
Dalej wyjaśnił, że w trybie art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.) jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: uchyli decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a łub art. 145b, i wyda nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W przedmiotowej sprawie organem tym jest Komendant Powiatowy Policji w [...], gdyż od jego decyzji w sprawie obniżenia dodatku służbowego skarżący nie wniósł odwołania. Był więc organem, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Podstawą do wznowienia postępowania w sprawie obniżenia dodatku służbowego jest wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia [...].11.2017 r. uchylający zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Wojewódzkiego w [...] i zaskarżone orzeczenie Nr [...] Komendanta Policji oraz poprzedzające je orzeczenie Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] i w konsekwencji rozstrzygnięcie postępowań administracyjnych w sprawie wcześniejszego obniżenia dodatku służbowego.
Jednakże na dzień wydania niniejszej decyzji również orzeczenie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Komendanta Policji oraz poprzedzające je orzeczenie Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] zostały uchylone.
Zalecono, by organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę rozważył przesłankę wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 8, art. 149 § 1 w związku z art. 150 § 1 k.p.a. postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i po przeprowadzeniu postępowania wydał stosowną decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 149 § 2 k.p.a. oraz § 9 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 06 grudnia 2001 r., obniżającą dodatek służbowy skarżącemu o 50 % .
Pismem z [...].06.2018r. zatytułowanym "odwołanie" R. S. zaskarżył powyższą decyzję w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci ustawy o Policji oraz ustawy kodeks karny. W uzasadnieniu skargi przywołał prawomocne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt. I OSK [...] z dnia [...].11.2017r. , oraz I OSK [...] z dnia [...].03.2018r.
Komendant Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Dodatkowo wskazał, że skarżący nie wyjaśnił na czym polega naruszenie prawa materialnego zarówno w ustawie o Policji, jak i Kodeksie Karnym, nie wskazując konkretnych artykułów ustaw, dlatego też nie ustosunkowano się do zarzutów.
Zważywszy na fakt, iż skarżący zaskarżył decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Komendanta Policji, Komendant Powiatowy Policji w [...], postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., działając na podstawie art. 123 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie do czasu rozpatrzenia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
Podkreślono również, że skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Komendanta Policji uchylającą zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] w sprawie uchylenia Rozkazu Personalnego Nr [...] z dnia [...] lipca 2015r. obniżającego o 30 % dodatek służbowy oraz decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Komendanta Policji uchylającą zaskarżoną Decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] w sprawie zmiany decyzji ostatecznej - Rozkazu Personalnego Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. obniżającego o 30 % dodatek służbowy.
Podkreślono, iż decyzje te wzajemnie na siebie wpływają gdyż od pierwszej wydanej decyzji uzależnione są dwie kolejne.
Nadmieniono, iż skarżący, Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Komendanta Policji, został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2016 r. na podstawie art. 41ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprzeciw okazał się niezasadny.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302, zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekający przyjął, że pismo z [...].06.2018r. zatytułowane "odwołanie", którym R. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu decyzję Komendanta Policji z [...].05.2018r. nr [...] należy potraktować jako sprzeciw, gdyż zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art.138 § 2 k.p.a. i uchyliła w całości decyzje organu I instancji oraz przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Od takiej decyzji przysługuje w myśl art.64a p.p.s.a. sprzeciw, który można zgodnie z art.64 c p.p.s.a. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Wprawdzie skarżący wniósł sprzeciw z uchybieniem tego terminu, jednak Sąd miał na uwadze, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji błędnie nie pouczył skarżącego o prawie wniesienia sprzeciwu od decyzji w terminie 14 dni, lecz wadliwie pouczył go o prawie do wniesienia skargi w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.
W ocenie Sądu orzekającego skarżący wskutek wadliwego pouczenia organu złożył sprzeciw z przekroczeniem w/w terminu 14 dniowego, lecz przed upływem 30 dni od dnia doręczenia mu decyzji, a więc w terminie do wniesienia skargi. W tej sytuacji Sąd oparł się na art.112 k.p.a., według którego błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie. Zdaniem Sądu przepis ten na zasadzie analogii stosuje się także do wniesienia sprzeciwu do sądu administracyjnego. Dlatego pomimo przekroczenia przez skarżącego ustawowego terminu do wniesienia sprzeciwu Sąd rozpoznał go merytorycznie mając na uwadze wadliwe pouczenia organu i powyższą argumentację. Skarżący nie może bowiem ponosić negatywnych konsekwencji wadliwego pouczenia go przez organ odwoławczy.
Zakreślając kwestie, będące przedmiotem badania przez sąd administracyjny, w razie wniesienia sprzeciwu, prawodawca dwukrotnie - zmieniając ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935, dalej k.p.a.) także ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wskazał, że przedmiotem kontroli jest jedynie wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (dodane art. 64e oraz 151a § 1 p.p.s.a). Przy rozumowaniu a contrario, wyłączono tym samym na danym etapie możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co zostało uregulowane w wyodrębnionym obecnie § 2a art. 138 k.p.a. Z przyjętym rozwiązaniem koresponduje zasada, że - w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd - jego wyrok nie jest zaskarżalny (art. 151a § 3 p.p.s.a.).
Względy wykładni językowo-logicznej, celowościowej i systemowej, przemawiają za uznaniem, że przedmiotem kontroli, w razie wniesienia sprzeciwu, jest wyłącznie zasadność wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej), na gruncie uwarunkowań prawnych, zakreślonych przez organ administracji. Przedmiotem kontroli nie może być natomiast w danym postępowaniu, któremu z woli prawodawcy nadano wyłącznie charakter wpadkowy, kwestia właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego, w ramach których organ skonstatował, że sprawa wymaga przykazania do ponownego rozpoznania, w ramach kryteriów, zakreślonych w art. 138 § 2 k.p.a. W takiej sytuacji organ administracji, orzekający w przyszłości w sprawie (jak i sąd, badający w legalność jego decyzji) będzie związany wyrokiem w przedmiocie sprzeciwu tylko w tym zakresie, że - wobec określonych ocen organu, co do materialnoprawnych uwarunkowań sprawy - zachodziły przesłanki do jej przekazania do ponownego rozpoznania w I instancji. Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego wyłącznie charakter niejako procesowy i nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem. Wobec wyżej wskazanych uwarunkowań Sąd uznał, że nie jest dopuszczalna w rozpatrywanej sprawie - na etapie wniesienia sprzeciwu - ocena jej uwarunkowań materialnoprawnych.
Wobec wskazanych ram badania zasadności sprzeciwu należy stwierdzić, że ustalenia organu II instancji, co do wystąpienia przesłanek dla wydania postanowienia o charakterze kasatoryjnym są trafne.
Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że organ I instancji zobligowany jest do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdyż kwota dodatku służbowego, od którego nastąpi obniżenie o 50 % otrzymywanej stawki ulega zmianie, w związku z wcześniejszymi wyrokami sądów administracyjnych, które wskazał. W ocenie Sądu orzekającego istotny dla kontrolowanej sprawy jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2018r. o sygn. I OSK 1094/16. Wyrok ten oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 20.012016r. o sygn. IV SA/Po 911/15 uchylającego orzeczenie [...] Komendanta Policji z dnia [...] września 2015r. nr [...] oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...]. Należy dodatkowo podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z 29.11.2017r. o sygn. I OSK 157/16 (publ. CBOSA) uchylił orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego, Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] marca 2015r. nr [...].
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy wzruszenie orzeczeń dotyczących kar dyscyplinarnych orzeczonych wobec skarżącego ma bezpośredni wpływ na orzeczenia dotyczące wysokości obniżenia dodatku służbowego skarżącego, w tym w szczególności na wysokość istotnego dla kontrolowanej sprawy trzeciego obniżenia skarżącemu dodatku służbowego o 50% Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r. przez Komendanta Powiatowego Policji w [...].
Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, co do zasady nie kwestionowały konieczności zmiany wysokości obniżenia skarżącemu dodatku służbowego. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do tego, że zdaniem organu I instancji oraz organu odwoławczego zmiana wysokości obniżenia skarżącemu dodatku służbowego powinna odbyć się w dwóch różnych i odmiennych trybach.
Organ I instancji zmienił decyzję ostateczną wyrażoną w rozkazie personalnym [...] z [...].12.2015 r. na podstawie art. 155 k.p.a. W myśl art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Organ odwoławczy słusznie wskazał, że błędne było zastosowanie przez organ I instancji trybu określonego w art. 155 k.p.a. W aktach sprawy brak jest bowiem zgody strony (skarżącego) na zmianę decyzji. Zgoda taka w świetle treści art.155 k.p.a. jest niezbędna dla zastosowania trybu określonego w tym przepisie. Ponadto Sąd orzekający również stoi na stanowisku, że zaistniała zmiana stanu faktycznego wskutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2018r. o sygn. I OSK 1094/16 - oddalającego skargę kasacyjną na wyrok WSA w Poznaniu z [...].01.2016 r. o sygn. IV SA/Po [...], który uchylił orzeczenie [...] Komendanta Policji z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej i poprzedzające je orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29.11.2017r. o sygn. I OSK 157/16 (publ. CBOSA) uchylającego orzeczenie [...] Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] marca 2015r. nr [...]. uzasadnia zastosowanie trybu unormowanego w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja ta została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone bądź zmienione. Taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie.
Trafnie więc przyjął organ odwoławczy, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie wyżej przytoczonego przepisu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Tym samym sprawa niniejsza powinna być rozstrzygnięta nie w toku postępowania zwykłego, jak to wadliwie uczynił organ I instancji, lecz w toku postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie wznowieniowe. Ta konkluzja musiała skutkować uchyleniem przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy nie mógł bowiem na podstawie art.138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżonej decyzji organu I instancji i orzec w zupełnie innym trybie (nadzwyczajnym, a nie zwykłym) co do istoty sprawy, gdyż prowadziłoby to do naruszenia określonej w art.15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji właściwym do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.) jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji.
Wobec powyższego właściwy organ zgodnie z trafnymi zaleceniami organu odwoławczego powinien ponownie rozpatrując sprawę rozważyć przesłankę wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 8, art. 149 § 1 w związku z art. 150 § 1 k.p.a. postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i po przeprowadzeniu postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 149 § 2 k.p.a. oraz § 9 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 06 grudnia 2001 r., wydać stosowną decyzję w przedmiocie obniżenia skarżącemu dodatku służbowego o 50 %.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło