IV SA/Po 719/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. M. i U. W. w P. Oddział w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2013r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W. Z. M. i U. W. w P. Oddział w L. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2013r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Wraz ze skargą złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku wskazano, że skarżący będąc wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną nie ma aktualnie przewidzianych w planie finansowym środków na poniesienie kosztów postępowania w zakresie opłaty sądowej. Oznacza to zdaniem wnoszącego skargę, że nie zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi uniemożliwi mu ochronę jego praw. Wnioskodawca w uzasadnieniu wskazał, że pozyskanie środków na opłatę od skargi wymagałoby zmiany w planie finansowym jednostki i w budżecie województwa albo uzyskanie środków rezerwy. Żadne z tych rozwiązań nie jest możliwie do przeprowadzenia w terminie do złożenia skargi. We wniosku przedstawiono również wartość środków trwałych wnioskodawcy ([...] zł.), stratę za ostatni rok obrotowy ([...] zł.) oraz stan trzech kont bankowych prowadzonych przez [...] Oddział w L. na łączną kwotę [...] zł. We wniosku podano dodatkową informację, że stan środków na rachunkach bankowych to kwota dochodów do odprowadzenia na rachunek jednostki samorządu terytorialnego. Pismem z dnia 30 lipca 2013r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie statutu, sprawozdania finansowego z wykonania planu finansowego oraz innych dokumentów przedstawiających sytuację finansową wnioskodawcy w tym bilansu sporządzonego na dzień 31.12.2012r., rocznego planu dochodów i wydatków na 2013 oraz wyciągów z kont bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący przesłał statut W. Z. M. i U. W.h w P., rachunek zysków i strat jednostki budżetowej lub samorządowego zakładu budżetowego na dzień 31.12.2012r. zestawienie zmian funduszu jednostki budżetowej lub samorządowego zakładu budżetowego na dzień 312.12.2012r., plan finansowy jednostki budżetowej i wyciągi z kont bankowych za okres 1 maja do 31 lipca 2013r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, ze skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna jednak wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy na wstępie należy stwierdzić, że wnioskodawca jest wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną utworzoną Uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 1999r. Sejmiku Województwa Wielkopolskiego. Wnioskodawca, zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), wydatki pokrywa bezpośrednio z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, do którego odprowadza również pobrane dochody. Źródło, z którego finansowane są wydatki stanowi zatem budżet Województwa Wielkopolskiego. Jednostka organizacyjna działa na podstawie rocznego planu finansowego. Ustawa o finansach publicznych oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych (Dz.U. Nr 241, poz. 1616) w § 12 ust. 3 przewidują możliwość dokonania zmiany w planach finansowych jednostek organizacyjnych (jednostek budżetowych). Kierownicy samorządowych jednostek budżetowych, w terminie 7 dni od dnia dokonania zmiany w planach finansowych, o których mowa w ust. 3, zawiadamiają zarząd o dokonanych zmianach (§12 ust. 5 w/w rozporządzenia). W świetle powyższego, pomimo oświadczenia, że na wyodrębnionym rachunku jednostki budżetowej brak jest środków finansowych do samodzielnej dyspozycji, stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanki umożliwiającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu