IV SA/Po 723/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-10-23

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Izabela Bąk – Marciniak, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wznowieniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest zasadna, gdy podstawą wznowienia jest wyrok sądu administracyjnego wydany po wydaniu decyzji ostatecznej, a nie ujawniono innych nowych okoliczności faktycznych lub dowodów?
Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga łącznie spełnienia trzech przesłanek: ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istotnych dla sprawy, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, a które nie były znane organowi wydającemu decyzję. Wyrok sądu administracyjnego wydany po wydaniu decyzji ostatecznej nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu tego przepisu i nie może być podstawą wznowienia postępowania. W konsekwencji decyzja o wznowieniu postępowania była niezasadna i została uchylona.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się ustalenia warunków zabudowy dla nadbudowy części domu mieszkalnego jednorodzinnego, podczas gdy współwłaściciele nieruchomości sprzeciwili się tej inwestycji. Prezydent Miasta wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla budynku jednorodzinnego, która stała się ostateczna. Później okazało się, że budynek miał już trzy lokale mieszkalne, co kwalifikowało go jako budynek wielorodzinny. Organ wznowił postępowanie i zmienił decyzję na warunki zabudowy dla budynku wielorodzinnego. Skarżący kwestionowali wznowienie postępowania, zarzucając brak nowych okoliczności faktycznych lub dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. w przedmiocie wznowienia postępowania i zmiany warunków zabudowy; oddalił skargę w pozostałym zakresie; orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji; zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Izabela Bąk – Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy M. F., M. W.-F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] (nr sprawy [...]); 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. F., Ma. W.F. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2007r. M. S.-K. i M. K. domagali się ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na istniejącej już nadbudowie części niższych domu mieszkalnego (na podstawie projektu budowlanego zamiennego) nieruchomości położonej w P. przy ul.P. [...], dz. nr [...]. We wniosku podali, iż jest to budynek jednorodzinny wolnostojący posiadający trzy mieszkania, posiadający trzy kondygnacje naziemne, jedną podziemną. Pismem z dnia 30.07.2007r. M. W.-F.i M. F. reprezentowani przez pełnomocnika zwrócili się do organu, z informacją, iż jako współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości wnoszą o odmowę ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie części domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], albowiem nie zgadzają się na proponowany sposób nadbudowy. Decyzją z dnia [...] października 2007r. nr [...]Prezydent Miasta P. ustalił na rzecz M. S.-K. i M.K. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie części domu mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w P. przy ul. P. [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, iż wnioskowana inwestycja została już zrealizowana, a decyzja niniejsza jest niezbędna celem przedłożenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. W odrębnym postępowaniu jakie toczy się przed organem nadzoru budowlanego o zalegalizowanie samowolnie realizowanej nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego, inwestor winien złożyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w przypadku współwłasności zgodę współwłaścicieli na realizację wnioskowanej inwestycji. Sprzeciw wyrażony przez współwłaścicieli nie stanowi zaś podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Organ mógłby odmówić ustalenia tych warunków tylko wówczas gdyby nie został spełniony jeden z warunków przewidzianych w art.61 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeprowadzona analiza wykazała, iż planowane przedsięwzięcie jest zgodne z art.61 ust.1 u.p.z.p. Decyzja ta stała się ostateczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008r., sygn. akt II SA/Po 384/08 zapadłym po rozpoznaniu skargi M. W.-F. i M. F. na decyzję WWINB z dnia [...] lutego 2008r. utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia [...] grudnia 2007r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą inwestorom pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, uchylił decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż decyzja o warunkach zabudowy z 2007r. w części rozstrzygającej zezwala na nadbudowę części domu mieszkalnego – jednorodzinnego, a sporny budynek miał przed przebudową już trzy lokale mieszkalne, co w świetle definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego z art.3 pkt 2a prawa budowlanego uniemożliwia traktowanie go za budynek o takim charakterze. Koniecznym zatem jest zbadanie zgodności projektu budowlanego zamiennego z warunkami decyzji z dnia [...] października 2007r. W dniu 14 lipca 2009r. M. S.-K. i M. K. złożyli do Prezydenta Miasta P. wniosek o zmianę decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] października 2007r. w zakresie brzmienia ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na "nadbudowie części domu mieszkalnego jednorodzinnego", na "nadbudowę części małego domu wielorodzinnego do czterech mieszkań". We wniosku podali, iż w budynku istniały już trzy lokale w chwili wydania decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2001r. ([...]) o udzieleniu pozwolenia na nadbudowę części niższych domu mieszkalnego jednorodzinnego, co do której to decyzji w dniu [...].01.2006r. PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego tą decyzją. Podali również, iż w dniu 2.11.2008r. została zakończona nadbudowa. Decyzją z dnia [...] października 2009r. nr [...] Prezydent Miasta P. działając na podstawie art.155 kpa zmienił decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] października 2007r. nr [...]w przedmiocie funkcji projektowanego budynku z "nadbudowy części domu mieszkalnego jednorodzinnego" na "nadbudowę części budynku mieszkalnego wielorodzinnego" . Odwołanie od tej decyzji złożyli M. W.-F. i M. F. reprezentowani przez pełnomocnika , domagając się jej uchylenia. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zmiana ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w trybie art. 155 kpa wymaga wyrażenia zgody przez strony postępowania, którymi są inwestor wnioskujący o wydanie decyzji, właściciel (użytkownik wieczysty) terenu objętego decyzją oraz właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiednich. W aktach brak jest dokumentu, aby organ I instancji zwrócił się ze stosownym zapytaniem do wszystkich stron postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] Prezydent Miasta P. omówił zmiany decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] października 2007r., z uwagi na brak pisemnej zgody stron na proponowaną zmianę decyzji co jest równoznaczne z koniecznością wydania decyzji odmownej. W dniu [...] września 2010r. M. S. –K. i M. K. reprezentowani przez pełnomocnika złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z dnia 8 października 2007r. i to na podstawie art.145 § 1 pkt 5 i 7 kpa, w celu uchylenia i zmiany decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu wniosku wskazali, iż organ wydając decyzję o warunkach zabudowy błędnie przyjął, iż jest to budynek jednorodzinny. Organ wznawiając postępowanie winien na nowo zbadać funkcję zabudowy terenu, jak i zbadać czy w istocie wniosek dotyczył inwestycji polegającej na nadbudowie części mieszkalnej domu jednorodzinnego, czy nadbudowie części mieszkalnej domu wielorodzinnego. Postanowieniem z dnia [...] września 2010r. nr [...]Prezydent Miasta P., po rozpatrzeniu wniosku wznowił postępowanie w sprawie, wskazując, iż w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi , który tą decyzję wydał. Decyzją z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] Prezydent Miasta P., na podstawie art.151 kpa uchylił decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]października 2007r. nr [...]o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie części domu mieszkalnego jednorodzinnego oraz ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie części domu mieszkalnego wielorodzinnego. W uzasadnieniu organ m.in. wskazał, iż w chwili składania wniosku budynek posiadał już trzy lokale mieszkalne, co czyniło z niego w świetle przepisów obowiązującego wówczas Prawa budowlanego budynek mieszkalny wielorodzinny, nie zaś budynek mieszkalny jednorodzinny. Przyjmując błędnie, iż jest to budynek mieszkalny jednorodzinny wydano decyzję na nadbudowę budynku o takiej funkcji. W związku z powyższym dla celów prowadzonego dalszego postępowania legalizacyjnego przez PINB i umożliwienia mu dokonania oceny zgodności projektu zamiennego z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przeprowadzono ponownie postępowanie w sprawie, rozstrzygając o zasadności dopuszczenia nadbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W wyniku przeprowadzonej wizji, analizy urbanistycznej, uzyskania wymaganych uzgodnień, organ orzekł jak w sentencji, bowiem inwestycja spełnia warunki z art.61 ust.1 u.p.z.p. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli reprezentowani przez pełnomocnika M. W.-F. i M. F., domagając się jej uchylenia. Decyzją z dnia [...] maja 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. W.-F. i M. F., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art.145 § 1 pkt 5 kpa. Wyrokiem z dnia 19 października 2011r., sygn. akt II SA/Po 604/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów obu instancji oraz uchylił postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2010r. o wznowieniu postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż nie przeprowadził merytorycznej oceny decyzji organów obu instancji, albowiem przed wydaniem postanowienia o wznowieniu organ administracji bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 kpa oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów z art.148 kpa. Ponieważ organ I instancji wznowił postępowanie nie oceniając uprzednio czy podanie zostało wniesione w terminie, postanowienie z dnia 16 września 2010r. należało uznać za przedwczesne. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] Prezydent Miasta P. po rozpatrzeniu wniosku M. S.-K. i M. K. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, z uwagi na uchybienie terminu do złożenia podania o wznowienie. Pismem z dnia 2 kwietnia 2012r. M.Sy.-K.i M.K. zostali wezwani przez M. W.- F. i M. F. do wykonania wyroku Sądu Rejonowego Po.- G. i J. w P. z dnia [...] lipca 2011r. sygn.akt IX [...]poprzez przywrócenie nieruchomości do stanu istniejącego przed dokonaną rozbudową i rozebranie dobudowanej części budynku w zakresie wskazanym w powołanym wyroku, pod rygorem skierowania niniejszej sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art.151 § 1 pkt 2 kpa uchylił ostateczną decyzję Prezydenta Miasta P.z dnia [...] października 2007r. nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie części domu mieszkalnego jednorodzinnego oraz ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie części domu mieszkalnego wielorodzinnego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania legalizacyjnego przez organy nadzoru budowlanego, w dniu 4 grudnia 2008r. zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II SA/Po 384/08), w którym Sąd stwierdził m.in. że "sporny budynek miał przed przebudową już trzy lokale mieszkalne, co w świetle definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego z art.3 pkt 2a Prawa budowlanego uniemożliwia traktowanie go za budynek o takim charakterze" i dlatego na podstawie wydanej w dniu [...] października 2007r. decyzji nr [...] o warunkach zabudowy nie można przeprowadzić postępowania legalizacyjnego, gdyż dotyczy ona budynku jednorodzinnego. Mając tą okoliczność na uwadze, dla celów prowadzonego dalszego postępowania legalizacyjnego i umożliwienia mu dokonania oceny zgodności projektu zamiennego, z przepisami ustaw o p.z.p. wznowiono postępowanie, a organ wskazał, iż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a które nie były znane organowi, który wydał decyzję. A zatem, z uwagi na nieprawidłowo określony istniejący budynek jako mieszkalny jednorodzinny, a nie wielorodzinny (inwestorzy w piśmie przewodnim do wniosku z dnia 27.06.2007r. określili istniejący obiekt przewidziany do częściowej nadbudowy, jako budynek mieszkalny jednorodzinny), postanowieniem z dnia 27.04.2012r z urzędu wznowiono postępowanie administracyjne. Organ ponownie przeprowadził postępowanie, w dniu 28.08.2010r. została sporządzona analiza funkcji, cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu wokół działki, której wniosek dotyczy. Przeprowadzona analiza wykazała, że na terenie analizowanym znajduje się co najmniej jedna działka dostępna z tej samej drogi publicznej zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników zabudowy i zagospodarowania terenu. Spełnione zostały warunki z art.61 ust. 1 u.p.z.p. Określono wymagania dotyczące obsługi w zakresie infrastruktury i komunikacji, w tym ustalono liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych (art.54 u p.z.p.). Decyzja została wydana po uzgodnieniach przeprowadzonych zgodnie z art.60 ust.1 w zw. z art.53 ust.4 i 5 oraz art.64 ust.1 u p.z.p. Odwołanie od tej decyzji złożyli reprezentowani przez pełnomocnika M. W.-F. i M. F., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia postanowienia z dnia [...] kwietnia 2012r. o wznowieniu postępowania z urzędu. Decyzji zarzucili rażące naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa tj. wznowienie postępowania z urzędu, poprzez przyjęcie za podstawę wznowienia wyrok WSA, pomimo że nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi który wydał decyzję. Nadto zarzucili naruszenie art.149 § 3 kpa polegające na jego niezastosowaniu. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r.nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku wznowienia postępowania organ I instancji przeprowadził prawidłowo nową kolejną analizę urbanistyczną funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania ternu wokół działki objętej wnioskiem inwestorów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy spełniał warunki z przepisu art.61 ust.1 u p.z.p. Zamiar inwestora sprowadza się do nadbudowy części budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ podkreślił, iż odwołujący na żadnym etapie postępowania nie wykazali jakie ewentualnie ich interesy prawne zostaną naruszone przez wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy nie narusza interesu osób trzecich, ani praw własności, przy wydawaniu takiej decyzji nie jest także konieczna zgoda innych stron postępowania dla planowanej inwestycji. W zakresie postanowienia o wznowieniu postępowania, organ wskazał, iż postanowienie to jest ostateczne, skarżący otrzymali je w dniu 7.05.2012r. i nie wnieśli na nie zażalenia. Nie można zatem skutecznie go zaskarżyć w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję wnieśli reprezentowani przez pełnomocnika M. W.-F. i M. F., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, jak również uchylenia postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2012r o wznowieniu postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez wznowienie postępowania z urzędu, z uwagi na przyjęcie za podstawę wyrok WSA, pomimo że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi który wydał decyzję, naruszenie art. 149 § 3 i 4 kpa poprzez niezastosowanie tego przepisu jak i przyjęcie że na postanowienie z dnia [...].04.2012r o wznowienie postępowania przysługuje skarżącym zażalenie, podczas gdy na to postanowienie zażalenie nie przysługuje. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż wyrokiem z dnia 19 października 2011r. (sygn. akt II SA/Po 604/11) niniejsza sprawa została już rozstrzygnięta. Nadto Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. odmówił wznowienia postępowania, z uwagi na niedochowanie terminu do złożenia podania o wznowienie. Jednakże odniósł się także do przesłanek z art.145 § 1 pkt 5 i 7 kpa uznając je za bezzasadne. Następnie niezrozumiale Prezydent wznowił postępowanie z urzędu powołując się na tą samą przesłankę z art.145 § 1 pkt 5 kpa. Nadto skarżący wskazali, iż nie wyszły w sprawie na jaw nowe istotne okoliczności lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi. Stan prawny, który istniał w dacie wydawania decyzji z dnia 8 października 2007r. był niezmienny zarówno przed, w trakcie, jak i po wydaniu przez organ decyzji nr [...]. Tą okoliczność podkreślił także Wojewódzki Sąd Administracyjny we wcześniejszym wyroku, podnosząc iż wydając decyzję o warunkach zabudowy należało już wtedy uznać przedmiotową nieruchomość za budynek wielorodzinny. Skarżący podnieśli, iż w niniejszej sprawie nie mogło nastąpić uchylenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, gdyż nie zaistniała podstawa wznowienia wskazana przez wnioskodawców art.145 § 1 pkt 5 kpa, ani też żadna inna z podstaw określonych w art. 145 § 1 i art.145 a kpa. Ocena stanu faktycznego, czy wykładnia przepisów dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób odmienny niż to uczynił Prezydent Miasta P., nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Ponadto skarżący podali, iż błędne jest stwierdzenie SKO, że skarżący nie mogą odwołaniem z dnia 13.07.2012r. zaskarżać postanowienia Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2012r. o wznowieniu postępowania, albowiem postanowienie to uprawomocniło się z uwagi na brak zażalenia skarżących. Jest to błędne, albowiem na postanowienie o wznowieniu postępowania zażalenie nie przysługuje (a jedynie na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania – art.149 § 4 kpa). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja czy też inny akt nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale ma obowiązek uwzględnić z urzędu wadliwości kontrolowanego aktu. Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na jej wynik. Istotnym w niniejszej sprawie jest fakt, że decyzje organu zostały wydane wskutek postępowania nadzwyczajnego jakim jest wznowienie postępowania, a nie w trybie postępowania zwykłego. Zgodnie z art. 149 § 1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1). W związku z powyższym uchylenie decyzji dotychczasowej i orzeczenie co do istoty sprawy jest możliwe tylko wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie którejś z podstaw wznowienia, a nie wystąpi żadna z negatywnych przesłanek, określonych w art. 146 k.p.a., wykluczająca uchylenie tej decyzji. W tym przypadku, obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika bezpośrednio z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, które wedle rozwiązań przyjętych w przepisach k.p.a., nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Zdaniem organu w sprawie zaistniała podstawa do wznowienia z urzędu postępowania o której mowa właśnie w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Tak więc, aby mogło dojść do wznowienia postępowania na podstawie ww. przepisu muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, ale błędne ustalenie stanu faktycznego tę podstawę stanowi. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. W toku wznowionego postępowania organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), obowiązany jest ustalić, czy ta nowa okoliczność faktyczna występowała, prowadząc w tym celu postępowanie wyjaśniające. "Nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Jeżeli jednak okoliczności faktyczne lub dowody powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie będą podstawą wznowienia postępowania. Trzecią przesłanką jest to, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zaistniały łącznie wszystkie ww. przesłanki, które dawały organowi podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej stosownie do art. 151 §1 pkt 2. Jako podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie organ wskazał wydanie przez WSA w Poznaniu wyroku z dnia 04.12.2008 r, sygn. akt II SA/Po 384/08. Sąd w uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy z 2007 r. w części rozstrzygającej zezwala na nadbudowę części domu mieszkalnego - jednorodzinnego. Nie zastrzeżono w niej jednoznacznie, by Prezydent Miasta zezwalając na nadbudowę dopuszczał zmianę charakteru budynku na wielorodzinny. Organy obu instancji pominęły fakt, iż sporny budynek miał przed przebudową już trzy lokale mieszkalne, co w świetle definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego z art. 3 pkt. 2a prawa budowlanego uniemożliwia traktowanie go za budynek o takim charakterze. Treść wyroku w ocenie organu stanowi nową okoliczność, która nie była znana organowi, w dniu wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budynku jednorodzinnego. Taka ocena stanu faktycznego sprawy przez organ nie jest uzasadniona. Zauważyć bowiem należy, że w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, przedmiotowy wyrok jeszcze nie istniał. Nie można więc go uznać za "nową okoliczność" czy też "nowy dowód" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podkreślenia wymaga również, iż okoliczność wydania wyroku z 04.12.2008 r. była znana organowi wcześniej. Prezydent Miasta P. wydając w dniu [...].10.2009 r. decyzję zmieniającą pierwotną decyzję w przedmiocie funkcji projektowanego budynku z "jednorodzinnego" na "wielorodzinny", powołał się na treść tego właśnie orzeczenia. Okoliczność ta daje jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie podstawę do wznowienia postępowania. Organ nie wskazał ponadto jakie poza wyrokiem "nowe okoliczności czy dowody" zaistniały w sprawie. Wszystkie argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji I instancji pojawiały się już wcześniej w uzasadnieniach decyzji wydanych w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy i postępowania legalizacyjnego. Sąd wskazuje Organowi, iż już we wniosku o ustalenie warunków zabudowy z dnia 27.06.2007 r. zaznaczono wyraźnie, iż planowana inwestycja dotyczy budynku z trzema mieszkaniami. Organ natomiast tej informacji nie zweryfikował i wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla budynku jednorodzinnego. Gdy organ ustali nieistnienie (nieprawdziwość) badanej przyczyny wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowieniowym organ może przystąpić więc dopiero po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła przesłanka wznowienia. Jeśli organ przesłanki takiej wyraźnie nie stwierdzi, to do merytorycznej oceny sprawy przystąpić nie może, bo to godziłoby przede wszystkim w zasadę trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 k.p.a.) i naruszało reguły obowiązujące w postępowaniu wznowieniowym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29.09.2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1345/11, LEX nr 1155839).. Sąd orzekający w niniejszej sprawie miał również na uwadze, iż wyrokiem z dnia [...].07.2011 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy P.- G. i J. w P. nakazał M. S.- K. i M. K. przywrócenie przedmiotowej nieruchomości do stanu istniejącego przed dokonaną przez pozwanych rozbudową poprzez rozebranie dobudowanej przez nich części budynku. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 31.01.2012 r. Stosownie do art. 170 p.p.s.a orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98, LEX nr 48643). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 p.p.s.a. w zakresie żądania skarżących uchylenia postanowienia Prezydenta Miasta Poznania z dnia 27 kwietnia 2012r., albowiem postanowienie to jest niezaskarżalne. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło