IV SA/Po 723/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-03-26
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Anna Jarosz, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej podstawy prawnej, powołując w jej miejsce art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, podczas gdy przepis ten wymagałby dwóch rozstrzygnięć (sprzeciwu i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę)?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej podstawy prawnej, powołując art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. Przepis ten wymagałby jednoczesnego wniesienia sprzeciwu i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a decyzja organu odwoławczego była w tym zakresie niekompletna. Niemniej jednak, organ pierwszej instancji zasadnie wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia z powodu nieuzupełnienia przez inwestora wymaganych dokumentów (opinii gestorów sieci).Stan faktyczny
Wojewoda W. uchylił decyzję Prezydenta Miasta P. o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia, zmieniając jej podstawę prawną na art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. Organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw, ponieważ inwestor nie uzupełnił zgłoszenia o opinie gestorów sieci, mimo że mapa zasadnicza wykazywała przebieg infrastruktury podziemnej. Inwestor twierdził, że sieci nie przebiegają przez jego działki i że termin na uzupełnienie był zbyt krótki. Wojewoda uznał, że inwestor nie sprecyzował wystarczająco dokładnie obowiązku uzyskania opinii. Sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej podstawy prawnej, uznając ją za niekompletną, ale utrzymał w mocy sprzeciw organu pierwszej instancji jako zasadny z powodu nieuzupełnienia zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody W. w zakresie, w jakim uchylała decyzję Prezydenta Miasta P. w części podstawy prawnej i przywołała nową podstawę prawną. W pozostałym zakresie skargę oddalił i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi W. Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych w P. na decyzję Wojewody W. z dnia [...]maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu od zamiaru wykonania budowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim uchyla decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]marca 2014 r. nr [...] w części podstawy prawnej i przywołuje nową podstawę prawną, 2. w pozostałym zakresie skargę oddala, 3. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącego W. Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych w P. kwotę 387 zł (trzysta osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r., [...] Wojewoda W. po rozpatrzeniu odwołania W.uchylił decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w części podstawy prawnej i przywołał w to miejsce art. 30 ust. 7 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) oraz utrzymał decyzję w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 10 marca 2014 r., organ I instancji na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "Kpa") wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia ażurowego o wys. max. 160 cm na terenie działek nr [...], obr. J. położonych w . przy ul. M.wskazując, iż inwestor w wyznaczonym terminie nie zastosował się w pełni do pkt 2 postanowienia z dnia [...] lutego 2014 r., co było niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta P. zaznaczył, iż z materiałów załączonych do wniosku wynika, że w miejscu planowanej lokalizacji ogrodzenia zlokalizowana jest infrastruktura podziemna. Oznacza to, że wnioskowana inwestycja, polegająca na budowie ogrodzenia na stopach betonowych zagłębionych w gruncie, będzie z nimi kolidować, a to wymaga odpowiedniego uzgodnienia z ich gestorami.
Dalej organ wskazał, że odwołanie od powyższej decyzji wniósł inwestor podnosząc, iż nie zgadza się z wyżej wskazanym rozstrzygnięciem ponieważ ogrodzenie posesji zostanie wykonane w granicy działek należących do inwestora, w których nie przebiegają urządzenia techniczne, ani żadne sieci miejskie, a z uwagi na płytkie posadowienie słupków mocujących w gruncie tj. 40 cm nie zachodzi możliwość uszkodzenia żadnej sieci technicznej. Ponadto termin wyznaczony przez organ I instancji na dokonanie niezbędnych uzgodnień z wszystkimi gestorami, bez podania konkretnych instytucji był zbyt krótki.
W dalszej części uzasadnienia Wojewoda W. po przytoczeniu treści przepisów prawa wyjaśnił, iż planowana inwestycja polega na budowie ogrodzenia na terenie działek nr [...], położonych w P. przy ul. M. i S.. Ogrodzenie ażurowe o wysokości ok. 120 cm (wysokość skorygowana przez inwestora pismem z dnia [...] lutego 2014 r.) posadowione będzie w gruncie za pomocą stopy betonowej o wymiarach 25/25/40 cm.
Organ podniósł, iż działki, na których planowana jest inwestycja, położone są na terenie zespołu urbanistyczno - architktonicznego wpisanego do rejestru zabytków miasta P. pod nr [...] i podlegającego ochronie konserwatorskiej. Ponadto niniejsze tereny nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ani decyzją o warunkach zabudowy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko inwestora, iż Prezydent Miasta P. w postanowieniu z dnia [...] lutego 2014 r. nie sprecyzował wystarczająco dokładnie nałożonego obowiązku dotyczącego od jakich konkretnie gestorów sieci, wnioskodawca musiałby uzyskać zgody i opinie. Organ podniósł, iż inwestor w wyznaczonym terminie wskazał wyraźnie, że w granicy działek nr [...] nie przebiegają urządzenia techniczne, ani żadne sieci miejskie.
Organ zwrócił uwagę, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego (mapa zasadnicza), wynika iż przez grunt należący do inwestora przechodzą sieci kanalizacyjne, wodociągowe i energetyczne. Planowane ogrodzenie zlokalizowane będzie w granicy nieruchomości, zatem należy uznać, iż zachodzi prawdopodobieństwo, że przedmiotowe przedsięwzięcie może kolidować z istniejącą infrastrukturą podziemną. Ponadto część przedmiotowych nieruchomości (w szerokości ok. 5 m między frontem istniejącego budynku, a granicą działki nr [...]) wykorzystywana jest jako utwardzony ciąg dla pieszych wraz z wyznaczonymi miejscami postojowymi dla pojazdów, tworząc w ten sposób fragment drogi publicznej.
Zgodnie z art. 30 ust. 7 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5 Prawa budowlanego, obowiązek uzyskania pozwolenia na budowe na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1 ww. ustawy, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich
Zdaniem organu odwoławczego realizacja ogrodzenia na granicy z pasem jezdni może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa w momencie kolizji z istniejącą siecią techniczną, ograniczy pole widzenia dla poruszających się pojazdami oraz pieszych, na przedmiotowym odcinku w momencie awarii sieci może dojść do ogranicza dostępu dla pojazdów uprzywilejowanych, a także znacząco wpłynie na pogorszenie warunków dla mieszkańców istniejących budynków oraz pozostałych uczestników ruchu.
Organ podniósł, iż w związku z powyższym wybudowanie ogrodzenia w tym miejscu niesie w sobie potencjalne niebezpieczeństwo, zarówno wprowadzenia jak i zwiększenia ograniczeń dla osób korzystających z tego szlaku komunikacyjnego jak również prawdopodobieństwo uszkodzenia istniejących sieci technicznych, a to uprawnia organ do nałożenia na inwestora w drodze decyzji obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego ogrodzenia.
Z uwagi na powyższe, realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia wymaga zatwierdzenia projektu budowlanego i właściwego nadzoru nad jego montażem z zachowaniem podstawowych przepisów bhp.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł W.w Poznaniu zarzucając jej naruszenie:
1. art. 35 ust 3 Prawa budowlanego polegające na uznaniu, że inwestor nie wykonał w terminie nałożonego na niego obowiązku, a co do obowiązków wadliwie na niego nałożonych i niesprecyzowanych,
2. art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa, polegające na wydaniu decyzji pozostającej w oczywistej sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym,
3. art. 107 § 1 i 3 Kpa polegające na wydaniu decyzji zawierającej lakoniczne uzasadnienie faktyczne i prawne, niedostateczne omówienie dowodów stanowiących podstawę wydania decyzji oraz poczynionych ustaleń faktycznych,
4. art. 6 Kpa, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem przepisów art. 11, 107 i 80 Kpa,
5. art. 7 i 8 Kpa, polegające na podejmowaniu rozstrzygnięć niezgodnych z prawem, co w żadnym stopniu nie sprzyja pogłębianiu zaufania wnioskodawcy do organów Państwa.
Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P..
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że pomiędzy inwestorem i Miastem P. toczy się spór dotyczący własności działek o numerach [...], a więc działek objętych niniejszym postępowaniem.
Strona wskazał, że termin wyznaczony przez organ był zbyt krótki zarówno w przypadku nie wskazania przez organ gestorów sieci jak i w przypadku ich wskazania.
Zdaniem skarżącego, organ II instancji, uznając, iż zakreślony termin do uzupełnienia zgłoszenia o niezbędne dokumenty winien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Tymczasem Wojewoda W. nie tylko nie uchylił wskazanej decyzji Prezydenta Miasta P., ale poczynił własne ustalenia -stwierdził, iż przez grunt przebiegają sieci kanalizacyjne, energetyczne i wodociągowe. Nie wskazał jednak Wojewoda, jakie znaczenie dla lokalizacji planowanego płotu mają owe sieci. Wskazany płot ma się znaleźć na głębokości 40 cm. Na tej głębokości nie przebiega żadna sieć, zatem nie ma obiektywnego ryzyka kolizji z którąkolwiek z nich w przypadku wykonania płotu.
Skarżący podniósł, iż uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nie wynika z niego, w oparciu o jakie dowody oraz ustalenia organ doszedł do wniosków w nim zawartych.
Skarżący zwrócił uwagę, że przebieg płotu został tak zaplanowany, by nie utrudniać pieszym przemieszczania się chodnikiem, a pojazdom uprzywilejowanym dostępu do nieruchomości i budynku. Nie istnieć będą żadne utrudnienia dla uczestników ruchu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja o wniesieniu sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia na wskazanych działkach od strony ulicy.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), w którym uregulowana została instytucja zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.
W myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Budowa ogrodzeń, w świetle art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy, nie wymaga pozwolenia na budowę, zaś zgłoszenia właściwemu organowi wymaga jedynie budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m (art. 30 ust. 1 pkt 3).
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż budowa przedmiotowego ogorzenia z uwagi na jego budowę od strony drogi publicznej wymagała dokonania zgłoszenia. Tym samym inwestor prawidłowo zgłosił zamiar realizacji opisanej inwestycji, albowiem wymagały tego przepisy Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
Powyższa regulacja nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych ani w orzecznictwie, ani w doktrynie prawa administracyjnego. Wynika z niej, że jeśli w ocenie organu uprawnionego do przyjęcia zgłoszenia konieczne jest jego uzupełnienie to postanowieniem nakłada on na inwestora obowiązek takiego uzupełnienia z zagrożeniem wniesienia sprzeciwu w razie niezastosowania się do treści postanowienia.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Bezspornym jest, że w dniu [...] lutego 2014 r. do organu wpłynęło zgłoszenie zamiaru wykonania ogrodzenia. Do zgłoszenia strona załączyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jak również mapkę zasadniczą z planowanym przebiegiem ogrodzenia.
Organ postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., doręczonym pełnomocnikowi inwestora w dniu [...] lutego 2014 r., wezwał inwestora do uzupełnienia zgłoszenia o ostateczne pozwolenie Miejskiego Konserwatora Zabytków na wykonanie wnioskowanych robót, odpowiednie szkice lub rysunki przedstawiające sposób powiązania ogrodzenia z gruntem oraz uzgodnienie inwestycji z gestorami infrastruktury kolidującej z planowaną lokalizacją ogrodzenia, wynikającą z załączonej do wniosku mapy zasadniczej.
W odpowiedzi na powyższe inwestor przedłożył ostateczne pozwolenie Miejskiego Konserwatora Zabytków. W piśmie tym strona wskazał, iż ogrodzenie zlokalizowane będzie w granicy posesji, w której nie przebiegają urządzenia techniczne ani żadne sieci miejskie, a z uwagi na płytkie posadzenie słupków mocujących ogrodzenia nie zachodzi możliwość uszkodzenia sieci.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji wniósł sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego z uwagi na nie przedłożenie opinii gestorów sieci.
Zatem w przedmiotowej sprawie przed dokonaniem oceny czy organ zasadnie czy też nie wniósł sprzeciw należy dokonać oceny czy organ zasadnie wzywał inwestora do uzupełnienia zgłoszenie poprzez nadesłanie opinii gestorów sieci wynikających z załączonej mapy zasadniczej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie inwestor wskazał, iż przez jego nieruchomości nie przebiegają żadne sieci. Z powyższym nie można się zgodzić, Jak wynika z załączonej do zgłoszenia kopii mapy zasadniczej jednoznacznie wynika, iż przez teren inwestycji przebiega sieć kanalizacyjna (k), sieć elektro-energetyczna (e), wodociągowe (w) oraz telekomunikacyjne (t). Zatem wbrew stanowisku inwestora zachodzi niebezpieczeństwo kolizji planowanej inwestycji z istniejąca infrastrukturą podziemną. Stąd za zasadne uznać należało wezwanie inwestora do uzupełnienia zgłoszenia poprzez przedłożenie stosownych opinii gestorów sieci.
Odnosząc się natomiast do stanowiska organu II instancji, że Prezydent Miasta P.nie sprecyzował wystarczająco dokładnie nałożonego obowiązku poprzez brak wskazania od jakich konkretnie gestorów sieci należy przedłożyć opinie w ocenie Sądu jest ono niezasadne.
Co prawda organ prowadząc postępowanie dla jasności winien wskazać gestorów sieci, których opinii uzyskania oczekuje, to jednakże brak powyższego w sytuacji gdy z mapy zasadniczej ewidentnie wynika jaka infrastruktura przebiega przez teren inwestycji nie można uznać za całkowicie nieprawidłowe i prowadzące do uchylenia wniesionego sprzeciwu.
Tym samym uznać należy, iż organ I instancji zasadnie na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wezwał inwestora o uzupełnienie zgłoszenia, a następnie z uwagi na jego nieuzupełnienie wniósł sprzeciw.
Ponadto odnosząc się do zarzutu strony wskazać należy, iż strona w siedmiodniowym terminie do nadesłania opinii gestorów sieci mogła się do nich zwrócić po czym złożyć do organu wniosek o przedłużenie terminu z uwagi na oczekiwanie na odpowiedź gestorów sieci.
Z powyższych względów nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia art., 77, 77 i 80 Kpa.
Powyższe w dalszej kolejności prowadzi do uznania, iż organ II instancji bezzasadnie uchylił decyzję Prezydenta Miasta poznania w części podstawy prawnej. Natomiast za zasadny uznać należy zarzut naruszenia art.. 7 i 8 Kpa polegające na wydaniu decyzji niezgodnej z prawem.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż organ odwoławczy uchylając decyzje organu I instancji w części podstawy prawnej powołał w to miejsce art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.
Zgodnie z tym przepisem właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu budowlanego lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować:
1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Powyższy daje możliwość wniesienia sprzeciwu w sytuacji, gdy organ ma wątpliwości m.in. co do zagrożenia bezpieczeństwa, jednakże warunkiem zastosowania tego przepisu jest wniesienie w terminie 30 dni od zgłoszenia sprzeciwu i jednocześnie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Zatem decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego de facto powinna zawierać dwa rozstrzygnięcia o wniesieniu sprzeciwu i nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast w przedmiotowej sprawie zmiana podstawy prawnej decyzji spowodowało, iż rozstrzygnięcie jest niekompletne.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art., 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Z uwagi na fakt, iż zasadne było w niniejszej sprawie wniesienie sprzeciwu z uwagi na nieuzupełnienie zgłoszenia, to uznać należało, że decyzja organu odwoławczego w części utrzymującej wniesienie tego sprzeciwu odpowiada prawo. Z tych względów organ na podstawie art. 151 Ppsa skargę w tej części oddalił ( pkt 2 sentencji wyroku ).
Z uwagi na częściowe uwzględnienie skargi o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 206 Ppsa zasadzając na rzecz skarżącego od organu połowę wpisu i połowę kosztów zastępstwa procesowego oraz koszty opłaty skarbowej za pełnomocnictwo ( pkt 3 sentencji wyroku ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło