IV SA/Po 725/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G. z dnia 14 lipca 2022 r. znak [...] Wójt Gminy G. (dalej także jako Wójt, organ I instancji), działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 615 – dalej u.ś.r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – dalej k.p.a.), w dniu 14 lipca 2022 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie odmowy przyznania K. S. (dalej również jako skarżąca) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem J. O.. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, że powodem odmowy przyznania świadczenia był fakt, iż nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności u J. O., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się dopiero od [...] r. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie został spełniony warunek otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określony w art. 17 ust. 1b u.ś.r. K. S. wniosła odwołanie od w/w decyzji, wskazując, że sprawuje stałą opiekę nad ojcem. Skarżąca podniosła również, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., w części różnicującej prawo do świadczenia ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, uznany został za niekonstytucyjny i wyeliminowany z porządku prawnego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 38/13 z dnia 21 października 2014 r. Z powyższego zdaniem skarżącej wynika, że przepis ten nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania żądanego świadczenia. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o orzeczenie co do istoty sprawy przez ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z 26 września 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy i przywołało treść art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 1a i 1b u.ś.r. W motywach uzasadnienia Kolegium zwróciło uwagę, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 uznano, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią określonego w tym przepisie wieku ze względu na moment powstania niepełnosprawności - został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji błędnie zastosował art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako podstawę odmowy przyznania świadczenia, bez uwzględnienia faktu, że doszło do zmiany stanu prawnego. Dalej Kolegium wskazało, że K. S. jest osobą zobowiązaną do alimentacji i zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. należy do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Jak ustalono podczas wywiadu środowiskowego w miejscy zamieszkania wnioskodawczym, J. O. jest osobą samotnie mieszkającą, po przebytej chorobie nowotworowej, ma założoną [...]. Wymaga to codziennych zabiegów higienicznych związanych z jej wymianą. Ponadto ojciec skarżącej ze względu na swój wiek ma kłopoty z równowaga oraz pamięcią. K. S. stara się poświecić ojcu jak najwięcej czasu, przyjeżdża rano i po południu, zajmuje jej to do 8 godzin. Skarżąca oświadczyła, że nie podejmuje pracy z uwagi na potrzebę opieki nad ojcem. Pracownik socjalny po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni uznał, że z uwagi na obecną sytuację rodziny oraz stan zdrowia ojca skarżącej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest zasadne. W ocenie Kolegium nie zachodzi jednak związek przyczynowo- skutkowy między stanem zdrowia J. O., a rezygnacją z zatrudnienia czy niepodejmowaniem pracy przez jego córkę. J. O. ma ustalony stopień niepełnosprawności od [...] r. Jak wskazał organ II instancji, skarżąca przedłożyła kopie dokumentów potwierdzających zatrudnienie. Z ostatniego świadectwa pracy wynika, że była zatrudniona od 3 kwietnia 2018 r. do 10 czerwca 2021 r. (kiedy urodziła dziecko), a umowa o pracę została rozwiązana z upływem czasu na jaki była zawarta. Kolegium wyjaśniło, że powodem utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji jest niespełnienie przesłanki opisanej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. tj. niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kolegium powołało się na wyrok WSA w Poznaniu z 5 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Po 634/20 w którym sąd wskazał wprost, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku osoby zobowiązanej do alimentacji, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. "Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku osoby zobowiązanej do alimentacji, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Wskazania również wymaga, że przepis art. 17 ust. 1 należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. I choć niedopuszczalne jest wywodzenie braku związku przyczynowo - skutkowego z faktu, że osoba o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności (lub orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji), nie wymaga opieki ze względu na stopień swojej samodzielności (gdyż organ powinien przyjmować orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jako prejudykaty i ustalać stan faktyczny zgodnie z ich treścią), dopuszczalne jest wywodzenie braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą. Zakres faktycznie sprawowanej opieki, wynikający z innych przyczyn niż potrzeby takiej osoby w zakresie opieki, może wskazywać na to, czy rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodjęcie przez wnioskodawcę pozostają ze sobą w związku. Przykładowo ocenia się, czy wnioskujący wykonuje czynności pielęgnacyjne, ściśle związane z osobą chorego, wymagające ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, np. leczenie odleżyn, ran, pielęgnacja przetok, dbanie o higienę stomii, karmienie przez sondę, używanie przez chorego cewnika, używanie pampersów, czy też pieluchomajtek. Pomoc sprowadzająca się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykłe w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, nie stanowi o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2019 r" sygn. akt IV SA/Wr 266/19)." K. S. kwestionując powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca zakwestionowała stanowisko Kolegium, że jej ostatnie zatrudnienie ustało w związku z zakończeniem trwania umowy zatrudnienia, po której nie podjęła próby zatrudnienia, a opieka nad ojcem nie jest na tyle wymagająca żeby nie mogła podjąć zatrudnienia i równocześnie opiekować się chorym ojcem. W ocenie skarżącej zakres sprawowanej opieki wymaga jej pełnego zaangażowania i dostępności w różnych porach dnia (również w nocy), w zależności od potrzeb taty. Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że jej ostatnie zatrudnienie ustało z dniem przejścia na urlop macierzyński z tytułu urodzenia syna w dniu 10 czerwca 2021 r. Dalej skarżąca wyjaśniła, że po zakończeniu urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego nie podjęła zatrudnienia ponieważ w ostatnim roku stan zdrowia fizycznego jak i psychicznego J. O., na tyle znacząco się pogorszył, iż nie jest ona w stanie podjąć zatrudnienia w żadnej formie i jednocześnie opiekować się ojcem. Zakres opieki jest znaczny i całkowicie wyklucza możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że składając wniosek w GOPS w G. została poinformowana, że kończąc urlop macierzyński nie może rejestrować się jako osoba bezrobotna czy też podejmować zatrudnienia, bo to wyklucza możliwość złożenia wniosku. Skarżąca podtrzymała również złożone w wywiadzie środowiskowym oświadczenie co do zakresu i sposobu pomocy udzielanej niepełnosprawnemu ojcu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 9 listopada 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Kolegium, jak również decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, stanowiły przepisy u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zacytowany przepis wskazuje, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznanie osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r., jeżeli nie podejmują pracy lub z niej rezygnują w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na gruncie niniejszej sprawy bezspornym jest to, że skarżąca jest osobą, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., gdyż spoczywa na niej obowiązek alimentacyjny. Bezspornym jest również, że K. S. jest córką J. O. i sprawuje opiekę nad ojcem, który będąc osobą rozwiedzioną posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym. W tym miejscu zaznaczyć należy, że w toku postępowania Kolegium, badając negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia określoną w art. art. 17 ust. 1b u.ś.r. - powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 - prawidłowo stwierdziło, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez znaczenia pozostaje data powstania niepełnosprawności. Przepis uznany za niezgodny z ustawą zasadniczą nie może stanowić podstawy wydania decyzji odmownej. Oznacza to, że w niniejszej sprawie, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, nie można było odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tej przyczyny, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała przed ukończeniem przez nią 18 roku życia. Uwzględniając treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego istota sporu dotyczy zatem zasadności odmowy K. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną ojcem, z tej przyczyny, że nie istnieje związek przyczynowo skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że nie neguje faktu świadczenia przez skarżącą opieki nad matką, jednakże nie wiąże się ona z nie podejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem. Oceniając zasadność zaskarżonych decyzji w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że J. O., został zakwalifikowany do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności przez kompetentny do tego organ posiadający profesjonalną wiedzę z zakresu medycyny. Na mocy rozstrzygnięcia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z 7 października 2013 (k. 4 akt administracyjnych organu I instancji) J. O. jest bowiem osobą wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 orzeczenia). Ma to o tyle istotne znaczenie, że orzeczenie o stanie zdrowia osoby wymagającej opieki nie podlega weryfikacji przez organ administracji publicznej. Jest to bowiem orzeczenie wydane w odrębnej procedurze i przewiduje się zasadę trwałości takich orzeczeń. To z kolei powinno prowadzić do wniosku, że J. O. jest istotnie osobą wymagającą pomocy, aby samodzielnie egzystować w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z orzeczenia o niepełnosprawności J. O. wynika, że potrzebuje on pomocy w codziennym życiu. Tę pomoc świadczy skarżąca. Zgodnie z oświadczeniem złożonym w trakcie wywiadu środowiskowego, podtrzymanym w skardze, pomoc udzielana przez skarżącą polega na codziennych zabiegach higienicznych związanych m.in. z posiadaniem przez niego urostomii, przygotowaniu i podawaniu posiłków oraz napojów a także robieniu zakupów. W związku z zaburzeniami równowagi skarżąca pomaga ojcu się przemieszczać i wyprowadza go na spacery. Skarżąca stara się poświecić ojcu jak najwięcej czasu, przyjeżdża rano i po południu, zajmuje jej to do 8 godzin. Ponieważ Kolegium kwestionuje fakt, że świadczona przez skarżącą opieka na rzecz jej ojca wyklucza podejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co w swej istocie prowadzi do wniosku, że w ocenie Kolegium sprawowanie opieki w myśl przepisów u.ś.r. ma polegać na opiekowaniu się osobą de facto leżącą, należy zrekonstruować znaczenie słowa "opieka". Zgodnie ze słownikowym znaczeniem słowa "opieka", oznacza ono "troszczenie się, dbanie o kogoś, doglądanie, pilnowanie kogoś, czegoś." (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 608). Ustawodawca w swojej racjonalności stanowi prawo przede wszystkim używając znaczeń słów przyjętych w języku polskim, gdyż język ten jest narzędziem komunikacji ustawodawcy z adresatami norm prawnych. Oznacza to, że ustawodawca przyjmuje takie znaczenie słownictwa stosowanego w tekstach aktów normatywnych, jakie jest ich znaczenie w języku polskim. Słownikowe znaczenie słowa "opieka" obejmuje szerokie spektrum czynności zmierzających do zachowania dobrostanu osoby, nad którą sprawuje się ją. W orzecznictwie wskazuje się, że "opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie dotyczy wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby." (wyrok WSA w Gdańsku z 10 lutego 2022r., sygn. akt III SA/Gd 996/21, zob. także wyrok WSA w Lublinie z 22 czerwca 2021r., sygn. akt II SA/Lu 795/20, dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - dalej CBOSA). Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jest wystarczające do przyjęcia, że stała lub długotrwała opieka jest konieczna, tylko zmiana tego orzeczenia we właściwym trybie przez odpowiednie organy pozwala na odmienną ocenę (wyrok WSA w Lublinie z 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 175/20 - CBOSA). Wywiad środowiskowy dowiódł tego, że skarżąca opiekuje się ojcem zapewniając mu realizację potrzeb życiowych. Argumentacja Kolegium skoncentrowała się na tym, że nie nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, gdyż skarżąca w ostatnim okresie nie pracowała. Zwrócić należy jednak uwagę, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. wyróżnia alternatywę – intencjonalne niepodejmowanie zatrudnienia. Zasadny jest wniosek, że skarżąca świadczy opiekę stałą, ponieważ tylko ona wykonuje wszystkie czynności opiekuńcze i sprawuje opiekę długotrwałą, ponieważ jest ona rozciągnięta w czasie (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 12 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 33/22 - CBOSA). Warto wskazać w tym miejscu, że znaczny stopień niepełnosprawności wskazuje na złą kondycję zdrowia osoby wymagającej opieki i wnioski organu II instancji są w tej materii nieuprawnione. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę także na fakt, że ocena organu odwoławczego co do zasadności przyznania świadczenia są odmienne od oceny pracownika socjalnego sformułowane podczas wizyty w związku z koniecznością przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W końcowych wnioskach stwierdził on zasadność przyznania wnioskowanego świadczenia. W tym miejscu zaznaczyć należy, że nawet lepsze samopoczucie i kondycja osoby niepełnosprawnej w dniu wizyty pracownika socjalnego nie świadczyłyby i nie mogłyby stanowić podstawy do oceny tego, że opieka nad osobą niepełnosprawną nie odpowiada zaleceniom wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności. Odnosząc się do podnoszonej w decyzji kwestii braku zatrudnienia w okresie poprzedzającym złożenie wniosku podkreślić należy, że wymóg rezygnacji z rzeczywistej bądź potencjalnej możliwości zarobkowania w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie został przez ustawodawcę powiązany z żadnym zakresem – czy to etatowym, czasowym, godzinowym, czy też zadaniowym – jak również jest niezależny nie tylko od wysokości uzyskiwanych dochodów, ale również od tego, czy takie dochody w ogóle są uzyskiwane. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są zatem powoływane przez organ argumenty odwołujące się do aktywności zawodowej skarżącej, pomimo legitymowania się przez jej ojca orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przesłanką świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem niepozostawanie w zatrudnieniu osoby zdolnej do pracy, bez względu na okoliczności tego stanu rzeczy. Z tego też powodu organ pomocowy nie może ustalać wcześniejszych przyczyn braku zatrudnienia osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Organ jest jedynie zobowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Opieka ta musi stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a więc powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zasadności skargi. Skoro J. O. jest, zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności, osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności wymagającą długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, będąc przy tym osobą rozwiedzioną, to nie można w okolicznościach sprawy uznać, że jego córka (która jest jedyną osobą sprawującą nad nim opiekę) może podjąć pracę. Kolegium, dopuściło się naruszenia prawa materialnego uznając, że nie zachodzi związek przyczynowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że związek istnieje. W tym stanie rzeczy, z powodów opisanych wyżej, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zastosuje się do wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu.