IV SA/Po 729/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr.sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz adwokata A. Ł. [...] złotych ([...]) podwyższoną o podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski Dnia [...] r. K.N. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem, A.N., urodzonym dnia [...] r., zaliczonym na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w P. z dnia [...] r. na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] r., [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta P.., wniosek Zainteresowanej załatwiony został odmownie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że syn Zainteresowanej jest osobą pełnoletnią, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w związku z czym brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Od decyzji odwołała się Zainteresowana. Podniosła, że wadliwa jest zastosowana przez organ administracji publicznej wykładnia art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm., dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych). Wskazała, że nie jest uprawnione ograniczenie prawa do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego do momentu uzyskania przez dziecko pełnoletności. Decyzją z dnia [...] r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że błędne są przesłanki odmowy przyznania Zainteresowanej świadczenia pielęgnacyjnego. Organ wskazał, że syn Zainteresowanej, który skończył 29 lat, spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na posiadany znaczny stopień niepełnosprawności. Jednakże Zainteresowana nie spełnia warunku niepodejmowania lub rezygnowania z pracy zarobkowej, skoro jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. i posiada status osoby bezrobotnej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2j ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001, dalej: ustawa o promocji zatrudnienia) osoba bezrobotna nie może pobierać świadczenia pielęgnacyjnego. K.N. pismem z dnia [...] r. złożyła skargę do sądu administracyjnego, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazała, że ustawa o promocji zatrudnienia nie ustanawia zasad przyznawania świadczeń rodzinnych. Posiadanie statusu osoby bezrobotnej nie pozbawia ją prawa do wnioskowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W każdej chwili może zrzec się posiadanego statusu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy niezbędne jest dokonanie wykładni art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ust. 1 wskazanego artykułu stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzekający w niniejszej sprawie organ administracji publicznej uznał, że fragment cytowanego przepisu, wskazujący, iż świadczenie przysługuje wymienionym osobom, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, wyklucza możliwość przyznania świadczenia osobie posiadającej status osoby bezrobotnej. Organ oparł swą argumentację na treści art. 2 ust. 1 pkt 2j ustawy o promocji zatrudnienia. Przepis ten wprowadza jedną z przesłanek uznania za osobę bezrobotną, a mianowicie, okoliczność, że osoba ta nie może pobierać świadczenia pielęgnacyjnego. Z wykładnią zaprezentowaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodzić się nie można. W istocie, analiza konstrukcji ustawowych przesłanek uznania za osobę bezrobotną oraz przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, prowadzi do konkluzji, iż instytucje te nawzajem się wykluczają. Nie wynika to jednak ze wskazanej przez organ okoliczności, iż osoba bezrobotna nie może pobierać świadczenia pielęgnacyjnego. Mianowicie, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia wskazuje, że osoba bezrobotna to osoba, która jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (z wyjątkiem dotyczącym osób niepełnosprawnych). Innymi słowy - status bezrobotnego jest bezwzględnie uwarunkowany rzeczywistą gotowością do podjęcia pracy. Natomiast podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w świetle art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest rezygnacja z pracy zarobkowej (bądź jej niepodjęcie) w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. Oczywistym zaś jest, iż jedna osoba nie może jednocześnie być w pełni gotowa do podjęcia pracy (w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia) oraz z niej rezygnować (w świetle ustawy o świadczeniach rodzinnych). Jednakże kolizja ta winna być rozstrzygana w inny niż zaprezentowany w niniejszej sprawie sposób. W tym miejscu przypomnieć należy, że Skarżąca, posiadająca status osoby bezrobotnej, złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślić nadto trzeba, że Skarżąca, jak wynika z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia [...] r. (k. [...] akt administracyjnych), od dnia [...] r. nie posiada prawa do zasiłku. Organ analizujący przedmiotową sprawę winien więc rozważyć, czy spełnione są warunki wynikające z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego de facto zadeklarowała rezygnację z podjęcia pracy zarobkowej. Kwestia, czy w wyniku przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia może ona nadal posiadać status osoby bezrobotnej, stanowić może przedmiot odrębnego postępowania, prowadzonego przed innymi organami administracji publicznej. Zauważyć przy tym należy , iż ustawodawca konstruując normy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie uzależnił tego przyznania od tego czy ubiegająca się o przedmiotowy zasiłek posiada status osoby bezrobotnej. Wyłączenia wyraźnie bowiem formułuje ust. 5 art.17 ustawy. Wykaz ten ma charakter zamknięty i zgodnie z nim świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeśli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty socjalnej, emerytury lub renty, dziecko wymagające opieki przebywa... w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu..., osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko. W takim stanie rzeczy, ze względu na stwierdzone naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: upsa). Na posiedzeniu Sądu w dniu 20 września 2006 r. pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W związku z tym, na podstawie art. 200 upsa oraz § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd orzekł w pkt. 2 sentencji wyroku o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ P. Miładowski