IV SA/Po 730/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Jerzy Stankowski NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi B. T. i Z. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, 1. oddala skargę 2. zasądza na rzecz adwokata P. M. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższone o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. B. T. wystąpiła do Urzędu Miejskiego w [...] o przydział lokalu mieszkalnego nr [...], przylegającego do obecnie zajmowanego przez wnioskodawczynię mieszkania. Wniosek uzasadniła tym, że mąż choruje, porusza się o kulach, a przyległy lokal poprawiłby warunki mieszkaniowe chorego męża. Naczelnik Wydziału [...] pismem z dnia [...] maja 2009r. nr [...] udzielił wnioskodawczyni informacji, że lokal nr [...] przyległy do Jej mieszkania jest lokalem samodzielnym i Komisja Mieszkaniowa na posiedzeniu w dniu [...].03.2009 r. negatywne zaopiniowała Jej wniosek. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Naczelnik Wydziału powtórnie wyjaśnił wnioskodawczyni, że sprawa była ponownie rozpatrywana na posiedzeniu Komisji Mieszkaniowej w dniu [...].06.2009 r. Z uwagi na fakt, że lokal nr [...] przy ul. [...] jest lokalem samodzielnym Komisja Mieszkaniowa podtrzymała wcześniej podjętą opinię negatywną, proponując złożenie wniosku o wymianę obecnie zajmowanego mieszkania na inne. B. T. pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odwołanie z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy przydziału lokalu nr [...]. Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...], stwierdzono niedopuszczalność odwołania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ wskazał, iż zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 226 z późn. zm). Zgodnie z przepisami tej ustawy gospodarowanie mieszkaniowym zasobem gminy odbywa się w trybie umownym, a więc w drodze czynności cywilnoprawnej. Stosunek najmu lokali mieszkalnych nie nawiązuje się na podstawie decyzji administracyjnej, ale na podstawie umowy cywilnoprawnej. Ustawa z dnia 02 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509) zniosła szczególny tryb najmu lokali, co oznacza, że nie są już wydawane decyzje administracyjne o przydziale lokalu mieszkalnego, a stosunek najmu zawiązuje się na podstawie umowy cywilnoprawnej. Przedmiotowe pisma- Naczelnika Wydziału [...] z dnia [...].05.2009 r. i [...].06.2009 r. nie są decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie przysługuje od tych pism odwołanie. Kolegium podniosło, iż zgodnie z art. 127 kpa odwołanie służy tylko od decyzji administracyjnej. Odwołanie jest, zatem niedopuszczalne, gdyż przedmiotowe pisma stanowią tylko czynność materialno-techniczną. Na powyższe postanowienie skargę wniosła B. T., podnosząc argumentację zawartą we wcześniejszych pismach. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.- dalej kpa), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Badając przyczyny niedopuszczalności odwołania wyróżnić możemy przyczyny o charakterze przedmiotowym oraz podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych stwierdzić można, m.in. w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia. Powyższe oznacza, iż odwołanie nie przysługuje, gdy czynność organu nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Podstawowym warunkiem dopuszczalności odwołania jest funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji administracyjnej, którą strona zamierza zaskarżyć. Odwołanie jest, bowiem środkiem prawnym przysługującym wyłącznie od decyzji - art. 127 § 1 kpa. Decyzja administracyjna stanowi zaś władczy i jednostronny akt z zakresu administracji publicznej wydany przez organ administracji i skierowany do określonego w niej adresata. Decyzja rozstrzyga o prawach lub obowiązkach strony. Trzeba przy tym zaznaczyć, iż nie wszystkie sprawy administracyjne podlegają załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, a Kodeks postępowania administracyjnego z góry tej kwestii nie przesądza. Decydują o tym właściwe przepisy prawa administracyjnego materialnego (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1985 roku, sygn. akt III SA 988/85, publ. OSP z 1987 roku, nr 5 - 6, poz. 116 z glosą J. Borkowskiego). Aby stwierdzić, iż w indywidualnej sprawie winna zostać wydana decyzja administracyjna, istnieć musi konkretna norma prawa materialnego administracyjnego pozwalająca na taki wniosek. Co za tym idzie - w sprawie tej występować musi stosunek administracyjnoprawny, którego istotne elementy zostaną właśnie w decyzji administracyjnej wyrażone. Innymi słowy, dopóki nie zostanie przesądzone, iż sprawa ma charakter administracyjny zaś stronę oraz organ administracji łączyć ma jakikolwiek stosunek administracyjnoprawny, to nie ma w przepisach prawa podstawy do rozstrzygnięcia tejże sprawy w formie decyzji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie, nie została wydana decyzja administracyjna, a jedynie wystosowano do Skarżącej pismo informujące Ją o niemożności załatwienia Jej wniosku. Brak, zatem przedmiotu zaskarżenia. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r., B. T. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w [...] o przydział lokalu mieszkalnego. Przedmiotowe sprawy zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 roku Nr 31, poz. 266 ze zm.). Ustawa nie precyzuje kryteriów wyboru osób, którym lokale winny być przyznane, powierzając tę czynność właściwej radzie gminy (art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy), ani też nie ustanawia kolejności uprawnionych do uzyskania lokalu. Treść przepisów ustawy wskazuje przy tym, że sprawy dotyczące przydzielania lokali mają charakter cywilnoprawny. Powyższe uwarunkowane jest następującymi przesłankami: po pierwsze - ustawodawca posłużył się ściśle cywilistycznym pojęciem najmu (art. 20 ust. 2, art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy), po drugie -w art. 18 ust. 5 wymienionej ustawy przewidziano roszczenie odszkodowawcze z tytułu nieprzyznania lokalu socjalnego przysługującego z mocy prawomocnego wyroku sądu powszechnego o przyznaniu lokalu socjalnego. Skoro uprawniony do lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego zyskuje określone roszczenie, poddane kognicji sądu cywilnego, to nie można uznać, iż sprawa o mniejszym ciężarze gatunkowym (dotycząca przyznania lokalu mieszkalnego osobie nielegitymującej się rozstrzygnięciem sądowym) nosić będzie cechy sporu administracyjnego, w którym organ administracji decyzją rozstrzygać będzie o żądaniu strony. Byłoby to nielogiczne. Konsekwentnie, zatem odwołanie od pisma Naczelnika Wydziału [...] jako nienależące do drogi administracyjnej, musiało zostać uznane za niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 i 3 w/w ustawy. ja