IV SA/Po 733/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie rozłożenia kosztów sądowych na raty p o s t a n a w i a odrzucić skargę /-/ M. Dybowski Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r., nadanym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, J. S. zwrócił się ze skargą "na bezczynność oraz przewlekłe i opieszałe działania Sądu Rejonowego w [...]". Wskazał w skardze, że po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Okręgowego w [...], otrzymał wezwanie do uregulowania w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma, należności sądowych w wysokości 2.269,20 zł. Skarżący dnia [...] maja 2009 r. wniósł do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o częściowe umorzenie należności i rozłożenie pozostałej części na raty, z uwagi na trudną sytuację finansową. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. Wnioskodawca uzyskał odpowiedź "tylko odnośnie umorzenia a nie rozłożenia należności na raty". Skarżący dnia [...] lipca 2009 r. ponownie wniósł o odroczenie terminu zapłaty należności, do czasu otrzymania odpowiedzi od Rzecznika Praw Obywatelskich". W trakcie bezskutecznego oczekiwania na odpowiedź, Skarżący otrzymał od Komornika Sądowego przy [...] (dalej Komornik) zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Po napisaniu kolejnego wniosku, o rozłożenie należności na raty i zawieszenie postępowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r.- [...] Sąd Rejonowy w [...] rozłożył należność na 36 rat. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r.- [...] Komornik na podstawie art. 820 kpc, na podstawie wniosku wierzyciela, zawiesił postępowanie egzekucyjne. Skarżący wskazał, że obecnie spłaca należność w ratach, a Komornik dokonał zajęcia wynagrodzenia. W ocenie Skarżącego bezczynność Sądu w związku ze złożonym wnioskiem, opieszałe i przewlekłe działanie Sądu i Komornika w celu uzyskania jak najwięcej dodatkowych kosztów, jest łamaniem prawa (k. 2- 24). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej ppsa), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Przedmiot skargi nie należy do przypadków enumeratywnie wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ppsa. W szczególności do aktów określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ppsa nie należy składanie skargi na funkcjonowanie sądu powszechnego – w tym na czas załatwienia wniosku przez prezesa sądu rejonowego bądź przez Sąd powszechny. W szczególności pismo Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] (dalej pismo z dnia [...] czerwca 2009 r.), przekazujące wniosek z dnia [...] maja 2009 r. do rozpatrzenia właściwemu rzeczowo i miejscowo Sądowi Grodzkiemu w [...], zawiera także pouczenia o kontroli merytorycznej (w ramach kontroli instancyjnej) a nadto w zakresie nadzoru administracyjnego (k. 11). Każda z czynności procesowych: postanowienie Sądu Rejonowego [...] Koninie z dnia [...] lipca 2009 r.; zajęcie dokonane przez Komornika z dnia [...] lipca 2009 r.; postanowienie Komornika z dnia [...] lipca 2009 r. (k. 15, 16, 18), zawiera pouczenie o środkach i terminie zaskarżenia, do właściwego organu, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964r. kodeks postępowania cywilnego- Dz.U. 43/64/296 ze zm.- dalej kpc. To właściwy Sąd powszechny, orzekając w oparciu o przepisy kpc, rozstrzygnie merytorycznie o prawidłowości poszczególnych czynności podejmowanych w związku z wnioskami J. S., w tym o zasadności ponoszenia opłat za czynności Komornika. Sąd administracyjny nie sprawuje kontroli nad orzeczniczą działalnością Sądów powszechnych (art. 1 i 2 § 1 i 3 kpc). Postępowanie w ramach nadzoru nad działalnością administracyjną sądów powszechnych jest postępowaniem uregulowanym odrębnie i wyczerpująco (art. 37- 39 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych- Dz.U. 98/01/1070 ze zm.- dalej usp). W doktrynie trafnie wskazuje się, że przepisy rozdziału 5 usp należą do najważniejszych w problematyce ustroju sądów (S. Rudnicki w opinii z dnia 28 kwietnia 2000 r. o projekcie usp- omówionej przez Ł. Korózs i M. Sztorca "Ustrój sądów powszechnych. Komentarz" CH Beck 2004 s. 62 nb 86; T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski "Komentarz do Prawa o ustroju sądów powszechnych..." W. Pr. 2002 s. 97 uw. 1). Przez działalność administracyjną sądów rozumieć należy wszelką działalność zarządzającą i organizatorską sądów, inną niż związaną z czynnościami jurysdykcyjnymi sędziów (T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski- op. cit. s. 98 uw. 4). Organami sprawującymi nadzór nad działalnością administracyjną sądów są jedynie Minister Sprawiedliwości (art. 9 usp) i prezesi sądów (art. 22 usp), którzy w swych działaniach wspierani są przez sędziów wizytatorów- sędziów o najwyższych kwalifikacjach (§ 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2002 r. w sprawie trybu sprawowania nadzoru nad działalnością administracyjną sądów- Dz.U. 187/02/1564 ze zm.- dalej rozporządzenie w sprawie nadzoru; Ł. Korózs i M. Sztorc- op. cit. s. 63 nb 89; T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski- op. cit. s. 101 uw. 11). Czynności nadzorcze wykonuje też przewodniczący wydziału (§ 57 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych- Dz.U. 38/07/249- dalej Regulamin). Czynności nadzoru wykonuje prezes sądu bądź sędzia wizytator - w imieniu prezesa sądu (odpowiednio- § 14 i 15 rozporządzenia w sprawie nadzoru). Organy nadzoru mają prawo wglądu w czynności sądów, mogą żądać wyjaśnień i usunięcia uchybień (§ 1 art. 37 usp; T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski- op. cit. s. 98-99 uw. 7). Czynności nadzoru w rozumieniu usp- w tym sprawność tego postępowania- nie podlegają kontroli sądu administracyjnego w trybie skargowym przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie i doktrynie utrwalonym jest pogląd, że należy odrzucić skargę na bezczynność, gdy sprawa nie należy do postępowania administracyjnego (odpowiednio- postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6.7.2004 r.- OSK 547/04- ONSAiWSA 3/04/51, akceptowane przez J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" W. Pr. 2006 s. 174-175 uw. 2 lit. c; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 5.5.2009 r.- IV SAB/Po 20/09). Skoro sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (ani w zakresie merytorycznym, ani w zakresie nadzoru) Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa, skargę odrzucił. /-/ M. Dybowski