IV SA/Po 739/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-12-17

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Bożena Popowska, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji wydaną w trybie art. 132 KPA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien był stwierdzić nieważność tej decyzji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji wydaną w trybie art. 132 KPA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję w trybie art. 132 KPA z naruszeniem przesłanek formalnych i materialnych, organ odwoławczy powinien był stwierdzić nieważność tej decyzji, a nie ją uchylać i przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie organ pierwszej instancji powinien nadać bieg nierozpoznanemu odwołaniu.
Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie M. S.-U. z pobytu stałego został złożony przez jej męża, D. U. Prezydent Miasta wydał decyzję o wymeldowaniu, opierając się na ustaleniach policji. M. S.-U. wniosła odwołanie, twierdząc, że nadal zamieszkuje pod wskazanym adresem. Następnie Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 132 KPA, uchylił własną decyzję, powołując się na wnioski stron o uchylenie decyzji i zawieszenie postępowania. D. U. złożył odwołanie od tej decyzji, zaprzeczając, by wnosił o jej uchylenie. Wojewoda Wielkopolski uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. M. S.-U. zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając, że w obrocie prawnym pozostała decyzja o wymeldowaniu i nie zostało rozpatrzone jej odwołanie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. S.- U. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej M. S. – U. kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych /-/ I. Kucznerowicz /-/ G. Radzicka /-/ B. Popowska Dnia [...] lutego 2009 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynął wniosek D. U. o wymeldowanie żony, M. S.-U. z lokalu przy ul. [...] w[...]. Wnioskodawca wskazał, że żona nie przebywa pod wskazanym adresem od[...] stycznia 2009 r. i przyznał, że nie zna aktualnego miejsca pobytu ani miejsca pracy żony, natomiast wie, że żona wynajmuje mieszkanie w [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm., dalej ustawa o ewidencji ludności) orzekł o wymeldowaniu M. S -U z pobytu stałego pod adresem wskazanym we wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że z ustaleń policji zawartych w piśmie z dnia [...] marca 2009 r. wynika, iż M. S-U nie zamieszkuje pod wskazanym we wniosku o wymeldowanie adresem; od stycznia 2009 r. przebywa w [...] przy ul. [...]. Z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności wynika, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie organu zostały zatem spełnione przesłanki wskazane w wyżej wymienionym przepisie. Od decyzji odwołanie złożyła M. S-U, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzuciła, że od dnia [...] lutego 2009 r. przebywa pod przedmiotowym adresem. Dnia [...] kwietnia 2009 r. odebrała adresowaną do męża decyzję o wymeldowaniu i stąd uzyskała widzę o jej wymeldowaniu. Zarzuciła, że ciągle mieszka w przedmiotowym mieszkaniu razem z mężem i ośmioletnią córką, a fakt ten jest znany policji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 132 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa) uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu podniesiono, że w terminie otwartym do złożenia odwołania zarówno wnioskodawca jak i M. S-U. wnieśli o uchylenie decyzji o wymeldowaniu i o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania rozwodowego. Zaznaczył, że postępowanie zostanie zawieszone z chwilą gdy opisywana decyzja stanie się ostateczna. Od decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. odwołanie złożył D. U. Zarzucił, że nigdy nie wnosił o uchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. ponieważ nie odebrał tej decyzji. Wprawdzie został poinformowany przez żonę o decyzji, którą zniszczyła, ale w Urzędzie Miasta urzędnik odmówił powtórnego wydania decyzji, po czym sporządził notatkę służbową, którą odwołujący się podpisał, ale bez czytania. Potem okazało się, że jest to wniosek o uchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. Odwołujący zarzucił, że decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. zobaczył dopiero wtedy, kiedy wystąpił o kserokopie akt sprawy i zaprzeczył aby zgadzał się na uchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, działając na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia D. U. decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., zatem należy przyjąć, że odwołujący nie został skutecznie zawiadomiony o wydaniu tej decyzji. Organ podkreślił, że w notatce służbowej brak adnotacji o pouczeniu D. U. o odpowiedzialności karnej oraz prawie do odmowy składania zeznań - art. 83 § 2-3 kpa i wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji winien rozszerzyć materiał dowodowy w szczególności o ustalenie, kiedy M. S-U. nie przebywała w przedmiotowym lokalu, przesłuchać świadków - sąsiadów zamieszkujących w tym budynku, skonfrontować zeznania M. S.-U. z zeznaniami D. U. oraz przeprowadzić wizję lokalną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S-U zarzuciła, że uchylenie przez organ II instancji decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. stworzyło niedopuszczalną sytuację, gdyż w obrocie prawnym pozostała decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. o wymeldowaniu skarżącej. Nadto nie zostało rozpatrzone odwołanie skarżącej od decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. złożone pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. w którym skarżąca domaga się uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. W ocenie skarżącej Wojewoda mógł rozpoznać merytorycznie sprawę, bowiem znajdujące się w aktach uzasadnienie postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] maja 2009 r. sprawa [...] zawiera niezbędne do tego informacje. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. została wydana z naruszeniem prawa, bowiem przepis art. 132 kpa można zastosować, jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji uzna, że odwołania zasługują w całości na uwzględnienie. Wtedy może zostać wydana nowa decyzja jedynie zgodna z żądaniem stron. D. U. w rezultacie złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., bowiem napisał, że się z nią nie zgadza. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, jakkolwiek nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze zasługują na aprobatę. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola o której mowa w art. 1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W przedmiotowej sprawie uszło uwadze organowi odwoławczemu, że przedmiotem kontroli była decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. wydana w trybie art. 132 kpa. Przepisy tegoż artykułu pozwalają organowi pierwszej instancji na uchylenie lub zmianę własnej zaskarżonej decyzji jeżeli: odwołanie wniosły wszystkie strony organ administracji publicznej, który wydał decyzję uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie (art. 132 § 1 kpa) odwołanie wniosła jedna strona - pozostałe strony wyrażą zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania (art. 132 § 2 kpa) z tym, że również w drugim wariancie organ musi oceniać, czy odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie. Z brzmienia przepisów art. 132 kpa wynika, że możliwość dokonania przez organ pierwszej instancji ponownego rozpoznania i 3 rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją nieostateczną tego organu oparta jest na dwóch przesłankach, które muszą wystąpić łącznie, a są to przesłanka formalna i materialna. Żadna z tych przesłanek nie została przez organ zachowana bowiem w odwołaniu od decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. M. S-U. wnosiła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, natomiast w notatce służbowej (k. 21 akt) sporządzonej przez urzędnika, a nie uczestnika D. U. następnie przez tegoż uczestnika zakwestionowanej, mowa jest o zawieszeniu postępowania, a następnie wyłącznie o uchyleniu decyzji z [...] kwietnia 2009 r., któremu to ostatniemu żądaniu uczestnik zaprzeczył. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że bez wątpienia nie została spełniona przesłanka materialna, gdyż organ pierwszej instancji jedynie uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. o wymeldowaniu, a nie umorzył postępowania, jak i nie spełniono przesłanki formalnej, gdyż na uchylenie decyzji i umorzenie postępowania D. U. nie wyrażał zgody. Tak więc samo uchylenie decyzji oraz brak zgody na żądanie M. S-U. wyrażonej przez D. U. powoduje, że podjęcie decyzji w trybie art. 132 kpa jest dotknięte wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Taka sytuacja zobowiązywała organ odwoławczy do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] i wskazanie w uzasadnieniu decyzji wyartykułowanych nieprawidłowości, a także potrzeby nadania biegu odwołaniu M. S-U od decyzji z [...] kwietnia 2009 r. Natomiast uchylenie decyzji z [...] kwietnia 2009 r. wydanej w trybie art. 132 kpa i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie znajduje zupełnie uzasadnienia w przepisach prawa. Organ odwoławczy już z treści odwołania D. U. czerpał wiedzę, że nie zostaną spełnione wymogi formalne dla rozpatrywania sprawy w trybie art. 132 kpa, natomiast uwagi i zalecenia dotyczące interpretacji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 ze zm.) mogłyby dotyczyć decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] od której pozostaje nierozpoznane odwołanie. Z powyższych względów uznając, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, które mają istotny wpływ na wynik sprawy, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. W toku dalszego postępowania organ pierwszej instancji winien nadać bieg odwołaniu M. S.-U. od decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. i dopiero wówczas organ odwoławczy będzie mógł się odnieść zarówno do podstaw procesowych jak i materialnoprawnych rozstrzygnięcia. /-/ I. Kucznerowicz /-/ G. Radzicka /-/ B. Popowska ja 5

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło