IV SA/Po 74/08

WyrokWSA w Poznaniu2008-05-28

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy dotyczącej zaliczki alimentacyjnej, w szczególności w zakresie wyliczenia dochodu skarżącej, uwzględniając wszystkie wymagane przez prawo elementy i wyjaśniając wątpliwości strony?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie ustaliły z należytą starannością stanu faktycznego sprawy. Nie odniosły się do twierdzeń skarżącej dotyczących sposobu wyliczenia dochodu, co uniemożliwiło sądowi ocenę prawidłowości postępowania. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej K.C. zaliczki alimentacyjnej na syna z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ I instancji ustalił dochód skarżącej na kwotę wyższą niż dopuszczalna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, twierdząc, że organy błędnie wyliczyły jej dochód, nie uwzględniając sposobu rozliczenia zryczałtowanego podatku dochodowego i odliczając kwotę przeznaczoną na ubezpieczenie zdrowotne. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 maja 2008r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej, uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] nr [...] /-/I. Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/E. Kręcichwost - Durchowska IV SA/ Po 74/08 Uzasadnienie Decyzją Burmistrza Gminy z dnia [...] roku , nr [...] na podstawie art. 104 kpa, art. 7 ust. 1, ust. 2 art. 10 ust. 1, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. z 2005 r nr 86, poz. 732 ze zm. zwanej dalej ustawą ) odmówiono K.C. świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej na syna M.C. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy zaliczka alimentacyjna przysługuje osobom, których dochód w przeliczeniu na osobę nie przekracza 583 zł. W przypadku K.C. dochód uzyskany w 2006 roku wyniósł 16.888,01 zł a miesięczny dochód na osobę to kwota 703,67 zł, która przekracza kryterium dochodowe o 120,67 zł. K.C. odwołała się od tej decyzji. Oświadczyła, że inaczej wyliczyła dochód, dołączając załącznik zawierający to wyliczenie. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 roku, nr 79, poz. 856 ze zm. ) , art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. K.C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, twierdząc, że nie zgadza się z tą decyzją. Jej zdaniem po przeanalizowaniu sprawy Kolegium dodało dochód wynikający z zaświadczenia o dochodach z Urzędu Skarbowego. Skarżąca tenże dochód ujęła w załączniku nr 2. Nadto do skargi Skarżąca dołączyła szczegółowe wyliczenie dochodu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się zasadna. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W niniejszej sprawie organy administracji publicznej wbrew zasadzie dochodzenia prawdy obiektywnej ( art. 7 kpa ) i obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ( art. 77 § 1 kpa ), nie ustaliły z należytą starannością stanu faktycznego, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Artykuł 7 kpa stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Artykuł 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Według Sądu, w niniejszym postępowaniu administracyjnym doszło do pogwałcenia wyżej wymienionych zasad postępowania administracyjnego. W przedmiotowym postępowaniu organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w całości i z należytą starannością ogółu materiału dowodowego, co wpłynęło na wydanie arbitralnej decyzji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 4 lipca 2001 r, SA 1768/99, LEX nr 54171, jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego ( art. 80 kpa ), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący ( art. 77 § 1 kpa ), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania orzeczenia o przekonującej treści. Do wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej Skarżąca dołączyła załącznik nr 2, który jest oświadczeniem członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W przedmiotowej sprawie kwestionowana jest wysokość dochodu jaki osiągnęła Skarżąca w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Skarżąca już w odwołaniu wskazywała w jaki sposób wyliczyła dochód podlegający wpisowi w załączniku nr 2 pod pozycją 1. We wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej w części III wpisuje się dochód z działalności gospodarczej. Do wniosku dołącza się załącznik nr 2, który stanowi oświadczenie członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W oświadczeniu tym Skarżąca wpisała pod pozycją nr 1 dochód po odliczeniu kwot z pozycji 2-4. Jej zdaniem kwota przez nią wpisana zawiera dochód przeznaczony na składkę na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 4.087,08 zł. Z wyliczeń przedłożonych przez Skarżącą wynika, że kwota ta została przez nią doliczona do przychodu z działalności gospodarczej. Organ zarówno I jak i II instancji nie ustosunkował się do tych twierdzeń. Uzasadnienie decyzji obu organów skupia się jedynie na wyliczeniu dochodu Skarżącej i stwierdzeniu, że dochód ten przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie. Żadne z uzasadnień nie odnosi się do twierdzeń Skarżącej. Okoliczność ta powoduje, że Sąd nie może z całą pewnością ocenić postępowania organów administracji publicznej. Pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], nr [...] zawiera jedynie stwierdzenie, że odwołanie K.C. jest bezpodstawne, ponieważ została ona pouczona, że w oświadczeniu dotyczącym ryczałtu powinna wpisać dochód netto uzyskany wyłącznie z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca stanowczo temu zaprzecza. Na rozprawie w dniu 28 maja Skarżąca stwierdziła, że nie została w żaden sposób pouczona jak ma wyliczyć dochód wpisany do załącznika nr 2. Po uzyskaniu decyzji organu I instancji udała się do Urzędu i przedłożyła wszystkie swoje wyliczenia, informując, że w załączniku nr 2 pod pozycją nr 1 wpisała kwotę stanowiącą dochód z działalności gospodarczej plus dochód uzyskany za okres choroby. Wówczas urzędnik poinformował ją, że ma się odwoływać do SKO i nie chciał przyjąć jej wyliczeń. Organ winien tę kwestię wyjaśnić, czego nie uczynił. Dopiero wskutek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób zgodny z przepisami postępowania, po poddaniu tego materiału ocenie, możliwe będzie wydanie przez organ prawidłowej decyzji. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. /-/I. Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/E. Kręcichwost – Durchowska KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło