IV SA/Po 741/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-11-25
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Ewa Makosz-Frymus, Maciej Dybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za brak okazania podczas kontroli wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz karty opłaty drogowej jest zasadna, jeśli przedsiębiorca twierdzi, że dokumenty te posiadał, ale nie zostały okazane z powodu nieuwagi kierowcy lub zostały przedstawione po kontroli?Ratio decidendi
Kara pieniężna jest zasadna, ponieważ kierowca nie okazał podczas kontroli wymaganego wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne ani karty opłaty drogowej. Późniejsze przedstawienie dokumentów lub posiadanie ich w pojeździe bez okazania na żądanie uprawnionego organu kontroli nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty ani posiadania ważnego zaświadczenia w momencie kontroli, co jest podstawą do nałożenia kary zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym.Stan faktyczny
Przedsiębiorca A. M. został ukarany karą pieniężną przez Naczelnika Urzędu Celnego za to, że podczas kontroli drogowej kierowca nie posiadał przy sobie i nie okazał wymaganego wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz karty opłaty drogowej. Przedsiębiorca odwołał się, twierdząc, że dokumenty te były w pojeździe lub zostały przedstawione później, a także kwestionując uprawnienia Służby Celnej do kontroli. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję do WSA w Poznaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Maciej Dybowski(spr.) Protokolant Sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus
Decyzją z dnia (...) r. nr (...) (dalej decyzja z (...) r.) Naczelnik Urzędu Celnego w P. (dalej Naczelnik) na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. 125/07/874 ze zm., dalej utd bądź ustawa o transporcie drogowym) nałożył na A. M. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: P.H.U. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe A.M. karę pieniężną w kwocie (...) zł.
W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego ustalono, że przedsiębiorca A.M., wykonując przewóz drogowy na potrzeby własne dnia (...) r. spełnia warunki określone w art. 4 pkt 4 utd. Poza sporem pozostaje fakt, że w momencie dokonywania kontroli przez funkcjonariuszy celnych, kierowca pojazdu nie posiadał w pojeździe i nie okazał uprawnionemu organowi kontroli: ważnego wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne i karty opłaty drogowej (art. 87 ust. 2 utd), co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości (...) zł, zgodnie z punktem 1.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Ustalono, że Starostwo Powiatowe w P. wydało dnia (...) r. A. M. zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, czyli po przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych kontroli w dniu (...) r. Nadto przewóz drogowy wykonywany był bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych; zgodnie z punktem 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazdy po drogach krajowych, nakłada się karę pieniężną w wysokości (...) zł (k. 25-23 akt administracyjnych).
W odwołaniu A. M. podniosła, że w momencie kontroli kierowca T.M. posiadał w pojeździe kartę opłaty drogowej choć nie była ona przyklejona do przedniej szyby samochodu; została ona przedstawiona osobie prowadzącej postępowanie administracyjne. Z rozporządzenia z dnia 8 sierpnia 2006 r. Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. 151/06/1089 ze zm.) wynika, że winieta przedziurkowana, lecz nie przyklejona do szyby, jest dowodem uiszczenia opłaty drogowej, co oznacza brak naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Natomiast odnośnie zarzutu braku zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, organy celne winny zakwalifikować tę sytuację jak naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W okresie poprzedzającym kontrolę i w okresie późniejszym, takie zaświadczenie było w posiadaniu przedsiębiorcy i tylko z powodu niezrozumiałej praktyki Starostwa wystawiającego zaświadczenia na okres 1 roku, doszło do stwierdzonego uchybienia. Odwołująca zakwestionowała uprawnienia Służby Celnej do przeprowadzania kontroli w zakresie transportu drogowego, co rzutuje na legalność prowadzonego w oparciu o te ustalenia kontrolne postępowania administracyjnego (k. 29-30 akt administracyjnych).
Decyzją z dnia (...) r. nr (...) (dalej decyzja z 17 lipca 2009 r.) Dyrektor Izby Celnej w P. (dalej Dyrektor Izby) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( j.t. Dz. U. 8/05/60 ze zm., dalej Op bądź Ordynacja podatkowa), art. 42 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3) i pozycjami 1.4 i 4.1 tabeli będącej załącznikiem do ustawy o transporcie drogowym oraz § 3 ust. 1-3 i pkt 7 ppkt 1 załącznika nr 26 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 08 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. 151/06/1089 ze zm., dalej rozporządzenie z 08 sierpnia 2006 r.) utrzymał decyzję z (...) r. w mocy.
W uzasadnieniu wskazano, że twierdzenia Odwołującej, że karta opłaty znajdowała się w kontrolowanym dnia (...) r. pojeździe, nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym. Kierowca T. M. przesłuchany w charakterze świadka podczas kontroli zeznał, że wymaganego wypisu z zaświadczenia o wykonywaniu przewozu drogowego na potrzeby własne i karty opłaty drogowej nie otrzymał przed wyjazdem z siedziby przedsiębiorstwa, w związku z czym nie mógł ich okazać funkcjonariuszom. Przed złożeniem zeznania Kierowca potwierdził podpisem zapoznanie się z pouczeniem, zawartym w protokole, o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i w związku z tym słusznym jest przyjęcie założenia, że Jego twierdzenia są zgodne ze stanem wiedzy Zeznającego. Trudno byłoby racjonalnie wytłumaczyć próbę ukrycia przed funkcjonariuszami celnymi posiadanej karty opłaty drogowej. Gdyby przyjąć, że karta rzeczywiście była w pojeździe, lecz kierowca o tym nie wiedział, to okoliczność ta w żaden sposób nie może wywrzeć wpływu na prawidłowość ustaleń organu celnego. Strona w toku postępowania wyjaśniającego doniosła przedziurkowany odcinek kontrolny dobowej karty opłaty, lecz nie wpływa to na fakt nie okazania karty w trakcie kontroli (w pozycji 4. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym ustawodawca wskazał, że karta dobowa , która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty). Niezależnie od braku przyklejenia winiety na szybie pojazdu dla potwierdzenia uiszczenia spornej opłaty, koniecznym jest okazanie odcinka kontrolnego na żądanie osób uprawnionych do kontroli, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W aktach sprawy znajdują się dwa zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne na rzecz PHU Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego A. M. Jedno z nich o nr (...) wydano w dniu (...) r., było ważne do dnia (...) r. Drugi dokument, będący wypisem nr 1 zaświadczenia nr(...), wystawiony został (...) r. i jest ważny do (...) r. Dane te zostały także potwierdzone przez wystawcę obu dokumentów - Starostwo Powiatowe w P. W związku z tym przewóz dokonywany przez pracownika owej firmy dnia (...) r. odbywał się bez ważnego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie wykonywania tego rodzaju działań. Tym samym pracodawca nie mógł wyposażyć kierowcę w aktualny wypis z zaświadczenia, gdyż takowym nie dysponował. Uprawnienia Służby Celnej do przeprowadzania kontroli w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym wynikają z art. 89 ust. 1 pkt 3 utd(k. 37-39 akt administracyjnych).
W skardze na decyzję z (...) r. A. M. poszerzyła i pogłębiła argumenty uprzednio podniesione w odwołaniu (k. 3-4 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji (k. 5-7 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej ppsa) - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że skarga winna zostać uwzględniona, jeśli Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenie prawa materialnego lub procesowego, skutkujące koniecznością wzruszenia zaskarżonego aktu.
Sąd podziela ustalenia faktyczne organów obu instancji, czyniąc je integralną częścią ustaleń własnych.
Podstawą prawidłowych ustaleń organów obu instancji były dokumenty urzędowe - protokół kontroli, podpisany bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem T.M. i protokół zeznań świadka T.M. (k. 3-6 akt administracyjnych). Bezsporne jest, że w czasie kontroli przeprowadzonej dnia (...) r., kierujący pojazdem marki Renault, nr rej.(...), T. M. zatrudniony w firmie PHU A. M., nie okazał podczas kontroli: wymaganego wypisu z zaświadczenia o wykonywaniu przewozu drogowego na potrzeby własne i karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych.
Decyzje obu instancji w sposób należyty przedstawiają w szczególności podstawy prawne rozstrzygnięć, ocenę dowodów, uzasadnienie faktyczne i prawne – w tym akt subsumcji (odpowiednio- art. 210 § 1 pkt 4-6 i art. 235 Op).
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiła ustawa o transporcie drogowym.
Przewozem na potrzeby własne jest każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, z ładunkiem lub bez niego, przeznaczony do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający między innymi warunek, że pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników (art. 4 pkt 4 lit. a utd).
Przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (art. 33 ust. 1 utd). Podczas przewozu drogowego, wykonywanego na potrzeby własne, kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, prócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 (art. 87 ust. 2 utd).
Podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych (art. 42 ust. 1 utd). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 08 sierpnia 2006 r., uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty składa się z dwu części: 1) winiety samoprzylepnej, umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu; 2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Dowodem uiszczenia opłaty są obie przedziurkowane części karty opłaty łącznie (§ 3 ust. 3 rozporządzenia).
Organy administracji prawidłowo ustaliły, że w dniu kontroli –(...) r.. - kierujący owym pojazdem nie okazał karty opłaty drogowej, ponieważ karty tej nie otrzymał przed wyjazdem z siedziby przedsiębiorstwa (protokół przesłuchania świadka- k. 3-4 akt administracyjnych). Słusznie organy kontroli założyły, że skoro przed złożeniem zeznania kierowca kontrolowanego pojazdu potwierdził własnoręcznym podpisem, że zapoznał się z pouczeniem zawartym w protokole o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, to jego twierdzenia są zgodne ze stanem wiedzy i trudno byłoby wytłumaczyć próbę ukrycia przed funkcjonariuszem celnym posiadania karty opłaty drogowej. Natomiast gdyby przyjąć, że karta rzeczywiście była w pojeździe (co gołosłownie twierdzi Skarżąca), lecz kierowca nie wiedział o tym, to okoliczność ta nie wpływa na prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy celne, bowiem dla potwierdzenia uiszczenia spornej opłaty koniecznym jest okazanie odcinka kontrolnego na żądanie osób uprawnionych do kontroli. Późniejsze okazanie opłaconej karty pojazdu, co Skarżąca uczyniła w postępowaniu wyjaśniającym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty, co wynika wprost z załącznika do ustawy o transporcie drogowym w poz. 4.1, gdzie wskazano, że karta dobowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. Na marginesie należy wskazać, że karta którą przedstawiła Skarżąca, opatrzona była datą (...) r. i w dniu kontroli (...) r. była już nieważna (k. 14 akt administracyjnych).
Organy celne prawidłowo ustaliły, że w dniu kontroli przewóz dokonywany był bez ważnego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne. Pismem z dnia (...) r. Starostwo Powiatowe w P. poinformowało, że PHU A. M. uzyskała w dniu (...) r. zaświadczenie nr (...) na przewozy drogowe na potrzeby własne. Zaświadczenie to było ważne do dnia (...) r. W dniu (...) r. (zatem dzień po kontroli) przedsiębiorca złożył wniosek o wydanie kolejnego zaświadczenia. Zaświadczenie nr (...) wydane zostało w dniu (...) r. i jest ważne do dnia (...) r. (k. 1, 12, 19 akt administracyjnych).
Uprawnienia Służby Celnej do przeprowadzania kontroli w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym wynikają z art. 89 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 93 ust. 1 utd. Kontrola dokonana dnia 14 września 2008 r., jak i prowadzone następnie postępowanie administracyjne, przeprowadziły właściwe organy Służby Celnej, zatem nie prowadziło ono do "lekceważenia prawa" (k. 4 akt sądowych). Decyzje obu instancji podpisane zostały przez należycie upoważnionych funkcjonariuszy – odpowiednio – M. M. (k. 23-25 akt administracyjnych w z. z k. 32v34-35v akt sądowych) i W. T. (k. 37-39 akt administracyjnych w zw. z k. 32, 36 akt sądowych; art. 143 § 1 Op).
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca z (...) r. zostały wydane zgodnie z przepisami prawa.
Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 ppsa orzekł jak w wyroku.
/-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus
ja
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło