IV SA/Po 742/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-11-14
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Tomasz Grossmann, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów, które zostały już wybrakowane i zniszczone zgodnie z przepisami dotyczącymi przechowywania dokumentacji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów, które zostały prawidłowo wybrakowane i zniszczone zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi okresu przechowywania dokumentacji. Ustalenie faktu zniszczenia dokumentów zwalnia organ z obowiązku ich udostępnienia, nawet jeśli strona twierdzi, że dokumenty te były podstawą późniejszych decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagał się wydania uwierzytelnionych odpisów wywiadów środowiskowych z lat 1993-2006. Organy administracji odmówiły, powołując się na przepisy o 5-letnim okresie przechowywania dokumentacji, które zostały wybrakowane i zniszczone w 2010 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił poprzednie postanowienia, wskazując na konieczność ustalenia, czy dokumenty faktycznie istniały i czy zostały prawidłowo zniszczone. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organy podtrzymały odmowę, przedstawiając dowody na brakowanie i zniszczenie dokumentacji. Skarżący wniósł skargę, kwestionując prawidłowość postępowania organów i twierdząc, że dokumenty te były podstawą późniejszych decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi Skarżącego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Tomasz Grossmann (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów wywiadów środowiskowych 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat T. S. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższone o kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Prawomocnym wyrokiem z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 865/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej w skrócie "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S. (dalej: "Wnioskodawca" lub "Skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów wywiadów środowiskowych, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z[...] maja 2012 r., nr [...].
Wskazany wyrok zapadł w następująco ustalonym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z [...] kwietnia 2012 r. Skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej w skrócie: "MOPS") o wydanie kompletnej dokumentacji "z akt sprawy dotyczącej składanych wniosków z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych z okresu od 1993 r. do marca 2010 r., tj. zasiłków celowych i okresowych". Opisanym wyżej postanowieniem z [...] maja 2012 r. Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów przeprowadzonych wywiadów środowiskowych z akt sprawy na składane wnioski z okresu od 1993 r. do 2006 r. Organ wyjaśnił, że pismem z 11 kwietnia 2012 r. Wnioskodawcy zostały przekazane uwierzytelnione kopie dokumentów za okres od lipca 2007 r. do marca 2010 r. i odpis pisma Powiatowego Urzędu Pracy z 04 sierpnia 2010 r. Natomiast z uwagi na przepisy w sprawie postępowania z dokumentacją, zasad jej klasyfikowania i przechowywania, wywiady środowiskowe, decyzje administracyjne z zakresu pomocy społecznej oraz dokumenty księgowe w sprawie realizacji wypłat świadczeń zaliczane są do kategorii B-5, tj. obowiązuje 5-letni okres ich przechowywania, i w związku z tym nie jest możliwe sporządzenie uwierzytelnionych kopii dokumentów za okres wskazany we wniosku. Rozpoznawszy zażalenie Wnioskodawcy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO" lub "organ II instancji") opisanym na wstępie postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta.
WSA w przywołanym wyroku ocenił, że przedmiotem sporu pozostawała odmowa wydania Skarżącemu uwierzytelnionych odpisów dokumentów dotyczących przeprowadzonych wywiadów środowiskowych w związku ze składanymi podaniami za lata 1993–2006. W ocenie WSA organ pierwszej instancji w sposób zgodny z prawem przekazał Skarżącemu dokumentację za okres od 2007 r. do marca 2010 r., a w sposób niezgody z prawem organy obu instancji odmówiły przekazania Skarżącemu uwierzytelnionych odpisów dokumentów za lata od 1993 r. do 2006 r., poprzestając jedynie na powołaniu się na przepisy prawa w sprawie postępowania z dokumentacją, zasad jej klasyfikowania i przechowywania. WSA zaznaczył, że w świetle art. 73 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej w skrócie: "k.p.a.") ustawodawca nie uzależnił prawa do żądania przez stronę uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy od upływu normatywnego terminu do przechowywania dokumentów, tylko od wykazania przez stronę ważnego interesu. Samo wskazanie obowiązku przechowywania dokumentów przez okres 5 lat nie rozstrzyga o tym, czy takowe dokumenty faktycznie znajdują się w dyspozycji organu. Jeśli nadal się znajdują, podlegają one udostępnieniu, przy spełnieniu wszystkich przesłanek pozytywnych i przy braku przesłanek negatywnych, o których stanowi art. 73 k.p.a. Automatyczna odmowa udostępnienia żądanych przez skarżącego akt nie może zasługiwać na aprobatę.
Mając wszystko to na uwadze WSA w referowanym wyroku nakazał organowi I instancji, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ustalił, np. na podstawie ksiąg biurowych (w tym repertoriów, ksiąg wpływu korespondencji, etc.), bądź akt spraw administracyjnych, czy począwszy od 1993 r. Skarżący występował z wnioskami o przyznanie świadczeń z zakresu pomocy społecznej (zasiłków okresowych i celowych), a w razie pozytywnego przesądzenia tej okoliczności, czy będące tego dowodem żądane dokumenty w dalszym ciągu znajdują się w archiwum organu. W przypadku wpłynięcia takich wniosków w latach 1993–2005 (skoro bezsporne jest, że wnioski takie wpływały w roku 2006), w razie braku tych dokumentów w archiwum organu, organ winien ustalić, kiedy dokładnie zostały zniszczone, na jakiej podstawie prawnej oraz w jaki sposób czynność ta została utrwalona w formie pisemnej (protokołu, notatki urzędowej itp.). WSA podkreślił, że tylko ustalony w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy umożliwi organowi I instancji wydanie w sposób zgodny z prawem postanowienia o udostępnieniu albo o odmowie udostępnienia uwierzytelnionych odpisów dokumentów, o które zwrócił się Skarżący.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta, postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] – wskazując jako podstawę art. 74 § 2 oraz art. 123 § 1 k.p.a. – odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy na składane wnioski z okresu od 1993 do 2006 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że dokumenty takie jak: wywiady środowiskowe, decyzje administracyjne z zakresu pomocy społecznej, księgi wpływu korespondencji oraz dokumenty księgowe w sprawie realizacji wypłat świadczeń, zaliczane są do kategorii archiwalnej B-5, tj. obowiązuje pięcioletni okres ich przechowywania. Wnioskiem z [...] czerwca 2010 r. (znak: [...]) MOPS zwrócił się do Archiwum Państwowego w [...] (dalej: "Archiwum") o uzyskanie zgody na wybrakowanie dokumentacji niearchiwalnej (minął 5–letni okres jej przechowywania) w ilości 23 mb. Zgodą z [...] lipca 2010 r. nr [...] (znak: [...]) Dyrektor Archiwum zezwolił na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej. W dniu [...] grudnia 2010 r. został wystawiony prze firmę recyklingową certyfikat zniszczenia nr [...] potwierdzający, że wszystkie przyjęte dokumenty, w ilości 2081 kg, zostały zniszczone. Organ I instancji ocenił, że w związku z tym wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy na składane wnioski z okresu od 1993 roku do 2006 r. nie jest możliwe.
W zażaleniu Wnioskodawca zażądał: uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, wyznaczenia przez SKO jawnego posiedzenia lub rozprawy i dopuszczenia Wnioskodawcy do udziału w nim, a także nieobciążania Wnioskodawcy kosztami postępowania, z uwagi na jego ciężką sytuację materialną. Zarzucił naruszenie przez organ I instancji przepisów k.p.a. dotyczących zasad praworządnego postępowania, zasad informowania strony i czynnego udziału w postępowaniu oraz naruszenie wytycznych wyznaczonych organowi przez WSA w prawomocnym wyroku o sygn. akt IV SA/Po 865/12. Uzasadniając zażalenie Wnioskodawca podniósł, że skoro MOPS twierdzi, iż w 2010 r. zniszczył dokumenty, to jak mógł w 2011 r. wnikliwie analizować te same dokumenty, wydając decyzje administracyjne. Ponadto wskazał, że organ I instancji nie przedstawił dokumentów, na które się powołał, i w związku z tym Wnioskodawca ma prawo sądzić, że organ tych dokumentów nie posiada. Organ powinien przesłać kopie tych dokumentów razem z postanowieniem. W związku z powyższym zachodzi, zdaniem Autora zażalenia, konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania celem przedłożenia przez organ wskazanych wyżej dokumentów. Ponadto, zgodnie z wytycznymi WSA, Prezydent Miasta powinien ustalić, czy od 1993 r. Wnioskodawca występował z wnioskami o przyznanie pomocy i czy istnieją na to jakieś dokumenty.
Postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. (nr [...]) SKO, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu wyjaśniło, że art. 73 § 1 k.p.a. wyraża zasadę powszechnego dostępu strony do akt sprawy – z wyjątkiem określonym w art. 74 § 1 k.p.a. – w każdym stadium postępowania, a także po jego zakończeniu. Natomiast zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 16 września 2002 r. w sprawie postępowania z dokumentacją, zasad jej klasyfikowania i kwalifikowania oraz zasad i trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych (Dz. U. Nr 167, poz. 1375; dalej w skrócie: "rozp.dokum.") dokumentacja wytwarzana i gromadzona przez organy i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. Nr 38, poz. 173 z późn. zm.) dzieli się na: materiały archiwalne (wchodzące do państwowego zasobu archiwalnego) oraz dokumentację niearchiwalną (inną dokumentację, niestanowiącą materiałów archiwalnych). Brakowanie i niszczenie dokumentacji niearchiwalnej w państwowych i samorządowych jednostkach organizacyjnych może odbywać się na podstawie zgody dyrektora właściwego miejscowo archiwum państwowego (§ 6 ust. 2 pkt 2 rozp.dokum.). Z kolei w załączniku nr 4 do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 marca 2003r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych (Dz. U. Nr 69, poz. 636; dalej w skrócie: "zm.rozp.instr.kanc") określono jednolity rzeczowy wykaz akt dla organów gmin i związków międzygminnych, z którego wynika, że świadczenia pomocy społecznej (zasiłki celowe, stałe, okresowe, składki na ubezpieczenia społeczne, pomoc rzeczowa, pomoc w ekonomicznym usamodzielnieniu się, dodatkowe świadczenia), działalność opiekuńcza i usługi opiekuńcze (wywiady środowiskowe, decyzje o skierowaniu do jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, mieszkania ochronne, interwencje kryzysowe, sprawianie pogrzebów), objęte są kategorią archiwalną B–5, tj. obowiązuje 5-letni ich okres archiwizowania. Ponadto SKO wskazało na zarządzenie Dyrektora MOPS z dnia 13 lutego 2004 r. nr 6/2004 w sprawie jednolitego rzeczowego wykazu akt dla MOPS, z którego wynika, że dokumenty takie jak: wywiady środowiskowe, decyzje administracyjne z zakresu pomocy społecznej, księgi wpływu korespondencji oraz dokumenty księgowe w sprawie realizacji wypłat świadczeń zaliczane są do kategorii archiwalnej B–5.
Odnosząc tak ustaloną podstawę prawną do okoliczności rozpatrywanej sprawy SKO wskazało na zgodę Dyrektora Archiwum z [...] lipca 2010 r. nr [...] zezwalającą na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej, a także na wystawiony [...] grudnia 2010 r. certyfikat zniszczenia nr [...], potwierdzający, że wszystkie przyjęte dokumenty zostały zniszczone. W konkluzji organ II instancji ocenił jako wiarygodne twierdzenie organu I instancji o braku żądanych dokumentów i niemożliwości ich udostępnienia.
Na opisane postanowienie SKO M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W obszernym uzasadnieniu podkreślił, że organy z pominięciem wytycznych WSA zawartych w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 865/12 nie ustaliły, czy w okresie od 1993 r. do 2006 r. otrzymywał jakąkolwiek pomoc z MOPS. Zarzucił również podanie nieprawdy i wniósł o dopuszczenie dowodów załączonych do skargi w celu wszczęcia postępowań przeciwko pracownikom organów obu instancji. Skarżący powtórzył w ślad za zażaleniem, że organy administracji, z jednej strony, wskazują na zniszczenie dokumentacji w 2010 r., a z drugiej strony w decyzjach wydawanych w 2011 r. pisały o wnikliwej analizie dokumentów zniszczonych wcześniej. W związku z tym Skarżący postawił pytanie, jakie to dokumenty mogły być wnikliwie analizowane.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z 06 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 742/13, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego następnie wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, w osobie adw. T. S.
W złożonym 14 listopada 2013 r. piśmie procesowym datowanym na dzień 23 października 2013 r. pełnomocnik Skarżącego wniosła o: wznowienie postępowania; umorzenie zaskarżonego postanowienia SKO; odtworzenie akt SKO od 1993 r. dotyczących Skarżącego; zobowiązanie SKO do wydania uwierzytelnionych odpisów wywiadów środowiskowych od 1993 r., a także o zasądzenie "kosztów zastępstwa adwokackiego obrony z urzędu skarżącego" według norm przepisanych. Pełnomocnik podkreśliła, że konsekwencją przyjęcia przez organy bezpodstawnej koncepcji, iż Skarżący korzysta z pomocy społecznej od 1993 r. i przez ten czas mógł znaleźć pracę na stanowisku przystosowanym, usamodzielnić się i nie korzystać z pomocy społecznej, jest odmowa pomocy przez uprawniony organ w postaci zasiłku okresowego z 28 lutego 2011 r., jak również z 06 kwietnia 2011 r. odmowa zasiłku na zakup 2 rolek papy na naprawę dachu. W ocenie pełnomocnika, Skarżący poniósł szkodę wskutek wydania decyzji przez organ w oparciu o fałszywy dowód: zapewnienie organu o korzystaniu przez Skarżącego z pomocy społecznej od 1993 r. Skarżący zalega w ZUS z tytułu alimentów na kwotę 10.165,19 zł (stan na dzień 15 października 2012 r.). ZUS umorzyłby ten dług Skarżącemu, jeśli otrzymywałby on pomoc z MOPS od 1993 r. Ponieważ jednak Skarżący nie ma dokumentów potwierdzających pobieranie pomocy z MOPS od 1993 r., to Fundusz Alimentacyjny nie umarza zaległości Skarżącego względem Funduszu. Pełnomocnik Skarżącego podkreśliła, że w niniejszej sprawie organ dysponował szeroką gamą możliwości dowodowych w myśl art. 75 § 1 i 2 k.p.a., jednak z tych możliwości nie skorzystał, mimo ciążącego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, gdyż oba wydane w sprawie postanowienia odpowiadają prawu.
Na wstępie należy podkreślić okoliczność, że w niniejszej sprawie zapadł już uprzednio prawomocny wyrok WSA – z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 865/12, uchylający oba wydane w sprawie postanowienia – co jest to o tyle istotne, że w myśl art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z kolei zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W świetle cytowanych przepisów organ administracji ponownie rozpoznający daną sprawę – a także sąd administracyjny następnie kontrolujący wydaną przez ów organ decyzję – są związani uprzednio zapadłym w tej sprawie prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, tak co do treści rozstrzygnięcia (sentencji wyroku), jak i zawartych w jego uzasadnieniu ocen prawnych oraz wytycznych. Utrata mocy wiążącej ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: w razie zmiany stanu prawnego powodującego, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, bądź w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013, teza 8 do art. 153).
Należy stwierdzić, że żadna z przywołanych wyżej okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie, wobec czego zarówno organy obu instancji ponownie orzekające w sprawie, jak i Sąd w obecnym składzie, pozostają związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku WSA o sygn. IV SA/Po 865/12. W konsekwencji podstawową powinnością Sądu rozpoznającego niniejszą skargę było zbadanie, czy organy obu instancji należycie i w całej rozciągłości wyrok ten uwzględniły oraz wykonały zawarte w nim wskazania co do dalszego postępowania.
Sąd podkreśla, że prawidłowe odczytanie treści wytycznych zawartych w ww. wyroku WSA musi uwzględniać treść wniosku Skarżącego z 04 kwietnia 2013 r. – który zainicjował kontrolowane postępowanie administracyjne, a dotyczył żądania udostępnienia przez organ uwierzytelnionych odpisów określonych rodzajów dokumentów z akt spraw – oraz treści postanowień organów obu instancji poprzedzających wydanie tamtego wyroku, którymi odmówiono Skarżącemu udostępnienia żądanych dokumentów za lata 1993–2006 wyłącznie z powołaniem się na okoliczność upływu okresu ich archiwizacji. W tym kontekście należy stwierdzić, że zawarte w ww. wyroku wskazania, aby, z jednej strony, organ ustalił, czy począwszy od 1993 r. Skarżący występował z wnioskami o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, a z drugiej – aby wyjaśnił, czy, kiedy i w jaki sposób żądane dokumenty zostały zniszczone, mają niewątpliwie charakter instrumentalny, tj. wymagają realizacji w takiej sekwencji i zakresie, w jakim jest to niezbędne dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku Skarżącego. W konsekwencji omawiane wytyczne w istocie ustanawiają dwie alternatywne, równoprawne podstawy ewentualnej odmowy wydania żądanych dokumentów, a mianowicie: (i) ustalenie przez organ, że w okresie, którego dotyczy wniosek, Skarżący nie występował z wnioskami o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, albo (ii) ustalenie, że takiej kategorii dokumenty z tamtego okresu zostały faktycznie zniszczone. W konsekwencji w świetle takich wytycznych oraz treści wniosku z 04 kwietnia 2013 r. – który, podkreślmy, dotyczył wyłącznie udostępnienia określonych dokumentów z akt sprawy w trybie art. 73 § 2 k.p.a., a nie udzielenia informacji – ustalenie faktu (w tym daty, podstawy i sposobu) zniszczenia dokumentacji zasiłkowej z tamtego okresu zwalniało organ z obowiązku szczegółowego ustalania, czy w rzeczonym okresie Skarżący składał wnioski o zasiłek, gdyż to pierwsze ustalenie samodzielnie przesądzało już niemożliwość wydania odpisów żądanych dokumentów. Powołany we wniosku z 04 kwietnia 2013 r. przepis art. 73 § 2 k.p.a. nie stanowi właściwej podstawy do żądania przez Wnioskodawcę od organu udzielenia informacji, które nie przybrały postaci dokumentu złożonego do akt sprawy. Takich informacji – jak te, których udostępnienia domaga się Skarżący w skardze (tj. czy w okresie od 1993 r. do 2006 r. otrzymywał jakąkolwiek pomoc z MOPS) – należy ewentualnie dochodzić w innym trybie, w szczególności na zasadach określonych w ustawie z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.).
Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu organy administracji należycie wykonały wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Po 865/12. Oceny tej nie może zmienić spostrzeżenie, że organ I instancji nieprecyzyjnie wskazał podstawę prawną brakowania dokumentacji. Uchybienie to zostało bowiem usunięte przez organ II instancji. W świetle akt sprawy załączonych do skargi nie budzi wątpliwości, że zgodą z [...] lipca 2010 r. nr [...] (znak: [...]) Dyrektor Archiwum zezwolił na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej. Analizując podstawy prawne brakowania, a w konsekwencji ustalając, które roczniki dokumentacji niearchiwalnej podległy brakowaniu, SKO słusznie wskazało na § 1 rozp.dokum. oraz na pkt 2 załącznika do tego rozporządzenia. Wynika z niego, że symbolem "B" z dodaniem cyfr arabskich oznacza się kategorię dokumentacji o czasowym znaczeniu praktycznym, która po upływie obowiązującego okresu przechowywania podlega brakowaniu. Okres przechowywania liczy się w pełnych latach kalendarzowych, poczynając od dnia 01 stycznia roku następnego od daty jej wytworzenia po utracie przez dokumentację praktycznego znaczenia dla potrzeb danego organu lub jednostki organizacyjnej oraz dla celów kontrolnych. SKO słusznie wskazało również na załącznik nr 4 do zm.rozp.instr.kanc., w którym określono jednolity rzeczowy wykaz akt dla organów gmin i związków międzygminnych. Wynika zeń, że świadczenia pomocy społecznej (zasiłki celowe, stałe, okresowe, składki na ubezpieczenia społeczne, pomoc rzeczowa, pomoc w ekonomicznym usamodzielnieniu się, dodatkowe świadczenia), działalność opiekuńcza i usługi opiekuńcze (wywiady środowiskowe, decyzje o skierowaniu do jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, mieszkania ochronne, interwencje kryzysowe, sprawianie pogrzebów) objęte są kategorią archiwalną B–5, tj. obowiązuje 5-letni okres ich archiwizowania.
Wobec powyższego oraz w świetle wystawionego [...] grudnia 2010 r. certyfikatu zniszczenia nr [...], potwierdzającego, że wszystkie dokumenty przyjęte ówcześnie z MOPS zostały zniszczone, jako uzasadnione należy ocenić stanowisko SKO o wiarygodności stwierdzenia organu I instancji, że żądanych dokumentów brak i nie jest obecnie już możliwe ich udostępnienie. Dalej Sąd ocenia, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo, i organ I instancji mógł w takiej sytuacji wydać postanowienie odmawiające wydania uwierzytelnionych odpisów. W należyty sposób Prezydent Miasta wykazał, że nie posiada już dokumentów – formularzy wywiadów środowiskowych przeprowadzanych w okresie od 1993 r. do 2006 r., gdyż dokumentacja została poddana brakowaniu. Zostało przy tym ustalone, kiedy dokumentacja została zniszczona, podstawa prawna brakowania oraz uzyskano potwierdzenie zniszczenia dokumentów (certyfikat zniszczenia).
SKO jako podstawę prawną klasyfikacji dokumentacji przeznaczonej do zniszczenia wskazało również na zarządzenie Dyrektora MOPS z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w sprawie jednolitego rzeczowego wykazu akt dla Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zostało ono wydane na podstawie § 15 rozp.dokum., zgodnie z którym zmiany w wykazie akt polegające na przekształceniu lub dodaniu nowych symboli i haseł klasyfikacyjnych w klasach trzeciego i czwartego rzędu mogą być dokonywane tylko na podstawie zarządzenia kierownika urzędu w porozumieniu z właściwym archiwum państwowym. Sąd ocenia, że SKO postąpiło trafnie, z tym jednak zastrzeżeniem, że kwestia brakowania dokumentacji została uregulowana aktami wykonawczymi do ustaw, a zarządzeniem ujednolicono jedynie wykaz.
Odnosząc się do żądań zgłoszonych przez pełnomocnika Skarżącego w piśmie procesowym z 23 października 2013 r. należy wyjaśnić, że w świetle powyższych uwag brak było podstaw do nakazania organom udostępnienia odpisów wywiadów środowiskowych od 1993 r. Natomiast żądania: wznowienia postępowania; umorzenia zaskarżonego postanowienia SKO oraz odtworzenia akt SKO od 1993 r. dotyczących Skarżącego – oprócz swej niezasadności – dodatkowo wykraczały poza zakres kompetencji przyznanych sądom administracyjnym, które nie są władane orzekać o wznowieniu postępowania administracyjnego, o "umorzeniu postanowienia", czy też o odtwarzaniu akt administracyjnych.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił (pkt 1 wyroku). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej (pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), przyznając pełnomocnikowi Skarżącego wynagrodzenie (opłatę) w kwocie 240 zł, podwyższone o kwotę podatku od towarów i usług (55,20 zł) – łącznie 295,20 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło