IV SA/Po 747/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-12-07
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest zasadne, gdy dla danego terenu obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a skarżący kwestionuje jego moc obowiązującą lub zakres?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest zasadne, jeśli dla danego terenu obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W przypadku, gdy plan miejscowy został uchwalony jako zmiana planu obowiązującego przed 1 stycznia 1995 r., zachowuje on moc po 31 grudnia 2003 r., jeśli ma samodzielny charakter i w sposób wyczerpujący określa przeznaczenie oraz sposób zagospodarowania terenu. Sąd stwierdził, że w analizowanej sprawie plan miejscowy z 2002 r. spełnia te kryteria i obejmuje działkę skarżącego, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący A. Ś. złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla swojej działki. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Skarżący w skardze do WSA podniósł, że plan miejscowy z 2002 r. nie obowiązuje, ponieważ nie jest samodzielną regulacją, a jedynie zmianą planu z 1994 r., oraz że jego działka nie jest nim objęta. WSA oddalił skargę, uznając plan z 2002 r. za obowiązujący i obejmujący działkę skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "SKO" lub "organ II instancji") – po rozpatrzeniu zażalenia A. Ś. na wydane przez Wójta Gminy [...] (zwanego też dalej "Wójtem" lub "organem I instancji") postanowienie z [...] maja 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 4 ust. 1 i 2, art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073; dalej w skrócie "u.p.z.p."), utrzymało w mocy ww. postanowienie Wójta.
Zaskarżone postanowienie, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z [...] maja 2017 r. A. Ś. (dalej też jako: "Wnioskodawca" lub "Skarżący") wystąpił do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji.
Przywołanym wyżej postanowieniem z [...] maja 2017 r. Wójt, na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p. oraz art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że dla terenu projektowanej inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (w skrócie: "m.p.z.p.") pn.: [...]; dalej też jako "uchwała Nr [...]", "uchwała z 2002 r." lub "plan miejscowy z 2002 r."), co w świetle art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p. oznacza brak podstawy prawnej do wydania dla przedmiotowego terenu – działki nr ewid. [...] – decyzji o warunkach zabudowy (w skrócie: "decyzji w.z."). Dodał, że w ww. planie miejscowym działka ta jest przeznaczona pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczone symbolem MN. Dla terenu obowiązują ustalenia zawarte w ustaleniach ogólnych ww. planu, zawarte w jego § 2, § 3, § 4 i § 5, oraz ustalenia szczegółowe zawarte w jego § 6 ust. 15 pkt 2. Teren w sposób poglądowy wskazany został na załączniku graficznym nr [...], a w sposób szczegółowy przedstawiony na załączniku graficznym nr [...].
Dalej organ I instancji wyjaśnił, że ww. plan miejscowy został sporządzony na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.s.g.") oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.z.p."). Mimo swej nazwy, nie był on "zmianą" planu miejscowego – w sensie częściowej nowelizacji uchwały nr [...] (zwanej też dalej "uchwałą Nr [...]", "uchwałą z 1994 r." lub "planem miejscowym z 1994 r.") – ale samodzielnym m.p.z.p., sporządzonym zgodnie z obowiązującą ówcześnie ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym, zawierającym wszystkie ustalenia wymagane dla jego samodzielnego funkcjonowania, z przeprowadzeniem procedury wskazanej w tej ustawie. Potwierdzają to ustalenia jego § 8, w którym stwierdza się, iż dla terenów objętych tą uchwałą (Nr [...]) traci moc ww. uchwała Nr [...] Zgodnie z art. 67 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie tej ustawy, straciły moc po upływie 8 lat od dnia jej wejścia w życie, z zastrzeżeniem ust. 2, który głosił, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do terenów objętych zmianami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, dokonanymi na zasadach określonych w ustawie. Również na podstawie art. 87 aktualnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, plany miejscowe uchwalone po dniu [...] stycznia 1995 r. zachowują moc. Organ I instancji podkreślił, że także w chwili obecnej sporządzając nowe plany zagospodarowania przestrzennego całkowicie eliminujące z obrotu prawnego ustalenia starych planów dla części terenów, dla których one obowiązują, stosuje się nazwę "zmiana planu", co można prześledzić w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego. Dlatego Urząd Gminy w [...] uznaje plan miejscowy uchwalony uchwałą Nr [...] za obowiązujący i wydaje wypisy i wyrysy z tego planu, zaś Starosta Powiatowy na jego podstawie wydaje pozwolenia na budowę.
Zażalenie na opisane postanowienie Wójta złożył A. Ś., wnosząc o uchylenie tego postanowienia w całości i "przekazanie sprawy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu złożonego [...] maja 2017 r. organowi pierwszej instancji".
W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wyjaśnił, że jest on współwłaścicielem, na zasadzie wspólności małżeńskiej, działki nr [...] o powierzchni 2995 m2 położonej we wsi S., gm. [...]. Podniósł, że w § 1 uchwały Nr [...] wyraźnie postanowiono, iż uchwala się zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] przyjętego uchwałą Nr [...], obejmujące wybrane tereny, przy czym według § 6 ust. 15 uchwały Nr [...] we wsi S. symbolem MN oznaczono teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dwóch działek: wg załącznika nr [...] dot. M. G. i nr [...] dot. działki nr ewid. [...] o powierzchni 1,8125 ha należącej do J. i W. K., którzy nabyli gospodarstwo rolne od Skarżącego w 1995 r. Skarżący podkreślił, że ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] został uchwalony [...] grudnia 1994 r., a więc przed 1 stycznia 1995 r., a jedynie częściowej zmiany dokonano uchwałą z [...] kwietnia 2002 r. W świetle zaś licznego orzecznictwa sądów administracyjnych częściowa zmiana treści planu zagospodarowania przestrzennego po 1 stycznia 1995 r. nie pozwala na przyjęcie, że plan ten został uchwalony po tym dniu. W ocenie Skarżącego, wbrew stanowisku Wójta, zmiana planu uchwalona [...] kwietnia 2002 r. nie jest samodzielną i kompletną regulacją, która może być uznana za plan zagospodarowania przestrzennego. Zmiana ta dotyczy bowiem tylko niektórych działek, co do których właściciele złożyli stosowne wnioski, i np. w [...] dotyczy tylko dwóch działek: p. [...] i pp. [...]. Oparcie zaś kwestionowanego postanowienia na nieobowiązującym m.p.z.p. stanowi przejaw rażącego naruszenia prawa. Dodatkowo Skarżący podniósł okoliczności mające świadczyć o ograniczaniu przez Gminę jego uprawnień właścicielskich. W szczególności podkreślił, że nigdy nie występował do organów Gminy o zmianę planu miejscowego dla swej działki. Zarzucił, że podczas sporządzania części rysunkowej planu miejscowego z 2002 r. [załącznika nr [...]] błędnie oznaczono działkę J. i A. Ś. – nr [...] – oznaczeniem MN, zamiast działki nr [...] pp. [...], którzy są wymienieni w tym załączniku, a których działki w ogóle nie oznaczono. W ocenie Skarżącego to prawdopodobnie na wniosek pp. [...] – ubiegających się o zmianę przeznaczenia działki nr [...], na której faktycznie wznieśli oni budynek mieszkalny, podczas gdy wcześniej była to działka rolna – objęto działkę [...] zmianą m.p.z.p. z przeznaczeniem wyłącznie na cele budownictwa jednorodzinnego (MN). Sytuacja ta budzi u Skarżącego, jak zaznaczył, "bardzo duże wątpliwości co do przypadkowości takiego działania". Ponadto jest ona niezrozumiała, gdyż w pobliżu jego działki, zarówno we wsi S., jak i [...], na działkach mających bezpośredni dostęp do drogi wojewódzkiej nr [...] powszechna jest zabudowa typu usługowego i produkcyjno-magazynowego.
Utrzymując w mocy kwestionowane postanowienie Wójta z [...] maja 2017 r. – przywołanym na wstępie postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że kwestią sporną w tej sprawie jest pytanie, czy uchwała nr [...] obowiązuje po dniu 1 stycznia 2004 r. Przywoławszy treść art. 87 u.p.z.p. oraz art. 67 u.z.p., organ II instancji stwierdził, że z powyższych regulacji wynika, iż wolą ustawodawcy było utrzymanie w mocy jedynie łych planów miejscowych, które uchwalone zostały w czasie obowiązywania ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. I choć w aktualnie obowiązującej ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca nie zawarł przepisu o zbliżonej treści do art. 67 ust. 2 u.z.p., to orzecznictwo i doktryna wypracowały w tym zakresie stanowisko (poza nielicznymi stanowiskami odrębnymi) pozwalające przyjąć, że w rozumieniu art. 87 ust. 1 u.p.z.p. uchwały podjęte po 1 stycznia 1995 r., zmieniające dotychczasowe plany miejscowe, obowiązują po 1 stycznia 2004 r. tylko wówczas, gdy treść samej uchwały zmieniającej pozwala na odrębne ustalenie zasad kształtowania ładu przestrzennego. Taka uchwała zmieniająca musi więc zawierać na tyle samodzielnie i odrębnie uregulowane zasady kształtowania ładu przestrzennego, aby mogła być samodzielnie stosowana, bez potrzeby odnoszenia jej treści do planu miejscowego uchwalonego przed 1 stycznia 1995 r.
Na tym tle SKO wskazało, że nie zgadza się z twierdzeniem Skarżącego, iż uchwała Nr [...] nie stanowi samodzielnej regulacji w odniesieniu do działki nr [...]. Wszak zawiera ona określenia przeznaczenia terenu dla wymienionych w niej działek, sposobu użytkowania, określa szczegółowe zasady zagospodarowania terenu i zabudowy, wskazuje zasady obsługi komunikacyjnej i w zakresie infrastruktury technicznej (zaopatrzenie w wodę, odprowadzanie ścieków, zasilanie w energię elektryczną), zawiera regulacje w zakresie ogrzewania nowo projektowanej zabudowy, ustala wysokość stawki do naliczania tzw. renty planistycznej. Uchwała przewiduje również, iż wszelkie inwestycje mogące powodować szkodliwość lub uciążliwość dla środowiska należy realizować tak, aby ich szkodliwe oddziaływanie nie wykraczało poza granice działki lub terenu stanowiącego własność inwestora. Zatem, w ocenie SKO, ww. uchwała w odniesieniu do terenu, jaki obejmuje, zawiera na tyle samodzielnie i odrębnie uregulowane zasady kształtowania ładu przestrzennego, że może być samodzielnie stosowana bez potrzeby odnoszenia jej do treści planu miejscowego uchwalonego przed 1 stycznia 1995 r. Stąd nie ma podstaw, aby kwestionować jej obowiązywanie w związku z treścią art. 87 ust. 1 i 3 u.p.z.p. Tym samym wygaśnięcie planu miejscowego z 1994 r. nie spowodowało automatycznie wygaśnięcia uchwały z 2002 r. Zatem ustalenia m.p.z.p. określone tą uchwałą mogą stanowić podstawę do oceny zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z jego ustaleniami. Skoro zaś dla przedmiotowego terenu obowiązuje m.p.z.p., to w świetle art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 59 ust. 1 u.p.z.p. nie budzi wątpliwości, że ustalenie warunków (zmiany) zagospodarowania terenu i zabudowy w drodze decyzji w.z. jest niedopuszczalne. Oznacza to, że w przypadku złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla nieruchomości objętej ustaleniami obowiązującego m.p.z.p., właściwy organ, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" w rozumieniu ww. przepisu.
Mając powyższe na względzie SKO oceniło, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ I instancji słusznie uznał, iż ziściła się przesłanka przedmiotowa do odmowy wszczęcia postępowania. Skarżący żąda bowiem wydania decyzji administracyjnej w sprawie, w której przepisy prawa nie przewidują tej formy działania organu. A jeżeli już z treści podania wynika, że dotyczy ono sprawy nie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, to obowiązkiem właściwego organu jest wydanie postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., a nie decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zażalenia, SKO zaznaczyło, że organy administracji nie badają w toku postępowania zarzutów dotyczących wad skutkujących nieważnością aktu prawa miejscowego. Utrata przymiotu ważności (obowiązywania) przez plan miejscowy może nastąpić jedynie w razie jego prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisane postanowienie SKO, A. Ś. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Wójta oraz "przekazanie sprawy do ponownego merytorycznego rozpoznania na zasadach ogólnych przy założeniu, że działka będąca własnością skarżącego nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego z [...] kwietnia 2002 r." – a to z powołaniem się na zarzuty:
- naruszenia przez SKO prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 87 ust. 1 i 3 u.p.z.p. i uznanie, że nie może być wydana decyzja o warunkach zabudowy działki nr [...] położonej we wsi S., z uwagi na obowiązujący dla tej działki plan zagospodarowania przestrzennego – uchwała Rady Gminy w [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] "w sprawie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wybranych terenów gminy [...]", która mimo że dotyczy zmiany planu zagospodarowania przestrzennego – uchwały z [...] grudnia 1994 r. Nr [...], nie jest zmianą nowelizacyjną, ale samodzielnym planem sporządzonym zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym, zawierającym wszystkie ustalenia dla jego samodzielnego funkcjonowania, z przeprowadzeniem procedury wskazanej w ustawie;
- rażącego naruszenia zakresu prawa własności Skarżącego, którego ochrona przewidziana jest w art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, jak i w przepisach Kodeksu cywilnego;
- i
- rażącego naruszenia interesu prawnego Skarżącego.
W uzasadnieniu Skarżący umotywował podniesione zarzuty i w podsumowaniu stwierdził, że w jego ocenie uchwała Nr [...] w sprawie uchwalenia zmian m.p.z.p. wybranych terenów na obszarze gminy [...] nie jest planem samodzielnie określającym przeznaczenie i zagospodarowanie terenu, zatem z dniem [...] grudnia 2003 r. wraz z planem z dnia [...] grudnia 1994 r. utraciła moc. Ponadto została podjęta z przekroczeniem ustawowego władztwa planistycznego gminy (bez wykazania, co przemawiało za ograniczeniem prawa własności), narusza zasadę praworządności wynikającą z Konstytucji RP i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, i w związku z tym jest nieważna. Narusza także zasadę precyzji i jednoznaczności aktu prawnego (treść załącznika nr [...]).
W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a do tej kategorii niewątpliwie należy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (co przesądza unormowanie art. 61a § 2 k.p.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
2. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia SKO, Sąd nie stwierdził przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.
3. Nie ulega wątpliwości, że okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy nie są pomiędzy stronami sporne. Spór dotoczy jedynie oceny prawnej tych faktów i w istocie ogniskuje się wokół dwóch (a nie jak przyjęło SKO: jednej) kwestii, a mianowicie:
- czy nadal obowiązuje uchwała Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wybranych terenów na obszarze gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...]);
- czy ww. uchwała (jej planistyczne unormowania) obejmuje swym zakresem także należącą do Skarżącego i jego żony działkę nr [...].
4. W ocenie Sądu na oba pytania należy odpowiedzieć twierdząco, za czym przemawiają poniższe względy.
5. Odnośnie do kwestii dalszego obowiązywania uchwały z 2002 r.
1. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do właściwego sposobu rozumienia przepisu przejściowego art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1073; w skrócie "u.p.z.p.") – który to przepis stanowi, że obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy [tj. w dniu 11 lipca 2003 r.] miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r. – w kontekście mocy obowiązującej uchwał "zmieniających" (tak jak w kontrolowanej sprawie: uchwała Nr [...]) postanowienia planów miejscowych uchwalonych przed 01 stycznia 1995 r. Zgodnie z tym stanowiskiem – dominującym obecnie o orzecznictwie sądów administracyjnych – uchwały podjęte na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, z późn. zm.; w skrócie: "u.z.p.") w przedmiocie zmiany miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uchwalonych przed dniem [...] stycznia 1995 r. (tu: zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...] przyjętego uchwałą Nr [...] nadal moc obowiązującą także po wskazanym w art. 87 ust. 3 u.p.z.p. dniu 31 grudnia 2003 r., jeżeli mają na tyle samodzielny charakter, że mogą w zakresie objętym nowelizacją w sposób zupełny określać przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu (por. wyroki NSA: z 30.09.2014 r., II OSK 721/13; z 24.02.2015 r., II OSK1784/13; a także wyroki WSA: z 10.03.2008 r., II SA/Kr 218/06; z 09.07.2009 r., II SA/Gl 318/09; z 05.02.2010 r., II SA/Łd 1088/10; z 24.01.2013 r., IV SA/Po 1129/12; z 13.08.2015 r., II SA/Go 279/15; z 05.10.2016 r., II SA/Bd 604/16; z 15.02.2017 r., II SA/Po 808/16 – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA; por. też T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze 2004, uw. 2 do art. 87).
2. W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie w przypadku uchwały Nr [...] Wprawdzie formalnie, zgodnie z literalnym brzmieniem jej tytułu, stanowiła ona "zmianę" planu miejscowego z 1994 r. przyjętego uchwałą Nr [...], ale w praktyce owa "zmiana" polegała na całościowym unormowaniu zagadnień planistycznych w odniesieniu do wybranych, wskazanych w uchwale Nr [...], terenów, wcześniej objętych uchwałą Nr [...] W odniesieniu do tych terenów (działek) jest to więc w istocie nowy, w pełni samodzielny plan miejscowy, zawierający wszystkie niezbędne postanowienia planistyczne określone art. 10 ówcześnie obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Potwierdza to obszerna analiza postanowień uchwały Nr [...] przedstawiona przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skłania ona do wniosku, że w analizowanym przypadku deklarowana "zmiana" planu miejscowego z 1994 r. polegała, mówiąc w pewnym uproszczeniu, na "wyjęciu" z jego zakresu przestrzennego, terenów wskazanych w § 1 ust. 2 uchwały Nr [...] i kompleksowym, autonomicznym określeniu dla tych terenów nowych ustaleń planistycznych. W konsekwencji wprowadzona tą uchwałą zmiana miała dwojaki wymiar: po pierwsze, polegała na ograniczeniu zakresu przestrzennego postanowień uchwały Nr [...] (co można określić mianem zmiany planu miejscowego z 1994 r. sensu stricto) oraz, po drugie, na zmianie dotychczasowych ustaleń planistycznych dla terenów wskazanych w § 1 ust. 2 uchwały nr [...] (co expressis verbis wynika z jej § 1 ust. 1, a co można określić mianem zmiany planu miejscowego z 1994 r. sensu largo).
3. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, bez wpływu na ocenę stopnia samodzielności planu miejscowego z 2002 r. pozostaje okoliczność, że objął on swym zakresem przestrzennym tylko niektóre spośród terenów objętych dotychczas planem miejscowym z 1994 r. W przypadku bowiem m.p.z.p. – inaczej niż np. w przypadku studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy – nie było pod rządem u.z.p. (i nie ma nadal na gruncie przepisów u.p.z.p.) obowiązku uchwalania planu miejscowego dla obszaru całej gminy (teoretycznie możliwe było i jest więc uchwalenie planu miejscowego np. dla terenu jednej działki). Dla dokonywanej oceny istotna jest natomiast okoliczność, że w odniesieniu do terenów (działek) objętych uchwałą Nr [...] regulacja planistyczna jest zupełna (wyczerpująca) i, jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO, przy jej stosowaniu nie zachodzi potrzeba sięgania do postanowień uchwały Nr [...]
4. Z tych względów należy zgodzić się z organami obu instancji, że – wbrew stanowisku Skarżącego – wygaśnięcie planu miejscowego określonego w uchwale z 1994 r. nie spowodowało automatycznie wygaśnięcia uchwały z 2002 r., lecz że ustalenia m.p.z.p. określone tą ostatnią uchwałą nadal obowiązują. Wbrew zarzutom skargi, taki wniosek nie narusza w szczególności przepisów art. 87 ust. 1 i 3 u.p.z.p., lecz stanowi wynik ich prawidłowej wykładni.
6. Odnośnie do kwestii objęcia postanowieniami uchwały z 2002 r. działki nr [...].
1. Zgodnie z § 1 ust. 2 uchwały Nr [...] granice obszarów nią objętych przedstawiono na rysunkach planu stanowiących załączniki: nr 1, [...], [...], [...], [...], nr 2, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], nr 3, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], nr 4, [...], nr 5, [...], nr 6, [...], nr 7, [...], nr 8, [...], [...], nr 9, [...], [...], [...], [...] nr 10, [...], [...], nr 11, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], nr 12, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] nr 13, [...], [...], [...], nr 14, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], nr 15, [...], [...], nr 16, [...], nr 17, [...], [...] do uchwały. We wsi S. postanowieniami uchwały Nr [...] zostały objęte tereny oznaczone symbolem MN w załącznikach nr 15, [...] i [...] do tej uchwały – o czym stanowi jej § 6 ust. 15.
2. Jak z powyższego wynika, wskazanie terenów objętych postanowieniami planu miejscowego z 2002 r. wprowadzonego uchwałą Nr [...] nastąpiło wyłącznie poprzez odesłanie do części rysunkowej tej uchwały (do jej załączników graficznych). Nie ulega zaś wątpliwości, że w załączniku nr [...] (do którego odsyła § 6 ust. 15 pkt 2 uchwały) jako obszar oznaczony symbolem MN została wyraźnie wskazana m.in. działka nr [...]. Należy więc uznać, że działka ta jest objęta postanowieniami planu miejscowego z 2002 r.
3. Nawiązując do argumentów skargi wypada jeszcze zaznaczyć, że nie można wykluczyć, iż graficzne wskazanie w ww. załączniku (mapie sytuacyjnej) działki nr [...], zamiast – jak twierdzi Skarżący – działki nr [...], jest rzeczywiście błędne (na co może wskazywać zamieszczony na tej mapie opis działki, odnoszący się do nr [...]) i że w tym zakresie postanowienia uchwały Nr [...] są wadliwe. Należy jednak zarazem podkreślić, że doprowadzenie do ustalenia wystąpienia takiej wadliwości, a w konsekwencji – do stwierdzenie nieważności ww. uchwały w tym zakresie, może nastąpić wyłącznie w odrębnym, dostępnym także Skarżącemu, trybie przewidzianym w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875), na co notabene wskazywano już w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. I to ten tryb, a nie niniejszej postępowanie, jest właściwy do zgłoszenia przez Skarżącego i rozpatrzenia przez Sąd zarzutów dotyczących ewentualnego naruszenia zakresu prawa własności oraz interesu prawnego Skarżącego – podniesionych w skardze.
4. i
7. Skoro, jak wynika z powyższych rozważań, plan miejscowy z 2002 r. nadal obowiązuje i obejmuje swym zakresem także działkę nr ewid. [...] (obręb [...]) – której dotyczył wniosek Skarżącego z [...] maja 2017 r. o ustalenie warunków zabudowy – to mając zwłaszcza na względzie unormowania art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. organy obu instancji trafnie uznały i uargumentowały, że zachodzi w takim przypadku "inna uzasadniona przyczyna" odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy, na podstawie art. 61a k.p.a.
8. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło