IV SA/Po 750/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi R.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego R.W. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że postanowieniem [...] marca 2018 r. nr [...] Zarząd Dróg Powiatowych w P. negatywnie uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku produkcyjno - magazynowego z zapleczem handlowym (branży tapicerskiej) wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą, niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działki o nr [...], położonej w miejscowości P., gmina S.. Postanowienie z dnia [...] marca 2018r. zostało doręczone pełnomocnikowi R. W. w dniu [...] marca 2018 r. Ostatni dzień 7-dniowego terminu przewidzianego na złożenie zażalenia przypadał stronie [...] marca 2018 r. Zażalenie wniesione przez R. W. zostało złożone bezpośrednio w siedzibie organu I instancji w dniu [...] marca 2018 r. (osobiście przez stronę), czyli dwa dni po terminie, przysługującym stronie do wniesienia zażalenia. Kolegium wskazało, iż na podstawie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Zarządu Dróg Powiatowych w P. ustalono, iż przedmiotowe zażalenie zostało złożone osobiście w siedzibie organu w dniu [...] marca 2018 r. Powyższe stanowiło w ocenie Kolegium podstawę do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargę na ww. postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. W. zarzucając mu naruszenie art. 126 w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie przez organ, iż w sprawie zaistniały podstawy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, pomimo że pełnomocnik skarżącego wniósł ww. środek odwoławczy z zachowaniem ustawowego terminu, a także naruszenie art. 141 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie przez organ, że zażalenie wniesione przez Skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu ustawowego określonego w przedmiotowym przepisie, podczas gdy pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podniósł, że reprezentujący go pełnomocnik złożył zażalenie w dniu [...] marca 2018 r. Zażalenie zostało nadane przesyłką poleconą w polskiej placówce pocztowej, zgodnie z art. 57 § 5 pkt. 2 k.p.a. Wbrew stanowisku Kolegium zażalenie nie zostało złożone osobiście przez skarżącego. Powyższe ustalenie wynika z mylnego uznania, że data prezentaty, którą opatrzono zażalenie, stanowiła osobiste złożenie dokumentu w biurze podawczym Zarządu. W rzeczywistości bowiem Zarząd zagubił kopertę nadanego w dniu [...] marca 2018 r. zażalenia, zaś pracownik Zarządu nie mając koperty i nie widząc rzeczywistej daty wniesienia pisma do organu I instancji przystawił prezentatę z datą, kiedy pismo fizycznie wpłynęło do siedziby Zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W myśl art. 57 § 5 k.p.a. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. W myśl art. 134 w związku z art. 126 k.p.a. organ stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z dyspozycji cytowanego przepisu wynika, że wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Organ, do którego wpływa zażalenie, jest zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać jego dopuszczalność oraz stwierdzić, czy nie nastąpiło uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia. Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia musi być jednoznaczne i mieć pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Warunkiem wydania rozważanego postanowienia jest w pierwszej kolejności bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie rozstrzygnięcie podlegające zaskarżeniu, a następnie daty w której został złożony środek zaskarżenia. Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych wynika, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] marca 2018 r. Zatem 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem [...] marca 2018 r. Zażalenie wniesione przez R. W. zostało opatrzone datą "[...] marca 2018 r. Zgodnie z treścią prezentaty, ww. zażalenie wpłynęło do Kancelarii Zarządu Dróg Powiatowych w P. w dniu [...] marca 2018 r. W tych okolicznościach kluczową kwestią w kontrolowanej sprawie było ustalenie przez Kolegium, w jaki sposób zażalenia to zostało złożone – osobiście w Kancelarii Zarządu Dróg Powiatowych w P. czy może w warunkach określonych w art. 57 § 5 k.p.a., tj. poprzez nadanie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego. Okoliczność ta nie została wyjaśniona przez Kolegium w sposób dostateczny. W aktach sprawy brak jest koperty, w której zażalenie mogło być przesłane, co może wskazywać na jego osobiste złożenie. W aktach organu II instancji znajduje się notatka służbową z dnia [...] maja 2018 r., iż w dniu jej sporządzenia przeprowadzono rozmowę z M. R., która poinformowała, że przedmiotowe zażalenie zostało złożone osobiście w dniu [...] marca 2018 r. w Zarządzie Dróg Powiatowych w P.. Tymczasem do skargi złożonej do tutejszego Sądu załączono kserokopię potwierdzenia nadania w dniu [...] marca 2018 r. przez P. Z. (pełnomocnika reprezentującego skarżącego w toku postepowania administracyjnego), za pośrednictwem Poczty Polskiej, przesyłki adresowanej do Zarządu Dróg Powiatowych w P.. Powyższe uprawdopodabnia twierdzenia Skarżącego, iż zażalenie od postanowienia Zarządu Dróg Powiatowych w P. z dnia [...] marca 2018 r. nie zostało złożone w Kancelarii organu I instancji, tak jak przyjęło to Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, a w rzeczywistości zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego. Z kolei z wydruku śledzenia korespondencji załączonego do skargi wynika, że przesyłka ta została doręczona adresatowi w dniu [...] marca 2018 r., a więc w dniu w którym oznaczono prezentatą datę wpływu zażalenia do Kancelarii Zarządu Dróg powiatowych w P.. Z tych też powodów zarzuty podniesione w skardze Sąd uznał za uzasadnione. Jak trafnie wskazuje się w doktrynie, stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu wniesienia odwołania, na podstawie art. 134 k.p.a., winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2, w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art. 7 i 77 k.p.a. (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, uw. 13 do art. 134). W ocenie Sądu z takim uchybieniem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Kolegium nie wyjaśniło okoliczności związanej ze sposobem złożenia zażalenia w sposób wyczerpujący. Zasadniczo oparło swoje rozstrzygnięcie o treść notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] maja 2018 r. Z notatki tej nie wynika jednak czy osoba udzielająca informacji dotyczących rzekomego osobistego złożenia zażalenia jest pracownikiem organu I instancji, jakie stanowisko zajmuje i na jakiej podstawie stwierdziła, iż zażalenie zostało złożone osobiście w dniu [...] marca 2018 r. W sytuacji gdy na prezentacie organu potwierdzającej datę wpłynięcia zażalenia nie znajduje się adnotacja o złożeniu zażalenia osobiście Kolegium zobligowane było przed wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia dokonać dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych mających znaczenie dla wydania tego typu rozstrzygnięcia. Kolegium powinno zwrócić się do skarżącego o wskazanie – a w miarę możliwości: także udokumentowanie – sposobu wniesienia zażalenia (osobiście czy może za pośrednictwem operatora pocztowego, a w tym drugim przypadku: również daty nadania przesyłki z zażaleniem). Kolegium powinno również zwrócić się do organu I instancji o szczegółowe wyjaśnienie okoliczności faktycznych związanych z wpłynięciem zażalenia do Kancelarii organu. W powyżej wskazanym zakresie Kolegium będzie zobowiązane do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postpowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz .1302 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy zasądzając na rzecz Skarżącego od organu zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenia reprezentującego skarżącego pełnomocnika (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).