IV SA/Po 752/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Bożena Popowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant ref.-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję /-/I. Kucznerowicz /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/B. Popowska MB IV SA/Po 752/04 UZASADNIENIE W dniu [...] M. W. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego. Decyzją z dnia [...]., nr [...] Kierownik Filii Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, na podstawie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej oraz art. 104 kpa nie przyznał M. W. zasiłku stałego. W uzasadnieniu organ podał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że dochód rzeczywisty pięcioosobowego gospodarstwa wnioskodawcy wynosi 1730,16 zł-wynagrodzenie + 127,50 zł-zasiłki rodzinne. W dołączonym orzeczeniu Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] o niepełnosprawności syna T. stwierdzono, że syn nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej " zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych". M. W. w dniu [...] odwołała się od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...]., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 149 i 150 ustawy o pomocy społecznej: - w pkt 1- uchyliło w całości zaskarżoną decyzję - w pkt 2- umorzyło postępowanie organu I instancji nr [...] W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 160 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej z dniem 1.05.2004 r. straciła w całości moc ustawa z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej. Nowa ustawa nie przewiduje możliwości przyznania zasiłku stałego albo zwrotu kwoty zasiłku stałego za okres przed wejściem w życie nowej ustawy o pomocy społecznej. Przepisy przejściowe nowej ustawy –art. 149 i art. 150 nie przewidują możliwości rozpatrzenia przez organ odwoławczy pisma odwoławczego dotyczącego zasiłku stałego wniesionego przez stronę postępowania przed dniem 1.05.2004 r. Ponadto organ wskazuje, że nowa ustawa nie przewiduje możliwości rozpatrywania oraz przyznania zasiłku stałego w dotychczasowym znaczeniu. Wskazany w nowej ustawie w art. 36 pkt 1 oraz w art. 37 –zasiłek stały- jest odpowiednikiem dotychczasowego zasiłku wyrównawczego. Zatem w tym stanie prawnym organ II instancji uznał, iż w niniejszej sprawie zarówno on, jak i organ I instancji nie mogą już prowadzić żadnego postępowania administracyjnego z uwagi na brak przepisu, który byłby podstawą do takiego postępowania. W tym stanie zasadne było uznanie postępowania organu I instancji w tej sprawie za bezprzedmiotowe. W dniu [...] M. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ zmieniły się warunki i okoliczności. W uzasadnieniu podniosła, że jedynym żywicielem rodziny jest mąż, a chore dziecko wymaga stałej opieki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) rzeczą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz z przepisami prawa materialnego. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi –zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdziło, że organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego prawidłowo ustalił, że Skarżącej zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej nie przysługuje zasiłek stały. Dodatkowo swoje rozstrzygnięcie oparł na podstawie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej, który stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem dcyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8. W ocenie Sądu decyzja organu II instancji jest nieprawidłowa albowiem niesłusznie przyjęto, że wejście w życie w dniu 1.05.2004 r. ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej uczyniło postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym i w związku z tym należało je umorzyć. Zdaniem Sądu organ II instancji winien rozpoznać merytorycznie odwołanie Skarżącej. Przepis art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej jest przepisem materialno-prawnym i przewiduje wygaśnięcie wszystkich decyzji, lecz ze skutkiem ex nunc. Zasadne jest powołanie się na uzasadnienie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8.03.2005 r., który stwierdził, że "wygaśnięcie decyzji nie powoduje "uznania za niebyłe" tego, co się wydarzyło od momentu wydania decyzji do 1.05.2004 r....Wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie powoduje, że ustaje ( od daty wygaśnięcia) obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość, co w niczym nie narusza podstawy prawnej i prawidłowości dotychczasowo wypłaconych świadczeń. Tak jest w wypadku wygaśnięcia decyzji pozytywnych (przyznających śwadczenie). Natomiast w wypadku decyzji negatywnej, nawet jej wygaśnięcie nie zdezaktualizuje powinności dokonania kontroli przez sąd administracyjny". (wyrok TK z dnia 8.08.2005 r., P 15/04,OTK-A2005/3/21). Mając to na względzie organ II instancji powinien zbadać zgodność z prawem decyzji wydanej przez MOPR w dniu [...] albowiem to orzeczenie zapadło jeszcze przed dniem 1.05.2004 r. Zdaniem Sądu Skarżący ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, a organ odwoławczy winien wydać merytoryczną decyzję. W związku z powyższym sprzeczne z przepisami prawa było uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, że postępowanie przed organem II instancji stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 105 § 1 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ją uchylić. /-/I. Kucznerowicz /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/B.Popowska MB