IV SA/Po 752/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego, o d d a l a s k a r g ę /-/I. Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski KB/ IV SA/Po 752/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. o nr [...] Starosta K. na podstawie art. 145a § 1, art. 147, art. 149 § 3 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił Skarżącemu wznowienia postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w zakresie pobranej wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu zakończone decyzją ostateczną Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wniosek o wznowienie postępowania S.G. złożył z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 145a § 1 k.p.a., albowiem z żądaniem wznowienia postępowania, w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można wystąpić w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. W wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z Konstytucją oraz ustawą Prawo o ruchu drogowym i jako taki traci moc obowiązującą z dniem [...] maja 2006 r. Z uwagi na powyższe termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dnu [...] czerwca 2006 r. Wniosek złożony przez S.G. w dniu [...] lipca 2006 r. podlegał oddaleniu jako złożony z niedochowaniem ustawowego terminu. Odwołanie od powyższej decyzji zostało złożone przez S.G. za pośrednictwem organu I instancji w terminie. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego podkreślono, iż w niniejszej sprawie należało przede wszystkim stwierdzić czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania a odmowa wznowienia postępowania następuje wyłącznie ze względów formalnych a nie merytorycznych i tylko na te okoliczności organ winien się powołać odmawiając wznowienia postępowania. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania wpłynął po upływie terminu zakreślonego w art. 145a § 1 kpa, a zatem należało wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż odwołujący nie złożył nawet dorozumianego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ani też nie wskazał przyczyn, które takie przywrócenie terminu mogłoby uzasadniać. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego S.G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie podnosząc swoją nieznajomość przepisów prawa, zły stan zdrowia oraz trudną sytuację materialną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Stosownie jednak do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty K. z dnia z dnia [...] lipca 2006 r., odmawiającą wznowienia postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w zakresie pobranej wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Należy pamiętać, że decyzja o odmowie wznowienia może być wydana jedynie, w wyniku postępowania wstępnego wszczynanego na wniosek (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 1987r., SA/Kr 1121/86, GAP 1987, nr 20, s. 43 z komentarzem H. Starczewskiego: "Wprawdzie wznowienie postępowania administracyjnego następuje na wniosek strony lub urzędu, to jednak decyzja o odmowie wznowienia postępowania może być wydana tylko w wyniku negatywnego załatwienia wniosku o wznowienie postępowania"). Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie określają wprost wymogów, jakie musi spełniać wniosek strony o wznowienie postępowania, ma więc tu zastosowanie przepis art. 63 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 października 1998, IV SAB 77/98). W ocenie Sądu, organy administracyjne obu instancji niewadliwie przyjęły, iż podanie strony należało rozpoznać w trybie wznowieniowym w sytuacji gdy uzasadnieniem dla podania Skarżącego domagającego się zwrotu części uiszczonej opłaty za wydane karty pojazdu jest treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. (U 6/04, OTK-A 2006/1/3) stwierdzającego, iż § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, jak również z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Strona wniosła swoje pismo po wydaniu orzeczenia przez Trybunał i w bezpośrednim związku z jego treścią. Organy administracji miały zatem podstawy do przyjęcia, iż podanie Skarżącego opierało się w istocie na podstawie wskazanej w art. 145a § 1 k.p.a. Należy tu wskazać, że w literaturze można spotkać również dalej idący pogląd, że gdy w podaniu nie podano żadnej z podstaw wznowienia, zawartych w art. 145 § 1 i 145a k.p.a., można również wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania (W. Chróścielewski, Organ administracji publicznej..., s. 179). Organ administracji mógł również zakwalifikować podanie strony jako wniosek o zwrot opłaty i nie wydawać decyzji w sprawie a jedynie odmówić zwrotu pobranej opłaty. Odmowa zwrotu opłaty, stanowiąca czynność materialno-techniczną, podlegałaby wówczas zaskarżeniu do sądu administracyjnego po wyczerpaniu administracyjnego trybu postępowania. Tymczasem organ uznając podanie strony za wniosek o wznowienie postępowania wydał decyzję o odmowie wznowienia, co jednocześnie nie zamyka stronie drogi do zaskarżenia decyzji w innym trybie. Orzeczenia Trybunału wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia, niemniej Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej danego aktu normatywnego. Zgodnie z wolą Trybunału wyrażoną w przywołanym wyżej orzeczeniu, niekonstytucyjny przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury utracił moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Wobec takiego określenia terminu utraty mocy obowiązującej przedmiotowego przepisu, niezależnie od trybu w którym sprawa była, czy też mogła być rozpoznawana należy podkreślić, iż w dacie pobrania od Skarżącego opłaty za wydanie karty pojazdu przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury określające jej wysokość były zgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, wobec czego opłata taka została pobrana na podstawie wiążących w tym czasie przepisów prawa. Skarżącemu nie przysługuje prawo do zwrotu uiszczonej przez niego opłaty z uwagi na brak przewidzianych prawem podstaw do dokonania takiego zwrotu. Zatem nawet gdyby organ podjął decyzję o wznowieniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, to w wyniku postępowania toczonego na skutek takiej decyzji organu, Skarżący nie mógłby uzyskać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Należy tu także mieć na względzie, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną a zatem stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Reguły związane ze wszczęciem tego postępowania oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w sprawie, w pierwszej instancji bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z kolei decyzję o odmowie wznowienia organ podejmuje w sytuacji niedopuszczalności wznowienia postępowania - z przyczyn przedmiotowych (np. braku uprzedniego załatwienia sprawy w formie decyzji, wyłączenia trybu drogi administracyjnej dla załatwienia sprawy, złożenia wniosku opartego na podstawach nie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a.) lub z przyczyn podmiotowych (np. gdy z żądaniem wznowienia wystąpiła organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu w trybie głównym) oraz gdy strona wystąpiła z żądaniem po upływie terminu określonego w ustawie, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, jako zasada, określony jest w art. 148 § 1 k.p.a., według którego podanie w tej sprawie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w wypadku gdy nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o wydaniu decyzji. Z kolei mający zastosowanie w niniejszej sprawie art. 145a wprowadza w § 2 odrębną regulację, bowiem w tym wypadku ustawa przewiduje termin jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, niezgodny z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak również z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Jak zatem zasadnie stwierdziły organy obu instancji, podanie o wznowienie postępowania wniesione przez Skarżącego w dniu [...] lipca 2006 r. zostało złożone po upływie miesięcznego terminu na jego wniesienie określonego w art. 145a § 1 k.p.a a uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Organ odwoławczy wydał więc odpowiadającą prawu decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania. Należy również zaznaczyć, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, jako termin procesowy, może być przez właściwy organ administracji przywrócony na ogólnych zasadach określonych w art. 59 k.p.a. Jednak w niniejszej sprawie, jak słusznie wskazał organ II instancji, Skarżący takiego wniosku, choćby dorozumianego, nie złożył. Jak wskazano wyżej, przedmiotem niniejszego postępowania może być kontrola legalności zaskarżonej decyzji. Kierując się powyższą zasadą, należy stwierdzić, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...]lipca 2006 r. zostały wydane zgodnie z prawem. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. /-/I. Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski KB/