IV SA/Po 753/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 września 2007r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieważności dowodu rejestracyjnego I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz adw. T.S. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu kwotę 240 (dwieście czterdzieści)zł podwyższoną o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej do tego rodzaju czynności łącznie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100)zł. /-/I. Kucznerowicz /-/B. Popowska /-/D. Rzyminiak - Owczarczak MB W dniu [...] została wydana decyzja Starosty J., [...] o uchyleniu decyzji rejestracyjnej z dnia [...] samochodu marki Opel Astra [...], unieważnieniu dowodu rejestracyjnego o nr [...], karty pojazdu nr [...]oraz tablic rejestracyjnych [...], oraz odmowie wyrażenia zgody K. M. na rejestrację ww. pojazdu. W uzasadnieniu podano, iż uchylono wcześniejsze dwie decyzje rejestracyjne ww. pojazdu, bowiem nie została za niego uiszczona opłata celna i podatek, a pierwotny dowód zakupu i podpis pod wnioskiem były fałszywe. W dniu [...] lipca 2006 r. Strona – K.M. złożyła odwołanie od ww. decyzji, twierdząc, iż nie miała pojęcia o błędach przy pierwszej rejestracji, bo jest trzecim właścicielem pojazdu, na którego długo oszczędzał i który jest mu potrzebny do pracy. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: SKO) z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymano w mocy w mocy zaskarżoną decyzję, w uzasadnieniu powtarzając w całości argumenty organu I instancji. Organ odwoławczy dodał, iż całość poczynań organu I instancji była zasadna. W dniu [...] września 2006 r. K.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, powtarzając w niej swoje wcześniejsze argumenty. Ponadto Skarżący wskazał, iż winni całej sprawy są pierwszy właściciel pojazdu i organy dokonujące rejestracji, a nie On. Odpowiadając na skargę, SKO podtrzymało swoje dotychczasowe argumenty i wniosło o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2007 r. pełnomocnik Skarżącego zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem, jego zdaniem, Skarżący nie brał udziału w postępowaniu bez Swojej winy, gdyż nie otrzymał ani decyzji Starosty [...], ani Starosty [...], a ponadto w ww. piśmie zarzucono organom brak zastosowania art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) i w konsekwencji błędne zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 kpa zamiast art. 151 § 2 kpa, ze względu na fakt, iż prawo celne stanowi lex specialis w stosunku do zasady ogólnej określonej w art. 146 § 1 kpa, z czego wynika, iż nie jest dopuszczalne uchylenie decyzji dotychczasowej, a jedynie wydanie decyzji na postawie art. 151 § 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny dokonał tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawidłowo zastosowały do niego przepisy prawa materialnego. Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji nie naruszyły nadto prawa procesowego. Należy podkreślić, iż kontrolując ww. decyzje Sąd w pełni zrozumiał argumentację podnoszoną przez Skarżącego, odnośnie jego nieświadomości dotyczącej stanu prawnego zakupionego pojazdu. Jednakże należy wskazać, iż w postępowaniu o rejestrację pojazdu organy administracji publicznej i Sąd administracyjny nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy zawieranej w celu przeniesienia własności pojazdu, gdyż należy to do właściwości sądu powszechnego. W sytuacji, w której stwierdzono niewiarygodność dokumentów potwierdzających prawo własności rzeczonego pojazdu, na podstawie których dokonano rejestracji, nie można przyjąć legalności wprowadzenia pojazdu do obrotu, a tym samym organ rejestracyjny nie ma podstaw do przyjęcia, że prawo własności udokumentowane zostało zgodnie ze stanem rzeczywistym. Podstawę rejestracji stanowi zatem udokumentowanie prawa własności zgodnie ze stanem rzeczywistym w oparciu o odpowiednie dokumenty, które nie budzą wątpliwości, co do swojej rzetelności bądź autentyczności. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 73 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm. – dalej jako: Prd), rejestracji pojazdu dokonuje się jedynie na wniosek właściciela (por. np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego [dalej jako: NSA] w Warszawie z dnia 25 stycznia 2000 r., II SA 2507/99, LEX nr 55320). W rozpoznawanej sprawie, już po dokonaniu rejestracji, okazało się, że Skarżący nabył samochód od osób, które jego właścicielami nie były, bowiem same nabyły pojazd od osoby, która nie była jego właścicielem. Przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Oba rodzaje dokumentów musiały być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi więc być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności, zaś dowodem rejestracyjnym - dokument sporządzony przez właściwy organ na podstawie dowodu własności w powyższym znaczeniu. (tak: wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2000 r., II SA 2506/99, LEX nr 55319). Tak więc, biorąc pod uwagę niniejszą sprawę, osoba nie będąca właścicielem pojazdu, a więc żaden z poprzednich posiadaczy ww. pojazdu nie mógł przenieść jego własności na inną osobę, a więc także na Skarżącego, stąd też nawet nieświadomość Skarżącego co do pochodzenia pojazdu nie zmieniła faktu, iż nabywając rzeczony pojazd nie stał się on jego właścicielem. W przypadku pochodnego nabycia prawa własności z tzw. drugiej ręki, nabywca uzyskuje prawo własności w takich granicach, w jakich przysługiwało ono zbywcy, a nadto nie może uzyskać więcej praw, aniżeli miał poprzednik, w szczególności nie może nabyć własności od osoby, której ta własność nie przysługiwała. Skarżący nie jest więc właścicielem tego pojazdu. Subiektywne Jego przekonanie o prawidłowości transakcji kupna samochodu i powoływanie się na dobrą wiarę przy zakupie są, w obliczu przepisów prawa publicznego, tu – głównie – Prd, bez znaczenia (podobnie: wyrok NSA w Warszawie z dnia 10 listopada 1998 r., II SA 1249/98, LEX nr 41312). Należy zatem podkreślić, iż skoro dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym i umowie sprzedaży - odnośnie właściciela spornego pojazdu - były niezgodne ze stanem rzeczywistym, Starosta [...] zasadnie, po ujawnieniu tych faktów, wznowił postępowanie, a następnie uchylił decyzję w przedmiocie zarejestrowania pojazdu i odmówił rejestracji pojazdu. Stwierdzenie tego faktu musiało z kolei spowodować wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 8 kpa przez Starostę [...] w niniejszej sprawie, a następnie uchylenie decyzji o rejestracji jako podjętej na wniosek osoby, która nie była właścicielem pojazdu. Podsumowując powyższe, w ocenie Sądu, kwestionowane przez Skarżącego rozstrzygnięcia były prawidłowe i zgodne z prawem. Organy wyjaśniły motywy swoich rozstrzygnięć, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja jest wyczerpująca. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów nieprawidłowości, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy i jego ocenę w świetle zastosowanych przepisów ustawy. Odnośnie zarzutów podniesionych w piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącego należy wskazać, iż były one bezzasadne. Po pierwsze, na gruncie niniejszego postępowania chybiony jest zarzut braku udziału Skarżącego w postępowaniu prowadzonym przez Starostów [...] i [...]. Oczywiście, nie ulega wątpliwości, iż te dwa ww. postępowania miały bezpośredni wpływ na niniejsze postępowanie, jednakże zarzuty ich dotyczące powinny być podnoszone właśnie w tych postępowaniach, a nie w niniejszym. Nie można podzielić także poglądu pełnomocnika Skarżącego, iż organy nie zastosowały przepisu art. 146 § 2 kpa i w konsekwencji błędnie zastosowano art. 151 § 1 pkt 2 kpa zamiast art. 151 § 2 kpa. Jak Sąd podkreślili powyżej, organy trafnie zastosowały odpowiednie przepisy kpa, bowiem zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przytaczane przez pełnomocnika orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczyły zaś kwestii należności celnych, a nie rejestracji pojazdu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Podsumowując, zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę powyższe rozważania, nietrafne były zarzuty podniesione przez Skarżącego i Jego pełnomocnika, a Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji. Sąd o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzekł na podstawie art. 250 ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.). D. Rzyminiak-Owczarczak B. Popowska I. Kucznerowicz mb