IV SA/Po 753/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski asesor sąd. WSA Jacek Rejman Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Gminy Gniezno z dnia 20 marca 2025 r. nr XIII/99/2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedle Letnie, Wełnica, gmina Gniezno 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr 114/61, 114/62 i 114/63, obręb 0031 Wełnica, gmina Gniezno; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza od Gminy Gniezno na rzecz skarżącego Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na sesji w dniu 20 marca 2025 r. Rada Gminy Gniezno (dalej jako "Rada Gminy" lub "Organ") podjęła uchwałę nr XIII/99/2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedle Letnie, Wełnica, gmina Gniezno (zwaną dalej "Uchwałą", "Planem miejscowym" lub "Planem"). Pismem z 16 lipca 2025 r. znak: IR-XI.0552.35.2025.2 Wojewoda Wielkopolski (dalej jako "Wojewoda" lub "Skarżący"), reprezentowany przez r. W., zaskarżył w całości Uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości, ze względu na istotne naruszenie prawa, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że Uchwała została doręczona Wojewodzie 3 kwietnia 2025 r. Jej podstawę prawną stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.; w skrócie "u.s.g.") oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.; w skrócie "u.p.z.p.") w związku z art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688, z późn. zm.; w skrócie "zm.u.p.z.p.2023"). Następnie Skarżący – przytoczywszy treść art. 17 pkt 11, 13, 13a i 14 u.p.z.p. – wyjaśnił, że w wyniku analizy Uchwały w zakresie zgodności z u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym 20.3.2025 r.), z uwzględnieniem art. 67 ust. 3 zm.u.p.z.p.2023, w zakresie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w skrócie "m.p.z.p."), stwierdził, że wykaz uwag stanowiący część raportu z konsultacji, który został przekazany radzie gminy, nie zawierał wszystkich uwag wniesionych do projektu planu. W związku z powyższym organ wykonawczy gminy nie przedstawił propozycji ich rozpatrzenia, a co za tym idzie – również uzasadnienia stanowiska Organu w sprawie. W wykazie nie zostały uwzględnione uwagi: - A. L., której nadano nr [...] (wpływ do Organu: 17.1.2025 r.); - Ł. M., której nadano nr [...] (wpływ do Organu: 17.1.2025 r.). W ocenie Skarżącego analiza treści Uchwały wraz z załącznikami, wskazuje, że został naruszony tryb sporządzania planu przez pominięcie w zestawieniu stanowiącym wykaz uwag w raporcie z przeprowadzonych konsultacji społecznych, dwóch uwag, które w wyznaczonym terminie (pomiędzy 17.12.2024 r. a 17.01.2025 r.) prawidłowo zostały złożone do Urzędu Gminy Gniezno (w skrócie "UGG") i nie zostały uwzględnione w zestawieniu tabelarycznym. Rada gminy przed podjęciem uchwały w sprawie planu miejscowego analizuje przebieg konsultacji społecznych i złożone w ich trakcie uwagi na podstawie przedstawionego jej raportu. Zatem przekazanie radzie gminy wersji raportu, który nie zawierał wszystkich złożonych uwag, skutkuje niespełnieniem warunku określonego w art. 17 pkt 14 u.p.z.p. Naruszenie tej zasady stanowi, zdaniem autora skargi, rażące naruszenie procedury planistycznej, które niezależenie od innych potencjalnych uchybień w planie miejscowym, samo w sobie powinno prowadzić do stwierdzenia nieważności m.p.z.p. Dodatkowo Skarżący wskazał, że Rada Gminy, wskutek pominięcia ww. uwag i niezamieszczenia ich w wykazie stanowiącym część raportu z konsultacji społecznych, nie rozstrzygała o sposobie ich rozpatrzenia w załączniku nr 2 do Uchwały (pt. "Rozstrzygnięcie Rady Gminy Gniezno w sprawie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedle Letnie, Wełnica, gmina Gniezno"). W odpowiedzi na skargę Rada Gminy, reprezentowana przez ad N., wniosła o oddalenie skargi, wyjaśniając w uzasadnieniu, że po otrzymaniu skargi Organ ustalił, że dwie uwagi nr [...] przypadkowo zostały przydzielone do grupy 140 takich samych uwag. De facto więc uwagi te zostały przez organ wykonawczy Gminy przedstawione Radzie Gminy. Doszło jednak do omyłki przez niewłaściwe wpisanie treści uwag z dwóch pozycjach. Błąd ten miał charakter techniczno-formalny i wynikał z obiektywnych trudności przy analizie dużej liczby podobnych zgłoszeń. Jednocześnie autor odpowiedzi na skargę podkreślił, że: - wszystkie uwagi zostały rozpatrzone, - żadne z błędnie przyporządkowanych stanowisk nie zawierało nowych, merytorycznych kwestii, które mogłyby wpłynąć na zmianę treści Planu, - zagadnienie obsługi komunikacyjnej zostało rozpatrzone w innych pozycjach, - Rada Gminy zaakceptowała zachowanie terenu w użytkowaniu rolniczym, więc wykluczyła zabudowę zagrodową, OZE lub usługową; - rozstrzygnięcie o nieuwzględnieniu tych uwag nie przesądzało o kierunku ustaleń Planu – ustalenia te wynikają z innych, obszerniejszych analiz planistycznych. Dalej wskazał, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą nie każde uchybienie formalne uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały planistycznej, lecz wyłącznie takie, które mają charakter istotnego naruszenia trybu sporządzania planu. W tym przypadku nie doszło do ograniczenia prawa mieszkańców do składania uwag ani do pominięcia ich rozpatrzenia – doszło jedynie do błędnego ich przyporządkowania w grupie, co nie może być uznane za istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. strony nie stawiły się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie w części. Na wstępie wypada podkreślić, że skargę na przedmiotową uchwałę Rady Gminy Gniezno wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda Wielkopolski jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (stan na dzień wniesienia skargi: Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.; w skrócie "u.s.g."). W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. E. Żelasko-Makowska, Postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności aktu samorządowego, Warszawa 2024, s. 238-241; zob. także np.: wyrok NSA z 15.7.2005 r., II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29.11.2005 r., I OSK 572/05; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia przywoływane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", ze strony internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie nie orzekł o nieważności Uchwały - doręczonej mu, jak podano w skardze, w dniu 3 kwietnia 2025 r. - wobec czego był władny zaskarżyć ją później, w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. Korzystając z kompetencji przewidzianej w tym przepisie, organ nadzoru ma obowiązek szczegółowego wykazania w skardze na czym, jego zdaniem, polega naruszenie prawa przez kwestionowany akt. Prawidłowo skonstruowana skarga "nadzorcza" powinna zatem zawierać uzasadnienie przesłanek i podstaw prawnych zastosowania tego środka. Pozwala to organom jednostek samorządu terytorialnego (w skrócie "j.s.t.") na merytoryczną polemikę z zarzutami podniesionymi w skardze, zaś sądowi administracyjnemu na ocenę argumentów przedstawionych przez obie strony postępowania (tak trafnie E. Żelasko-Makowska, Postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności aktu samorządowego, Warszawa 2024, s. 237; por. też B. Dolnicki [w:] Ustawa o samorządzie powiatowym. Komentarz, pod red. B. Dolnickiego, Warszawa 2020, uw. 2 do art. 81). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie takie uzasadnienie zawiera. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów j.s.t. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 5.3.2008 r., I OSK 1799/07; z 9.4.2008 r., II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10), przy czym reguła ta odnosi się również do zaskarżania planów miejscowych (por. wyroki NSA: z 5.6.2014 r., II OSK 117/13; z 20.12.2022 r., II OSK 2150/21) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Tak sprawowanej kontroli sądowej została poddana w niniejszej sprawie uchwała nr XIII/99/2025 Rady Gminy Gniezno z dnia 20 marca 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedle Letnie, Wełnica, gmina Gniezno. Jest faktem notoryjnym, że zaskarżona Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 2 kwietnia 2025 r. (poz. 2997), weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia (zob. § 20 Uchwały), tj. 17 kwietnia 2025 r., nie była dotąd nowelizowana i nadal obowiązuje. Zarazem nie ulega wątpliwości, że Uchwała, jako podjęta w przedmiocie uchwalenia m.p.z.p., jest aktem prawa miejscowego - o czym wyraźnie stanowi art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (stan na dzień podjęcia Uchwały: Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.; w skrócie "u.p.z.p."). Tym samym bez wątpienia należy ona do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji. W kontekście wspomnianych granic zaskarżenia należy podkreślić, że wprawdzie autor skargi wskazał w niej wyraźnie, że zaskarża Uchwałę "w całości" oraz że w takim samym zakresie ("w całości") wnosi o stwierdzenie jej nieważności, ale z uzasadnienia skargi jasno wynika, że w niniejszej sprawie Wojewoda upatruje wadliwości "całości" Uchwały w naruszeniu trybu sporządzania planu miejscowego, polegającym na pominięciu uwag (od razu zaznaczmy: jednobrzmiących) zgłoszonych w toku procedury planistycznej przez dwie osoby fizyczne. W konsekwencji w takim wyłącznie zakresie Uchwała została poddana kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Oceny, czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego" (zwanego też potocznie "procedurą planistyczną") – którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności uchwały w przedmiocie m.p.z.p. z przepisami prawa – odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy. Z kolei pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego" – których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności m.p.z.p. z przepisami prawa – należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. np. wyroki NSA: z 11.9.2008 r. II OSK 215/08; z 25.5.2009 r. II OSK 1778/08; z 9.6.2014 r. II OSK 3083/13; z 18.3.2021 r. II OSK 2150/20; z 14.12.2022 r. II OSK 3827/19; z 20.3.2024 r. II OSK 139/23). Dla ustalenia, jakie konkretnie przepisy (w jakim brzmieniu) znajdowały zastosowanie w odniesieniu do zasad i trybu podjęcia zaskarżonej Uchwały – i, w konsekwencji, powinny obecnie stanowić punkt odniesienia dla jej sądowej kontroli – istotne znaczenie ma zawarte w określeniu podstawy prawnej Uchwały odesłanie do art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688; w skrócie "zm.u.p.z.p.2023"), która w zasadniczej części weszła w życie 24 września 2023 r., dokonując obszernej i gruntownej nowelizacji u.p.z.p. Przywołany art. 67 ust. 3 zm.u.p.z.p.2023 stanowi, że: "Do spraw opracowania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego albo ich zmian: 1) przepisy art. 2 pkt 28-35, art. 15 ust. 2 pkt 6, ust. 3 pkt 11-13, art. 16 ust. 1a oraz art. 17 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 1 [tj. u.p.z.p. – uw. Sądu] stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą – w przypadku gdy nie wystąpiono o opinie i uzgodnienia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy; 2) przepisy art. 15 ust. 1 i art. 20 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, z wyłączeniem obowiązku sporządzenia przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz z wyłączeniem obowiązku stwierdzenia przez radę gminy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza ustaleń tego studium: a) w zakresie lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii oraz ich stref ochronnych, których nie stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, lub b) jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiana dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji celu publicznego, których nie stosuje się od dnia utraty mocy przez studium; 3) przepis art. 67a ust. 3b ustawy zmienianej w art. 1 [tj. u.p.z.p. – uw. Sądu] stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą - w przypadku gdy nie ogłoszono terminu wyłożenia projektów tych planów do publicznego wglądu przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu; 4) przepisy niewymienione w pkt 1-3 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym – w przypadku gdy postępowanie zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy." A ponieważ postępowanie w sprawie Planu miejscowego zostało wszczęte w dniu podjęcia przez Radę Gminy uchwały nr LXX/558/2023 o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedle Letnie, Wełnica, gmina Gniezno, tj. 30 listopada 2023 r. – a więc już po dniu wejścia w życie zm.u.p.z.p.2023 – to w kontrolowanej sprawie znajduje zastosowanie wyłącznie pkt 2 z art. 67 ust. 3 zm.u.p.z.p.2023. W skardze Wojewoda zarzucił tylko naruszenie trybu sporządzania m.p.z.p., wskazując jako wzorce kontroli przepisy art. 17 pkt 11, 13, 13a i 14 u.p.z.p. W myśl tych przepisów: "Wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno: [...] 11) ogłasza, w sposób określony w art. 8h ust. 1, o rozpoczęciu konsultacji społecznych; 12) [uchylony]; 13) przeprowadza konsultacje społeczne, a następnie wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z tych konsultacji; 13a) w niezbędnym zakresie ponawia czynności, o których mowa w pkt 5a, pkt 6 lit. b i pkt 9 lit. b; 13b) [...]; 14) przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z raportem, o którym mowa w art. 8k ust. 2." Ostatnio przywołany przepis (art. 8k ust. 2 u.p.z.p.) stanowi, że przed przedstawieniem radzie gminy projektu aktu planowania przestrzennego opracowuje się raport podsumowujący przebieg konsultacji społecznych, zawierający w szczególności wykaz zgłoszonych uwag wraz z propozycją ich rozpatrzenia i uzasadnieniem oraz protokoły z czynności przeprowadzonych w ramach konsultacji. W wykazie, o którym mowa wyżej, do uwag dotyczących tego samego zagadnienia zgłoszonych przez różnych interesariuszy można odnieść się łącznie w ramach jednej propozycji ich rozpatrzenia (art. 8k ust. 3 u.p.z.p.). Jak z kolei wynika z art. 8i ust. 1 u.p.z.p., formami konsultacji społecznych są: 1) zbieranie uwag; 2) spotkania otwarte, panele eksperckie lub warsztaty, poprzedzone prezentacją projektu aktu planowania przestrzennego; 3) spotkania plenerowe lub spacery studyjne, zorganizowane na obszarze objętym aktem planowania przestrzennego; 4) ankiety lub geoankiety; 5) wywiady, prowadzenie punktu konsultacyjnego lub dyżury projektanta. Jednocześnie art. 8i ust. 2 u.p.z.p. przesądza, że konsultacje społeczne prowadzi się z wykorzystaniem co najmniej formy, o której mowa w ust. 1 pkt 1 – tj. zbierania uwag – jednej z form, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz jednej z form, o których mowa w ust. 1 pkt 3-5. Zgodnie z art. 19 ust. 1 u.p.z.p. jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu miejscowego wymagających ponowienia uzgodnień, czynności, o których mowa w art. 17 pkt 5a, pkt 6 lit. b, pkt 9 lit. b, pkt 13c i 14, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian. Pomimo wprowadzonych z dniem 24 września 2023 r. zmian legislacyjnych – w tym uchylenia art. 18 u.p.z.p. dotychczas poświęconego instytucji wnoszenia uwag do projektu m.p.z.p. – jest jasne, że zmianie nie uległa istota tych uwag, polegająca na (jak to expressis verbis wynikało z art. 18 ust. 1 ab initio u.p.z.p.) zakwestionowaniu ustaleń przyjętych w projekcie planu (por. wyrok WSA z 7.6.2018 r., IV SA/Po 150/18). W kontrolowanej sprawie uwagi do projektu Planu miejscowego (jednobrzmiące) wnieśli m.in. Ł. M. i A. L. (zwani dalej łącznie "Interesariuszami"), kwestionując przeznaczenie – jak to ujęli (zob. k. 11 i 14 akt sądowych) – "naszych terenów pod tereny zieleni naturalnej oraz teren gruntów ornych oraz upraw bez możliwości lokalizacji jakichkolwiek budynków oraz bez zapewnionej obsługi komunikacyjnej". Jednocześnie wnieśli o: "jednoznaczne uregulowanie zasad obsługi komunikacyjnej naszych terenów, a także o umożliwienie realizacji zabudowy związanej z rolnictwem tzw. tereny zabudowy zagrodowej z jasno określonymi parametrami. Dodatkowo prosimy o uwzględnienie możliwości lokalizacji obiektów umożliwiających wykorzystanie odnawialnych źródeł energii [...]. W przypadku braku możliwości uwzględnienia powyższych postulatów [...] wnosimy o zmianę zaproponowanych zapisów i wprowadzenie na tym terenie możliwości realizacji zabudowy usługowej która nie będzie związana z rolnictwem bądź zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej tożsamych parametrach jak ta bezpośrednio sąsiadująca." Jest poza sporem, że ww. uwagi nie zostały indywidualnie rozpatrzone przez organy planistyczne Gminy Gniezno (Wójta i Radę Gminy). Autor odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że uwagi te zostały "przypadkowo" przydzielone do grupy 140 takich samych uwag i w ten sposób "przedstawione" Radzie Gminy. W związku z tym godzi się zauważyć, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dopuszcza w art. 8k ust. 3 możliwość łącznego odniesienia się do dwóch lub więcej uwag zgłoszonych przez różnych interesariuszy, w ramach jednej propozycji ich rozpatrzenia, ale tylko jeśli wszystkie te uwagi dotyczą tego samego zagadnienia. Zdaniem Sądu z taką sytuacja nie mieliśmy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Po pierwsze, Organ nie wykazał, że sporne uwagi Interesariuszy zostały faktycznie przydzielone do grupy 140 takich samych uwag. W przedłożonych Sądowi aktach planistycznych znajduje się bowiem tylko "Raport podsumowujący przebieg konsultacji społecznych projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedle Letnie, Wełnica, gmina Gniezno" (zwany dalej "Raportem"), ale bez załączników, a w szczególności bez załącznika nr 1, który według treści Raportu powinien obejmować wykaz wniesionych uwag wraz z propozycja ich rozpatrzenia i uzasadnieniem. Tym samym ww. twierdzenie Organu nie poddaje się weryfikacji. Po drugie (w tym przypadku: jeszcze istotniejsze), w stanowiącym Załącznik Nr 2 do Uchwały "Rozstrzygnięciu Rady Gminy Gniezno w sprawie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedle Letnie, Wełnica, gmina Gniezno" (zwanym dalej "Rozstrzygnięciem") znajdują się trzy grupy obejmujące po 140 uwag (zob. punkty 12, 13 i 14 Rozstrzygnięcia). Porównanie ich treści z treścią uwag Interesariuszy pokazuje, że żadna z ww. grup uwag nie dotyczy zagadnień, które zostały poruszone w spornych uwagach Interesariuszy (poza kwestią obsługi komunikacyjnej – por. pkt 13 Rozstrzygnięcia). Tym samym nie sposób uznać, że w należyty sposób doszło do rozpatrzenia przez Wójta oraz do przedstawienia Radzie Gminy w trybie art. 17 pkt 14 u.p.z.p. – a w konsekwencji: do indywidualnego rozpatrzenia przez Radę w sposób umożliwiający ewentualne uwzględnienie (por. art. 19 ust. 1 u.p.z.p.) – spornych uwag Interesariuszy. W orzecznictwie trafnie podkreśla się wagę analizowanego elementu procedury planistycznej – uprzednio (tj. przed nowelizacją dokonaną przez zm.u.p.z.p.2023) unormowanego zasadniczo w następujących przepisach: - art. 17 pkt 14 u.p.z.p. – który w poprzednim brzmieniu stanowił, że wójt (burmistrz albo prezydent miasta) "przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag, o których mowa w pkt 11"; - art. 20 ust. 1 zd. pierwsze u.p.z.p. – który w poprzednim brzmieniu stanowił, że: "Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych" – wagę wynikającą z funkcji, jaką pełni wyłożenie projektu m.p.z.p. do publicznego wglądu i możliwość wnoszenia uwag dotyczących tego projektu. "Nie powinno ulegać wątpliwości, że jest to forma udziału osób zainteresowanych określonymi ustaleniami planu miejscowego w jego tworzeniu – udziału, którego sens sprowadza się do umożliwienia zainteresowanym podmiotom przedstawienia swoich racji co do przyjętych lub nie przyjętych w projekcie planu sposobów zagospodarowania terenu. Możliwość wniesienia uwagi do projektu planu daje szansę podmiotom, których interesów to może dotyczyć, przedstawienia swojego zdania organowi wykonawczemu oraz «ostatniej instancji» w procedurze planowania przestrzennego, jaką jest rada gminy, co do określonych rozwiązań przyjętych w projekcie planu, który w perspektywie ma stać się obowiązującym prawem miejscowym. Uwagi do projektu planu są zatem elementem publicznego dyskursu nad ustaleniami planu, w którym istotnym elementem jest indywidualny punkt widzenia na ten akt prawa miejscowego. O takim charakterze uwag do projektu planu, i co za tym idzie ich wadze, świadczy podkreślenie przez ustawodawcę obowiązku rozstrzygnięcia o uwagach i dania temu formalnego wyrazu w załączniku do uchwały (art. 20 ust. 1 u.p.z.p.)" (zob. wyrok NSA z 4.10.2011 r., II OSK 1508/11; tak też wyrok NSA z 28.1.2016 r., II OSK 1295/14). W konsekwencji zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze słusznie wskazywano, że popełnienie błędu przez radę gminy przez niewłaściwe wykonanie omawianych czynności (uprzednio opisanych w art. 20 ust. 1 zd. pierwsze ab initio u.p.z.p.) niesie ze sobą daleko idące konsekwencje, w postaci wadliwości uchwały w sprawie planu miejscowego, a więc może doprowadzić do stwierdzenia nieważności planu (zob. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2016, art. 20 Nb 2, s. 221). Jeszcze bardziej kategoryczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 stycznia 2016 r. o sygn. akt II OSK 1295/14, w uzasadnieniu którego stwierdził, że: "Naruszenie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. polegające na braku odniesienia się (rozstrzygnięcia) rady gminy do sposobu rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu planu, stanowi rażące naruszenie procedury planistycznej. Niezależnie od innych uchybień, nakazuje to stwierdzenie nieważności planu miejscowego." Podobnie na gruncie poprzedniego brzmienia art. 17 pkt 14 u.p.z.p. wskazywano, że orzecznictwo zalicza naruszenie tego przepisu, związane z nieprzedłożeniem radzie gminy przez organ planistyczny nieuwzględnionych przez niego uwag wraz z projektem planu, jako istotne naruszenie trybu sporządzania planu (zob. wyrok WSA z 19.3.2025 r., IV SA/Po 182/25). W ocenie Sądu powyższe orzecznictwo zachowało, mutatis mutandis, swą aktualność na tle aktualnej regulacji u.p.z.p. dotyczącej wnoszenia uwag do projektu m.p.z.p. oraz ich rozpatrywania przez organy planistyczne gminy, w tym obowiązku właściwego ich przedstawienia przez wójta (burmistrza albo prezydenta miasta) radzie gminy. Z tych względów należało uznać, że zasadnie wytknięte w skardze Wojewody nieprawidłowości w zakresie procedowania spornych uwag Interesariuszy, stanowiły istotne naruszenie trybu sporządzania m.p.z.p. W świetle przywołanego wyżej art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego może spowodować nieważność tego planu "w całości lub części". O zakresie zaistniałej nieważności decydują okoliczności konkretnej sprawy. Chodzi tu zwłaszcza o ewentualność zidentyfikowania w konkretnym przypadku wystąpienia li tylko ograniczonego możliwego wpływu stwierdzonego naruszenia na treść uchwalonego planu miejscowego – wpływu obejmującego swym zakresem jedynie określoną część lub fragment planu. W ocenie Sądu z taką właśnie sytuacją – ograniczonego potencjalnego oddziaływania stwierdzonego uchybienia proceduralnego na treść m.p.z.p. - mamy do czynienia w przypadku zaskarżonego Planu. Skoro bowiem uwaga zgłoszona przez Interesariuszy dotyczyła wyłącznie "ich terenu", to ewentualne uwzględnienie tej uwagi mogło doprowadzić do odpowiedniej zmiany ustaleń planistycznych tylko dla tak określonego obszaru. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach planistycznych (zob. wniosek Ł. M. z 15.4.2024 r. do projektu aktu; k. 66-68 akt planistycznych), z informacji znanych sądowi z urzędu (zob. wyrok tut. Sądu z 3.8.2023 r., II SA/Po 174/23), a także z ogólnodostępnych danych (zob. wyciągi z ksiąg wieczystych, k. 60-65 akt sądowych), na terenie objętym Planem miejscowym Interesariusze są (współ)właścicielami następujących nieruchomości (stanowiących nw. działki ewidencyjne): - A. L. i Ł. M. – działki nr ewid. 114/61, obr. Wełnica; - A. L. – działki nr ewid. 114/62, obr. Wełnica; - Ł. M. – działki nr ewid. 114/63, obr. Wełnica. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. stwierdził nieważność Uchwały w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr 114/61, 114/62 i 114/63, obr. Wełnica, gm. Gniezno. W pozostałej części – tj. co do żądania Wojewody stwierdzenia nieważności Uchwały "w całości", a więc ponad część opisaną w pkt 1 wyroku – Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił (pkt 2 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając należne pełnomocnikowi Skarżącego wynagrodzenie ustalone według stawek minimalnych zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, z późn. zm.), w wysokości 480 zł.