IV SA/Po 77/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-04-13
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej był zobowiązany do umorzenia postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jeśli wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów regulujących to przekształcenie został wydany przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nie spowodował bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Skutkiem wyroku było przywrócenie poprzedniego brzmienia przepisów, które nadal stanowiły podstawę prawną do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku strony. W związku z tym organy administracji miały podstawę prawną do wydania decyzji i nie były zobowiązane do umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Postępowanie było wielokrotnie zawieszane i przedłużane z różnych przyczyn, w tym z powodu wniosku do Trybunału Konstytucyjnego oraz konieczności uzyskania opinii dotyczących pomocy publicznej. Ostatecznie organ pierwszej instancji odmówił przekształcenia, wskazując na status prawny wnioskodawcy (osoba prawna) oraz przeznaczenie nieruchomości (pawilon handlowy), które nie spełniały wymogów ustawy w jej pierwotnym brzmieniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom bezprzedmiotowość postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę w całości
[...] w Poznaniu (dalej również: "Spółdzielnia") zwróciła się w dniu [...] grudnia 2011r. do Prezydenta Miasta Poznania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Poznaniu, przy [...], oznaczonej geodezyjnie: obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] lub udziału w ww. nieruchomości wynoszącego 1/1 części.
Prezydent Miasta Poznania postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. zawiesił wszczęte postępowanie z uwagi na złożenie przez niego wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności przepisów art. 1 ust. 1 i 3, art. 4 ust. 9 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. nr 175, poz. 1459 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011, nr 187, poz. 1110) z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wskazał, że w dotychczas obowiązującej ustawie przekształcenie mogło dotyczyć tylko nieruchomości przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, natomiast w nowym brzmieniu art. 1 ust. 1 ustawy rozszerzono zakres przedmiotowy ustawy poprzez zniesienie ograniczenia co do rodzaju nieruchomości, które mogą być przedmiotem przekształcenia. Ponadto rozszerzono zakres podmiotowy na wszystkich użytkowników wieczystych, tj. osoby fizyczne i prawne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu (dalej również: "Kolegium") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] rozpoznało zażalenie skarżącej i uchyliło zaskarżone postanowienie w całości, wskazując, że wniosek do Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej: "k.p.a."), gdyż oczekiwanie na przyszłą i niepewną zmianę prawa nie mieści się w granicach zagadnienia wstępnego. Organ wskazał, też że w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności aktu normatywnego, na podstawie którego wydano decyzję, strona może żądać wznowienia postępowania.
Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] października 2012r. z powodu zwrócenia się do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o wydanie opinii prawnej dotyczącej pomocy publicznej przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 83).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu po rozpoznaniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, postanowieniem z dnia [...] września 2012r., nr [...] wyznaczyło Prezydentowi Miasta Poznania dodatkowy termin załatwienia sprawy do [...] października 2012r. i stwierdziło, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ I instancji stale podejmował próby uporania się ze skomplikowaną materią prawną.
Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] października 2012r., nr [...] powołał rzeczoznawcę majątkowego w celu sporządzenia operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości.
Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] października 2012 nr [...] przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] kwietnia 2013r. z uwagi na konieczność zebrania dodatkowych dokumentów niezbędnych do złożenia wniosku o udzielenie pomocy publicznej w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] grudnia 2013 r. z uwagi na konieczność zebrania dodatkowych dokumentów niezbędnych do złożenia wniosku o udzielenie pomocy publicznej w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ wskazał, że strona nie przedłożyła niezbędnych dokumentów. Ponadto w związku z toczącym się równolegle postepowaniu w przedmiocie udzielenia pomocy publicznej, termin załatwienia sprawy należało przedłużyć.
Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] zawiesił postępowanie do czasu uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, czyli wydania decyzji przez Komisję Europejską, w związku z wystąpieniem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do Komisji Europejskiej z wnioskiem o notyfikację mechanizmu ustalania opłaty za przekształcenie i sprzedaży nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego.
Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. podjął zawieszone postępowanie z uwagi na wycofanie notyfikacji sposobu ustalania odpłatności za zbycie nieruchomości publicznych z powodu zastrzeżeń Komisji Europejskiej zgłaszanych w toku postępowania notyfikacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta Poznania o zawieszeniu postępowania z dnia [...] grudnia 2013r., wskazując że zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie do czasu wydania opinii przez Komisję Europejską stanowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...] przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] czerwca 2015r. z uwagi na konieczność potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego lub sporządzenia nowej wyceny. Pismem z dnia [...] lutego 2015r. rzeczoznawca majątkowy nie potwierdził aktualności operatu szacunkowego.
Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] lutego 2015r. powołał rzeczoznawcę majątkowego w celu sporządzenia nowego operatu szacunkowego. Następnie Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] marca 2015r. uchylił ww. postanowienie o powołaniu rzeczoznawcy majątkowego.
Prezydent Miasta Poznania decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 oraz art. 268a k.p.a., art. 1 ust. 1, art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 83 ze zm., dalej u.p.p.u.w.) odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Poznaniu przy [...]. Organ w uzasadnieniu wskazał, że "[...] Spółdzielnia Spożywców [...] nabyła prawo do użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy z dnia 24 października 1996r. Zgodnie z § 1 pkt 2 ww. umowy na terenie nieruchomości usytuowany jest pawilon artykułów gospodarstwa domowego. Zgodnie z treścią operatu szacunkowego sporządzonego w dniu [...] października 2012r. ww. nieruchomość jest zabudowana pawilonem handlowym. Organ wskazał, że w dniu złożenia wniosku art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. stanowił, że osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Treść tego przepisu została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2011r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011r., nr 187, poz. 1110).
Ponadto organ wskazał, że art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (Dz.U.2015.373), z dniem 17 marca 2015 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis utracił moc w zakresie w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011r , nr 187, poz.1110). Przepis ten tym samym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. z dniem 17 marca 2015 r. został uznany za niezgodny także z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis utracił moc w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego.
Organ wskazał, że zgodnie z obecnie obowiązującym art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne.
W związku z powyższym [...]Spółdzielnia [...] jako osoba prawna wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego (numer KRS [...]) nie jest podmiotem, który podlega przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Ponadto istnieje wyłączenie przedmiotowe, ponieważ ww. nieruchomość zbudowana jest pawilonem handlowym, a zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. przekształceniu podlegają nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolne.
Pismem z dnia [...] maja 2015r. skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji wskazując jedynie, że nie jest zadowolona z wydanej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] września 2015r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy podtrzymując argumentację organu I instancji.
Pismem z dnia [...] grudnia 2015r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. Zarzuciła organowi, że skoro "odpadła podstawa prawna decyzji (wyrok TK został wydany przed wydaniem decyzji przez organ I instancji), prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć (art. 105 k.p.a.)". W związku z tym Kolegium powinno uchylić zaskarżoną decyzje i umorzyć postępowanie przed organem I instancji.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację z zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał, że wbrew zarzutom skarżącej postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ strona nie wycofała wniosku o przekształcenie, zatem organy były zobowiązane rozpoznać go merytorycznie z uwzględnieniem zmienionego stanu prawnego. Brak podstaw do uwzględnienia wniosku i orzeczenia zgodnie z żądaniem strony nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie podstawą materialnoprawną do wydania decyzji przez organ I instancji był art. 1 ust. 1 i art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 83 ze zm.). Na podstawie powyższych przepisów Prezydent Miasta Poznania odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Poznaniu przy [...], oznaczonej geodezyjnie: obręb [...], ark. mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącej przedmiot własności Miasta Poznania, dla której Sąd Rejonowy w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą Kw nr [...], przysługujące "[...] Spółdzielni [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu po rozpoznaniu odwołania utrzymało w mocy ww. decyzję.
Należy wskazać, że w dniu złożenia przez skarżącą przedmiotowego wniosku, art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. stanowił, że osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości w prawo własności. Natomiast art. 1 ust. 3 ww. ustawy stanowił, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.
Powyższa treść art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego wprawo własności nieruchomości została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2011 r, o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110).
Sąd podkreśla, że dla rozpoznania niniejszej sprawy kluczowe znaczenie miał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015r., sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z 2015r., poz. 373), w którym Trybunał orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 87, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto: w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.
Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, sygn. K 29/13, zauważył, że największe znaczenie ma rozszerzenie podmiotowe zastosowania wskazanych regulacji, które nawet Marszałek Sejmu, wnioskujący o uznanie konstytucyjności kwestionowanego przepisu, określił jako "radykalne". W istocie obejmuje ono: 1) osoby fizyczne inne niż te, które 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę i nieruchomości rolnych, 2) ogół osób prawnych, oprócz spółdzielni mieszkaniowych oraz osób prawnych, które 13 października 2005 r. były właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, 3) osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi podmiotów, które uzyskały możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy nowelizującej z 2011 r. W ocenie Trybunału, radykalizm zmiany, która dokonała się mocą ustawy nowelizującej z 2011 r., polega przede wszystkim na objęciu uwłaszczeniem wszystkich osób prawnych, podczas gdy do tej pory - co do zasady - uprawnionymi były spółdzielnie mieszkaniowe. Ponadto istotnie rozszerzono krąg osób fizycznych, które mogą skorzystać z przekształcenia. Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., uprawnienie do przekształcenia przysługiwało osobom fizycznym, wskazanym przez ustawodawcę według dających się zidentyfikować, obiektywnych kryteriów. Po nowelizacji uprawnienie obejmuje wszystkie osoby fizyczne, niezależnie od sposobu nabycia prawa użytkowania wieczystego i korzystania z tego prawa.
W świetle omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje zatem osoby prawne, z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją.
Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 524) sprostował oczywistą omyłkę pisarską w części orzekającej wyroku z dnia 10.03.2015 r., sygn. akt K 29/13 (Dz. U. poz. 373), w ten sposób, że zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" zastępuje się zwrotem "przed dniem wejścia w życie ustawy".
Zgodnie z art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą, są ostateczne i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów.
Sąd wskazuje, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015r., sygn. akt K 29/13 został opublikowany w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 17 marca 2015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 373).
W związku z powyższym Prezydent Miasta Poznania słusznie dokonał oceny uprawnienia użytkownika do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ww. ustawy z dnia 28 lipca 2011r. wprowadzającej przepisy uznane następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP.
Przed wprowadzeniem nowelizacji ustawą z dnia 28 lipca 2011r. artykuł 1 ust. 1 u.p.p.u.w. stanowił, że osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Wskazywał również, że przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Z kolei art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowił, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.
Sąd podkreśla, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w wyżej wskazanym brzmieniu, obowiązywały w momencie wydania decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] kwietnia 2015r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia[...]września 2015r.
W związku z powyższym organy obu instancji słusznie wskazały, że [...]Spółdzielnia [...] jako osoba prawna, nie jest podmiotem, którego prawa użytkowania wieczystego podlega przekształceniu w prawo własności nieruchomości. Ponadto istnieje również wyłączenie przedmiotowe, ponieważ ww. nieruchomość zabudowana jest pawilonem handlowym, a zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. przekształceniu podlegają nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolne.
W ocenie Sądu bezzasadny jest zarzut skarżącej dotyczący braku podstawy prawnej do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w formie decyzji przez organ I instancji, w związku z wydaniem ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
Sąd podkreśla, że skutkiem przedmiotowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego było uchylenie brzmienia art. 1 ust. 1 i art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wprowadzonego ustawą z dnia 28 lipca 2011r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110) i spowodowanie przywrócenia brzmienia ww. przepisów sprzed nowelizacji. Tym samym obowiązywał przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji.
W związku z powyższym podstawa prawna decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] kwietnia 2015r., wbrew twierdzeniu skarżącej, istniała w dniu wydania decyzji. W ocenie Sądu, organy obu instancji właściwie zinterpretowały ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego i w sposób prawidłowy dokonały subsumpcji ustalonego stanu faktycznego, pod właściwie zinterpretowane przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Sąd wskazuje, że w związku z powyższym bezzasadne byłoby umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zgodnie z art. 105 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Ponadto organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.
Należy wskazać, że bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2014r., sygn. akt II SA/Bk 577/14, CBOSA). Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przedmiotowe postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ istniała materialnoprawna podstawa do podjęcia decyzji i rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej wniosku skarżącej o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Ponadto skarżąca nie wycofała przedmiotowego wniosku, w związku z czym organy były zobowiązane do jego rozpoznania, uwzględniając przy tym zmienione brzmienie art. 1 ust. 1 i art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe ustalenia stanu prawnego i faktycznego kontrolowanej sprawy, Sąd uznał, że w związku z brakiem naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - skarga w kontrolowanej sprawie podlega, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło