IV SA/Po 775/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania postanawia odmówić przyznania prawo pomocy T.P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych – zwolnienia z opłat i wydatków sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a źródłem ich utrzymania są należne im emerytury w łącznej wysokości [...] zł i dieta radnego uzyskiwana przez skarżącego. Ponadto skarżący ujawnił fakt posiadania domu o pow. [...] m2. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca powołał się na fakt uiszczenia w dniu 6.10.2011r. opłaty sądowej w innej sprawie w kwocie [...] zł. oraz poinformował, iż znaczną cześć dochodu wydaje na leki i ogrzewanie domu. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 10 stycznia 2012r. (odebranym w dniu 12.01.2012r.) wezwano skarżącego do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 3 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat i kont należących do skarżącego i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe oraz kopii zawartych umów kredytowych ze wskazaniem ich przeznaczenia, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010 osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe i zaświadczenia o miesięcznej wysokości otrzymywanej diety radnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca pismem z dnia 19.01.2012r. wniósł o przesunięcie na okres 6 miesięcy terminu określonego w wezwaniu z dnia 10 stycznia 2012r. a dotyczącego uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący powyższe uzasadnił złym stanem zdrowia i wskazał na fakt, iż w dniu 18 stycznia 2012 r. została mu udzielona pomoc przez Szpitalny Oddział Ratunkowy. Do powyższego pisma załączono Historię zdrowia i choroby z Ambulatorium, kopię zaświadczenia z dnia 25.11.2011r. o stanie zdrowia i kopię karty leczenia szpitalnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został podtrzymany w piśmie z dnia 18 marca 2012r. Na wstępie odnieść należy się do wniosku o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 258 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.), do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu. Zgodnie natomiast z art. 84 ustawy P.p.s.a. przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu. Należy w tym miejscu zauważyć, iż kryterium ważności mające uzasadniać przedłużenie terminu oznacza przyczynę, która w konkretnej sytuacji związanej zarówno z tokiem sprawy jak i okolicznościami zewnętrznymi utrudnia lub uniemożliwia dokonanie określonej czynności w wyznaczonym terminie. W ocenie rozpoznającego wniosek, argumenty wskazane przez skarżącego przesłanki tej nie wyczerpują. Stan zdrowia w jakim znajdował się skarżący nie uzasadnia bowiem tak znaczącego przedłużenia terminu, gdyż fakt udzielenia skarżącemu pomocy medycznej w ambulatorium i jego ogólny stan zdrowia nie uzasadnia udzielenia sześciomiesięcznej prolongaty terminu. Wskazać należy przy tym na fakt, iż okoliczność złego stanu zdrowia nie stała na przeszkodzie prowadzenia korespondencji z Sądem w niniejszej sprawie. Pomimo powyższego, nie podjęto nawet próby częściowego wykonania wezwania i nadesłania choćby tych dokumentów źródłowych, które były w posiadaniu wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył wszystkich żądanych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących sytuacji swojej finansowej w tym dokumentów dotyczących stałych wydatków, lokat i kont należących do osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, pomimo znacznego upływu czasu pomiędzy wezwaniem do uzupełnienia dokumentów dotyczących sytuacji finansowej a rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy oznacza, że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. ja