IV SA/Po 775/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. P. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 05 czerwca 2012 r. w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy T. P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych – zwolnienia z opłat i wydatków sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a źródłem ich utrzymania są należne im emerytury w łącznej wysokości 2028,48 zł i dieta radnego uzyskiwana przez skarżącego. Ponadto skarżący ujawnił fakt posiadania domu o pow. 98 m2. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca powołał się na fakt uiszczenia w dniu 6.10.2011 r. opłaty sądowej w innej sprawie w kwocie 2500 zł oraz poinformował, iż znaczną cześć dochodu wydaje na leki i ogrzewanie domu. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 10 stycznia 2012 r. (odebranym w dniu 12.01.2012r.) wezwano skarżącego do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektryczną, wodę, telefon itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 3 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat i kont należących do skarżącego i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe oraz kopii zawartych umów kredytowych ze wskazaniem ich przeznaczenia, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010 osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe i zaświadczenia o miesięcznej wysokości otrzymywanej diety radnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca pismem z dnia 19.01.2012 r. wniósł o przesunięcie na okres 6 miesięcy terminu określonego w wezwaniu z dnia 10 stycznia 2012 r. a dotyczącego uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący powyższe uzasadnił złym stanem zdrowia i wskazał na fakt, iż w dniu [...] stycznia 2012 r. została mu udzielona pomoc przez Szpitalny Oddział Ratunkowy. Do powyższego pisma załączono Historię zdrowia i choroby z Ambulatorium, kopię zaświadczenia z dnia [...].11.2011r. o stanie zdrowia i kopię karty leczenia szpitalnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został podtrzymany w piśmie z dnia 18 marca 2012r. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 05 czerwca 2012 r. odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W ustawowo przewidzianym terminie Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W sprzeciwie skarżący podniósł, że w 1997 r. przebył rozległy zawał serca i od tego czasu choruje na przewlekłą chorobę serca. Ponadto obecnie choruje na zapalenie "kaletki ręki", co uniemożliwia Mu pisanie, a co drugi dzień od zabiegu chirurgicznego jeździ do przychodni lekarskiej. Skarżący wniósł także o przywrócenie terminu do złożenia kserokopii dokumentów, do czego był zobowiązany pismem Referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2012 r. W załączeniu Skarżący przedłożył kserokopię rachunków: za wodę w kwocie 60,95 zł, wywóz nieczystości w kwocie 160 zł oraz energię w kwocie 259,95 zł. Wnioskodawca załączył również kopię karty leczenia szpitalnego z dnia [...].11.2011 r. oraz z dnia [...].02.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy od początku, tzn. tak, jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem wniesionego przez skarżącego sprzeciwu jest utrata mocy zaskarżonego postanowienia i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie wykazane (uprawdopodobnione) przez stronę (por. J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Sąd wydając postanowienie o udzieleniu prawa pomocy musi na podstawie całokształtu informacji przekazanych przez wnioskodawcę nabrać przekonania, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie pomocy. W ocenie Sądu, argumenty wskazane przez skarżącego przesłanki tej nie wyczerpują. Stan zdrowia w jakim znajduje się skarżący nie uzasadnia przyznania skarżącemu prawa pomocy. Wskazać należy przy tym na fakt, iż okoliczność złego stanu zdrowia, w tym "zapalenia kaletki ręki" nie stało na przeszkodzie prowadzenia korespondencji z Sądem w niniejszej sprawie. Pomimo złożonego w sprzeciwie wniosku do przywrócenia terminu do złożenia niezbędnych dokumentów, Skarżący nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej. Nie doręczył wyciągu ze swoich i małżonki kont bankowych, kopii zeznań podatkowych oraz zaświadczenia o miesięcznej wysokości diety radnego. Brak tych dokumentów uniemożliwia rzetelną ocenę wysokości dochodu uzyskiwanego przez Skarżącego. Podstawowym warunkiem ustalenia sytuacji finansowej jakiejkolwiek rodziny jest należyte udokumentowanie jej przychodów i wydatków. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie brak ku temu stosownych dokumentów, co czyni niemożliwym uwzględnienie wniosku. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.