IV SA/Po 775/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-10-23
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Donata Starosta, Izabela Bąk – Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego na terenie pasa drogowego drogi krajowej może być wydana bez ustalenia, czy ogrodzenie zostało wybudowane po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r.?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego na terenie pasa drogowego drogi krajowej może być wydana jedynie wtedy, gdy ogrodzenie zostało wybudowane po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (tj. po 2 stycznia 1995 r.) i bez wymaganego zgłoszenia. W przypadku braku ustaleń co do daty i charakteru prawnego wybudowania ogrodzenia, zastosowanie przepisów art. 49b ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. jest niedopuszczalne. Właściciel drogi może natomiast dochodzić roszczeń dotyczących ogrodzenia wybudowanego przed wejściem w życie ustawy w postępowaniu cywilnym lub w ramach realizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego na terenie pasa drogowego drogi krajowej na działce będącej własnością Skarbu Państwa. Skarżąca twierdziła, że ogrodzenie istniało już w momencie zakupu działki i nie wymagało zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że ogrodzenie zostało wybudowane bez wymaganego zgłoszenia w latach 2007-2010, co skarżąca kwestionowała, wskazując na wcześniejszą datę powstania ogrodzenia. WSA oddalił skargę, a NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku ustaleń co do daty i charakteru prawnego wybudowania ogrodzenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z czerwca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z marca 2011 r.; określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; zasądził od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk – Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi T. Ś. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] marca [...] r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej T. Ś. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2011 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB albo organ I instancji) działając na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2006 r., nr 165, poz. 1118 ze zm., dalej pr.bud.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) nakazał T. Ś., zam. w K. przy ul. O. [...], rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego na terenie pasa drogowego drogi krajowej, znajdującego się na działce położonej w K., oznaczonej nr ewid. [...] (obręb Ch.) będącej własnością Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu wskazano, że w związku ze zgłoszeniem z dnia [...] czerwca 2010 r. w sprawie legalności ogrodzenia znajdującego się na działce o nr ewid. [...], w pasie drogowym drogi krajowej przy ul. P., na odcinku przylegającym do działek nr ewid. [...],[...], PINB przeprowadził w dniu [...] lipca 2010 r. kontrolę, podczas której ustalono, że T. Ś. pobudowała ww. ogrodzenie bez wymaganego zgłoszenia w latach 2007-2010. W dniu [...] sierpnia 2010 r. Inspektorat wystąpił do Urzędu Miejskiego z prośbą o udzielenie informacji w sprawie ww. ogrodzenia. W odpowiedzi wydział Drogownictwa i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego wyjaśnił, że ogrodzenie wybudowane zostało bez zgody zarządcy drogi, a działka stanowi własność Skarbu Państwa (informacja z rejestru gruntu z dnia 5 sierpnia 2010 r.). Ponadto na podstawie uchwały nr 221 Rady Miasta Konina z dnia 30.12.2003 r. (Dziennik Urzędowy nr 26 poz. 117 z dnia 4.marca.2004 r.) w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej rejonu ulic P. – F. – S., ustalono, że działka o nr ewid. [...] ma oznaczenie "1 KDG - ulica główna, istniejąca droga krajowa ul. P. W toku postępowania ustalono, że inwestor nie przedłożył stosownych dokumentów, tj. zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę ogrodzenia od strony drogi publicznej. Budowa takiego ogrodzenia wymaga zgłoszenia właściwemu organowi na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. W świetle postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu brak jest możliwości legalizacji spornego ogrodzenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] marca 2011 r. T. Ś. (dalej odwołująca) wskazała, że zakupiła działkę o numerach geodezyjnych [...] i [...] wraz z istniejącym już od ul. Poznańskiej ogrodzeniem. Nie miała więc obowiązku zgłaszania posadowienia ogrodzenia, ponieważ ono już istniało wcześniej.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2011 r.) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB albo organ II instancji) utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu WWINB wskazał, że przedmiotowe ogrodzenie ma kształt zbliżony do litery "L", przy czym dłuższa część usytuowana jest równolegle do drogi krajowej (ul. P.). Według prawidłowych ustaleń Inspektora Powiatowego ogrodzenie w całości znajduje się na działce nr [...], która według rejestru gruntów jest drogą, a według zapisu w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miasta konina nr [...] z dnia 30 grudnia 2003 r. działka ma oznaczenie 1 KDG- ulica główna, istniejąca droga krajowa – ul. P.). Dodatkowo wskazano, że ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów (stan na dzień [...] sierpnia 2010 r.) wynika, że działka stanowi własność Skarbu Państwa. Zdaniem WWINB, odwołująca jako właściciel działki sąsiedniej, nie ma skutecznego zgłoszenia. Słusznie zatem PINB wszczął i prowadził postępowanie w oparciu o art. 49b pr.bud., a następnie orzekł rozbiórkę spornego obiektu budowlanego. Ponadto wyjaśniono, że zakup przez odwołującą działki z istniejącym ogrodzeniem pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Fakt ten może być przedmiotem roszczeń wobec zbywcy przed sądem powszechnym. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut odwołującej, że nie dokonano pomiaru geodezyjnego, który miał by wskazać ilość ogrodzonej działki o numerze [...] i nie przedstawiono mapki geodezyjnej dotyczącej tej działki. Na znajdujących się w aktach sprawy mapach jednoznacznie określane są granice działek, a co za tym idzie bez wątpienia można określić, gdzie na drodze publicznej znajduje się ogrodzenie. Jako załącznik do decyzji załączono mapę z wrysowanym ogrodzeniem. Ponadto wskazano, że powołany przez odwołującą przepis art. 13 kpa statuujący zasadę ugodowego załatwiania spraw administracyjnych dotyczy spraw, w których uczestniczą strony o spornych interesach, przy czym organ administracji publicznej orzekający w sprawie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, a zatem nie jest dopuszczalna ugoda pomiędzy stroną a WWINB. Inspektor Wojewódzki nie jest właściwy do pośredniczenia w propozycji "ugody polegającej na odkupieniu tego paska od urzędu miasta." Na marginesie WWINB wskazał, że ewentualny fakt nabycia na własność części działki nr [...] wygrodzonej przedmiotowym ogrodzeniem nie oznaczał bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) T. Ś. (dalej skarżąca) podniosła, że nie ustalono dokładnie kiedy powstało przedmiotowe ogrodzenie. Z relacji sąsiadów wynika, że powstało w latach 50-tych, natomiast skarżąca twierdzi, że powstało w latach 70-tych. Ponadto nie ustalono kto je wybudował i na jakiej podstawie prawnej. Skarżąca stwierdziła, że użytkuje przedmiotowe ogrodzenie od dnia zakupu nieruchomości zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 5. ust.1 pr.bud.; k. 4-5 akt sądowych).
Wyrokiem z [...] listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 782/11, WSA oddalił skargę w niniejszej sprawie (k. 44 akt sądowych).
W uzasadnieniu WSA powołując się na brzmienie art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. wskazał, że skarżąca nie miała wymaganego zgłoszenia na budowę ogrodzenia od strony drogi publicznej. Organ administracji nie mógł przeprowadzić postępowania legalizacyjnego i zgodnie z art. 49b ust. 2 pr.bud. wezwać skarżącej do przedłożenia stosownych dokumentów, ponieważ sporne ogrodzenie było sprzeczne z obwiązującym planem miejscowym uchwalonym w dniu 30 grudnia 2003 r., gdzie działkę nr 307, na której znajduje się sporne ogrodzenie oznaczono jako 1 KGD- ulica główna, istniejąca droga krajowa- ul. P..
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] lipca 2010 r. PINB dokonał oględzin ogrodzenia, które zostało wybudowane na działce nr [...]. Ogrodzenie posesji nr [...] i 523/3 było zakupione przez skarżącą w roku 1991 r. Istnieje ono od dnia zakupu. Natomiast w latach 2007-2010 r. zamontowano nową bramę i siatkę. Wg oświadczenia skarżącej ogrodzenie wybudowano w latach 70 – tych ub. stulecia. Dalej organy nadzoru prawidłowo ustaliły, że przedmiotowe ogrodzenie w całości znajduje się na działce nr 703, której właścicielem według rejestru gruntów jest Skarb Państwa i która określona jest jako droga – wynika to ze znajdującej się w aktach sprawy informacji z rejestru gruntów sporządzonej w dniu 5 maja 2001 r., jak i z załącznika do decyzji PINB z 7 marca 2011 r. stanowiącego mapę z wyrysowanym ogrodzeniem, z której jednoznacznie wynika, że ogrodzenie pobudowano w pasie drogowym drogi krajowej – ul. Poznańskiej. Ponadto, co najważniejsze, w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego terenu Konina w rejonie ulic: P.-Flisacka-Stroma (uchwała z dnia [...] grudnia 2003 r. nr 221) istnieje zapis, że przedmiotowa działka jest oznaczona jako 1 KDG- ulica główna, istniejąca droga krajowa – ul. P. Potwierdzeniem tego zapisu jest także wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Drogą publiczną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. 2007 r., nr 19, poz. 115 z ze zm., dalej udp) jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zasadniczymi wyróżnikami drogi publicznej zatem są dwa elementy: nieograniczona podmiotowo możliwość korzystania z drogi oraz zaliczenie drogi do określonej ustawowo kategorii, to jest - stosownie do art. 2 ust. tej ustawy- do drogi krajowej, drogi wojewódzkiej, drogi gminnej bądź lokalnej, miejskiej lub drogi zakładowej. Sporny w sprawie pas drogi znajdujący się na działce nr [...] został zaliczony mocą uchwały Rady Miasta K. z dnia [...] grudnia 2003 r. do kategorii drogi krajowej.
Powyższe prowadzi zdaniem WSA do jednoznacznego stwierdzenia, że skoro przedmiotowa działka przeznaczona jest w obowiązującym planie miejscowym pod drogę krajową, to na jej terenie skarżąca nie mogła pobudować ogrodzenia, ponieważ jest to sprzeczne z obowiązującym planem miejscowym i w takim wypadku organ prawidłowo w myśl art. 49b ust. 1 pr.bud. nakazał jego rozbiórkę (k. 50-55 akt sądowych).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej ppsa) w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa przez bezzsadne i dowolne uznanie że wymiana siatki i bramy w ogrodzeniu w latach 2007-2010 była budową ogrodzenia, a nie faktycznie remontem. Zarzucono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49b ust. 1 w związku z art. 3 pkt 6 i pkt 8 pr.bud. przez przyjęcie, że w niniejszej sprawie powinien on mieć zastosowanie do nakazu rozbiórki, mimo że z akt sprawy wynika że budowa ogrodzenia miała miejsce pod rządami pr.bud. z dnia [...] października 1974 r. skoro ogrodzenie wybudowano w latach 70 XX wieku. Zarzucono także naruszenie art. 172 k.c. i następne przez brak wyjaśnienia czy w przedmiotowej sprawie nie występuje zasiedzenie spornego pasa gruntu, skoro jedynym dowodem jest ustalenie że ogrodzenie na spornym gruncie znajduje się co najmniej od lat 70 tych XX wieku. (k. 62-70 akt sądowych).
Wyrokiem z [...] czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 385/12, NSA w pkt 1 uchylił zaskarżony wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. W pkt 2 NSA zasądził od WWINB na rzecz skarżącej kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu NSA zauważył, że od samego początku postępowania skarżąca kwestionowała datę wybudowania spornego ogrodzenia. Organ I instancji ustalił, że zostało ono wybudowane w latach 2007-2010 bez wymaganego prawem zgłoszenia. W treści odwołania a następnie w skardze skarżąca zakwestionowała to ustalenie podając, że z relacji sąsiadów wynika, że powstało ono w latach pięćdziesiątych lub siedemdziesiątych XX wieku i że zakupiła ona działki nr [...] i [...] z tym ogrodzeniem. Natomiast sąd I instancji nie dokonał stanowczych ustaleń co do daty wybudowania ogrodzenia, powołując się tylko na ustalenia dokonane w czasie jego oględzin, z których wynikało, że skarżąca zakupiła nieruchomość w Koninie przy ul. O. [...] w 1991 r. już z istniejącym ogrodzeniem, w którym w latach 2007-2010 zamontowała nową bramę i siatkę, przy czym sąd nie ocenił charakteru prawnego tych robót. W sprawie brak jest więc ustaleń co do tego kto i kiedy oraz czy zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami pobudował ogrodzenie. W tej sytuacji zastosowanie do tego obiektu budowlanego przepisów art. 49b ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. nastąpiło z naruszeniem tych przepisów. Wymieniona ustawa weszła bowiem w życie w dniu 2 stycznia 1995 r. (art. 108) i ma zastosowanie do sytuacji zaistniałych pod jej rządami. Powołany w sprawie przepis art. 49b ust. 1 pr.bud. przewidujący nakładanie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo zgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ stanowi reakcję na samowolę budowlaną, której nie można zalegalizować i która została dokonana w czasie gdy przepis ten obowiązywał. Jeżeli natomiast przed wejściem jego w życie zostało wybudowane w pasie drogi publicznej ogrodzenie sąsiadujących z tą drogą działek, to właściciel drogi może wystąpić o eksmisję tego ogrodzenia w odpowiednim postępowaniu cywilnym, lub doprowadzić do jego rozbiórki przy realizacji drogi zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jest to jednak tryb całkowicie odmienny od zastosowanego w rozpoznawanej sprawie.
Skarga kasacyjna zasadnie zarzuciła więc, że w sprawie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa przez oddalenie skargi, mimo niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dlatego podlegała ona uwzględnieniu przez uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (k. 86-88 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sprawowanej przez sąd w niniejszym postępowaniu była decyzja z [...] czerwca 2011 r. oraz poprzedzające jej wydanie postępowanie zainicjowane podaniem o wyjaśnienie sprawy zajęcia pasa drogowego przez właścicieli działek nr [...] i [...], położonych w obrębie Ch. przy ul. P. [...].
Rozpoznając niniejszą sprawę WSA miał na uwadze, że stanowiła ona przedmiot wyroku NSA z dnia [...] czerwca 2013 r., w którym uchylony został wyrok WSA z dnia [...] listopada 2011 r. W uzasadnieniu NSA wyjaśnił, że WSA nie dokonał stanowczych ustaleń co do daty wybudowania ogrodzenia, powołując się jedynie na ustalenia dokonane w czasie jego oględzin, z których wynikało, że skarżąca zakupiła nieruchomość w Koninie przy ul. O. [...] w 1991 r. już z istniejącym ogrodzeniem, w którym w latach 2007-2010 zamontowała nową bramę i siatkę, przy czym sąd nie ocenił charakteru prawnego tych robót. W sprawie brak jest więc ustaleń co do tego kto i kiedy oraz czy zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami pobudował ogrodzenie. NSA zwrócił również uwagę, że zastosowanie do wybudowanego ogrodzenia art. 49b ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. nastąpiło z naruszeniem tych przepisów. Wymieniona ustawa weszła bowiem w życie w dniu 2 stycznia 1995 r. (art. 108) i ma zastosowanie do sytuacji zaistniałych pod jej rządami. Powołany w sprawie przepis art. 49b ust. 1 pr.bud. przewidujący nakładanie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo zgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ stanowi reakcję na samowolę budowlaną, której nie można zalegalizować i która została dokonana w czasie gdy przepis ten obowiązywał. Jeżeli natomiast przed wejściem jego w życie zostało wybudowane w pasie drogi publicznej ogrodzenie sąsiadujących z tą drogą działek, to właściciel drogi może wystąpić o eksmisję tego ogrodzenia w odpowiednim postępowaniu cywilnym, lub doprowadzić do jego rozbiórki przy realizacji drogi zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę sąd I instancji z mocy art. 190 ppsa pozostawał związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Jak wskazuje się w orzecznictwie oraz w doktrynie, związanie dokonaną przez NSA wykładnią ma szeroki zasięg. Nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA (H. Knysiak-Molczyk w: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., str. 987, J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., str. 518-519). Ocena prawna o której stanowi art. 190 ppsa może dotyczyć pośrednio stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa, tak materialnego, jak i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (wyrok NSA z dnia 17.01.2012 r., sygn. akt I OSK 158/11, lex nr 1145063). Zasada związania oceną prawną gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania sądów administracyjnych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym orzeczeń ze sobą sprzecznych, a zatem nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie (wyrok NSA z dnia 10.11.2011 r., sygn. akt I FSK 6/11, lex nr 1148601, wyrok NSA z dnia 31.01.2012 r., sygn. akt II FSK 1427/10, lex nr 1106517). Związanie wykładnią dokonaną w niniejszej sprawie przez NSA obejmuje swoim zasięgiem zarówno prawo materialne, jak i procesowe uregulowane w pr.bud. i w kpa.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, mając przy tym na uwadze wykładnię prawa dokonaną przez NSA, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że wobec braku poczynienia należytych ustaleń faktycznych przez organy obu instancji, na obecnym etapie postępowania nie jest możliwym poddanie decyzji z [...] czerwca 2011 r. kontroli zgodności z prawem co do prawidłowości zastosowanych przepisów pr.bud., a tym samym obowiązku nałożonego na skarżącą, polegającego na rozbiórce ogrodzenia wybudowanego na terenie pasa drogowego drogi krajowej, znajdującego się na działce położonej w Koninie, oznaczonej nr ewid. [...]. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności administracji publicznej - sąd administracyjny pierwszej instancji nie ma, co do zasady, kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego będącego tłem sprawy administracyjnej (art. 133 § 1 ppsa). Zadanie to należy do organu administracji publicznej. Elementem zaś kontroli legalności działania organu administracji publicznej jest powinność zbadania przez sąd, czy organ dokonując ustalenia stanu faktycznego nie naruszył przepisów proceduralnych pozwalających na urzeczywistnienie zasady prawdy obiektywnej. Naruszenie tego typu regulacji (m.in. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.) powoduje nielegalność rozstrzygnięcia organu (uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1).
Mając na uwadze z jednej strony sporządzony przez PINB protokół kontroli obiektu budowlanego, zgromadzoną dokumentację w postaci map ewidencyjnych oraz zdjęć fotograficznych, a z drugiej strony twierdzenia skarżącej, nie sposób ustalić, kiedy i przez kogo dokładnie zostało wybudowane sporne ogrodzenie. Jak zauważył NSA, pr.bud. ma zastosowanie do sytuacji zaistniałych wraz z jego wejściem w życie. Nie sposób zatem w chwili obecnej przesądzić, czy w sprawie powinien znajdować zastosowanie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. Organy nadzoru budowlanego nie ustaliły również dokładnego zakresu robót budowlanych, które przeprowadziła w stosunku do ogrodzenia sama skarżąca. Opisane uchybienia przepisom postępowania uniemożliwiły Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie dokonanie merytorycznej oceny legalności decyzji z [...] czerwca 2011 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa w pkt 1 wyroku uchylił decyzję z [...] czerwca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] marca 2011 r.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę PINB powinien prawidłowo ustalić stan faktyczny mając na uwadze, że zgodnie z art. 77 §1 kpa, to na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie. PINB powinien zatem ustalić kto, kiedy oraz czy zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami wybudował sporne ogrodzenie oraz jakich robót budowlanych i w jakim terminie dokonała na nim skarżąca. Poczynione ustalenia faktyczne powinny umożliwić organowi nadzoru budowlanego dokonanie subsumcji znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów oraz wydanie decyzji co do istoty sprawy.
W pkt 2 wyroku Sąd działając na zasadzie art. 152 ppsa określił, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. Oznacza to, że nie wywołuje ona skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (wyrok NSA z dnia 29.07.2004 r., sygn. akt OSK 591/04, ONSA i WSA 2004/2/32).
W punkcie 3 wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od WWINB na rzecz skarżącej kwotę 757 zł, na którą złożyły się: 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, stosownie do §2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2003 r., nr 221, poz. 2193), 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, stosownie do §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz 17,00 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło