IV SA/Po 776/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatu M. na czynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2023r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącemu Powiatowi M. kwotę 100,00 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Powiat M. wniósł skargę na czynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2023r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiat M. a Miastem P. w przedmiocie wskazania podmiotu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego E. G.. Zaskarżonej czynności Skarżący zarzucił naruszenie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej k.p.a.) poprzez błędną jego wykładnię i następnie niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do przyjęcia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nie jest właściwe do rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy Powiat M. a Miastem P.. W związku z powyższym Skarżący wniósł o nakazanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiat M. a Miastem P. w przedmiocie wskazania podmiotu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego E. G. i zasądzenie od organu zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że wnioskiem z 11 sierpnia 2022 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiat M. a Miastem P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego E. G. umieszczonego w pieczy zastępczej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 lutego 2023r. sygn. akt I OW 123/22 odrzucił wniosek skarżącego wskazując, iż wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość należy uznać za niedopuszczalny bowiem pozostające w sporze organy mają wspólny dla nich organ wyższego stopnia - Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wobec takie stanowiska Skarżący pismem z dnia 22 lutego 2023 r. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które pismem z 28 września 2023r. wskazało, iż sprawa nie ma charakteru indywidualnej sprawy administracyjnej i nie może być rozpoznana przez Kolegium. W ocenie Skarżącego z powyższym rozstrzygnięciem nie sposób się zgodzić gdyż to Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wytyczne dla organów administracji, przez kogo ma zostać rozstrzygnięta przedmiotowa sprawa. W ocenie Skarżącego okoliczności tych nie dostrzega Kolegium pomimo jednoznacznego stanowiska NSA. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie. Odnosząc się do treści skargi Kolegium zauważyło, że pismo z dnia 28 września 2023r. nr [...], którym zwrócono wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie stanowi żadnego z aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.- dalej p.p.s.a.) podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wobec tego pismo to nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi. Ponadto Kolegium podtrzymało pogląd wyrażony w piśmie z 28 września 2023 r., że sprawy dotyczące warunków pobytu dziecka w pieczy zastępczej i wysokości wydatków z tego tytułu należą do kategorii spraw cywilnych i nie mają charakteru aktu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023r. poz. 1634 – dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 wyżej wskazanego przepisu kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzycielka o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Analiza treści złożonej skargi nie pozwala stwierdzić, aby przedmiotem zaskarżenia miał być, któryś z podanych powyżej aktów administracyjnych. W tym miejscu wskazać należy, że kwestię określenia organów właściwych do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami administracji normuje art. 22 k.p.a. Postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia sporu o właściwość nie jest jednak postępowaniem administracyjnym. Spór o właściwość jest wewnętrzną sprawą administracji publicznej, nie podlegającą kontroli za pomocą środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, jak też sądowoadministracyjnym. Rozstrzygnięcie sporu następuje bowiem w formie aktu administracyjnego, ale nie w formach przewidzianych w postępowaniu administracyjnym. A zatem rozstrzygnięcie sporu nie następuje ani w formie decyzji administracyjnej, ani postanowienia (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2009, s. 129 - 130). Rozstrzygnięcie sporu o właściwość między organami na podstawie art. 22 § 1 k.p.a. nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. i nie przysługują na niego środki odwoławcze w administracyjnym toku instancji, ani skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 28 marca 1991 r., SA/Lu 218/91, opublikowane w ONSA 1991/1/30). Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie stanowi również określonego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. innego niż decyzja lub postanowienie aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jedną z przesłanek, jaką musi spełniać czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest to bowiem, by dotyczyła ona obowiązków lub uprawnień podmiotu, do którego jest kierowana (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. II GSK 2566/21, CBOSA). Sąd podziela stanowisko orzecznictwa, że sformułowanie "dotyczy", użyte w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., odnosi się jedynie do bezpośredniego i ścisłego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem bądź obowiązkiem podmiotu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2022 r., sygn. II GSK 812/22, CBOSA). Kryterium "z zakresu administracji publicznej" oznacza przy tym, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem. W rozumieniu przywołanego wyżej przepisu, za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, który podlegałaby zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie można uznać zaskarżonej czynności stanowiącej odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest działaniem faktycznym adresowanym do jednostki usytuowanej poza aparatem administracyjnym, której podjęcie wywołuje następstwo w postaci nabycia uprawnienia lub nałożenia obowiązku (za: wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1457/19, CBOSA). Wobec powyższego działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu postanowiono w myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.