IV SA/Po 777/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości postanawia odmówić prawa pomocy A.M. wniosła skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenie wpisu w kwocie [...] zł. na urzędowym formularzu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z którego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem a źródłem ich utrzymania są należne im emerytury w łącznej kwocie [...] zł. Przestawiając swą sytuację finansową wnioskodawczyni wskazała, że posiada dom o pow. [...] m2 i działkę o pow. [...] ha. Z dodatkowych informacji wynika, iż wnioskodawczyni jest inwalidą II grupy a małżonek I grupy. W związku z chorobami małżonka około [...] zł wynoszą koszty dojazdu do Instytutu Transplantologii w Warszawie (4-6 razy w roku). Wnioskodawczyni wskazała również, iż jej stałe wydatki (prąd, woda. ogrzewanie, wyżywienie, lekarstwa, odzież, podatki, telefony dojazdy do lekarza) wynoszą [...] miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawczyni ponosi koszty kredytu na remont budynku ([...]zł.) spłacany do czerwca 2012r. i kredyt odnawialny w kwocie [...] zł. oraz utrzymanie samochodu "Matiz" rok. prod. 1999r. i inne wydatki [...] zł. Mając na celu wyjaśnienie sytuacji finansowej wnioskodawcy Sąd pismem z dnia 3 listopada 2010r. (odebranym w dniu 08.11.2010r. k. 24 akt) wezwał skarżącą do przedłożenia wyciągów z posiadanych kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych za okres ostatnich 6 miesięcy, kopii faktur dotyczących stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.), kopii umów kredytowych za remont budynku i kredytu odnawialnego, oraz informacji z banku o wysokości spłaconego i pozostałego do spłaty kapitału oraz terminowości spłat. Wnioskodawczyni w odpowiedzi na powyższe wezwanie wyjaśniała, że niedogodności związane z pozyskaniem wymaganych dokumentów oraz związane z tym dodatkowe opłaty powodują, iż rezygnuje z ich złożenia. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zasadnym było wezwanie skarżącej mające na celu ustalenie sytuacji jej sytuacji finansowej. Powyższe ma szczególne uzasadnienie w przedmiotowej sprawie, gdzie wnioskodawczyni zadeklarowała koszty koniecznego utrzymania siebie i męża w kwocie [...] zł. w tym koszty obsługi zobowiązań kredytowych w kwocie [...] zł. miesięcznie. Brak wglądu w zawarte umowy kredytowe, dokumentację dotyczącą bieżącej obsługi kredytów i wysokości miesięcznych stałych zobowiązań uniemożliwia weryfikację oświadczeń strony co jej stałych wydatków. Brak odpowiedzi na wezwanie Sądu do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza że wnioskodawczyni nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Wskazać należy bowiem, iż stan zdrowia wnioskodawczyni opisany we wniosku (choroba Addisona, niedoczynność tarczycy, liszaj zanikowy) nie stanowią uzasadnienia dla braku odpowiedzi na wezwanie Sądu. Żądane informacje (poza informacjami dotyczącymi bieżącego stanu zadłużenia i terminowości spłat kredytów) należą również do informacji, które można uzyskać z dokumentów posiadanych w domu, których skopiowanie nie wiąże się ze znacznymi kosztami będącymi przeszkodą w ich wykonaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. MZ