IV SA/Po 78/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 04 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę /-/I.Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/B.Popowska Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. Filia J. (dalej – Ośrodek), z upoważnienia Prezydenta Miasta P. nie przyznał pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zakupu art. metalowych w łącznej kwocie [...] zł, naprawy maszynki elektrycznej ([...] płyty grzewcze) w łącznej kwocie [...] zł, na zakup węża doprowadzającego wodę oraz szyby w drzwiach. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Skarżący nadal nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku, opisano sytuację mieszkaniową oraz dochodową Skarżącego. Podniesiono, że wszelkich zakupów (w szczególności zaadaptowania stryszku w domku letniskowym, w którym mieszka) Skarżący dokonuje ze środków uzyskanych z Ośrodka z przeznaczeniem na inne cele, bez konsultacji z Ośrodkiem. Przywołując art. 3 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2004/64/593 ze zm., dalej – ups) stwierdzono, że Skarżący spełnia kryterium dochodowe, jednakże odmawia podpisania wywiadu środowiskowego i oświadcza, że kończy się jego współpraca z Ośrodkiem. Skarżący nie odpowiadał na pisma z Ośrodka z prośbą o kontakt celem podpisania aktualizacji wywiadu środowiskowego i konsekwentnie podpisania odmawia. Jednocześnie Skarżący poinformował Ośrodek, że będzie podpisywał wywiady nie swoim imieniem i nazwiskiem, ale jako "[...]". Organ stwierdził brak współpracy Skarżącego w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej i powołując się na art. 4, 11 oraz 39 ups, brak podstaw do przyznania wnioskowanej pomocy. Odwołanie od rzeczonej decyzji wniósł Skarżący pismem z dnia [...] r. bez podawania konkretnych zarzutów. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej – Kolegium) uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu wskazano, iż po przeanalizowaniu sytuacji Skarżącego, Ośrodek uznał za podstawę odmowy przyznania pomocy finansowej odmowę podpisania wywiadu środowiskowego. Organ nie rozpatrzył wniosku merytorycznie, ponieważ m.in. nie podał kwoty ewentualnego zakupu węża doprowadzającego wodę oraz szyby w drzwiach. Skargę na tę decyzję wniósł Skarżący pismem z dnia [...] r., nie przedstawiając zarzutów. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Zgodnie z art. 135 ppsa, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie organ II instancji uchylił w całości i przekazał do ponownego rozpoznania decyzję pierwszoinstancyjną, niekorzystną dla Skarżącego, albowiem odmawiającą Mu przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Sąd uznał, iż skarga Skarżącego na decyzję drugoinstancyjną nie zasługuje na uwzględnienie, a to z dwóch powodów. Należy zgodzić się z argumentacją Organu Odwoławczego, zarzucającego organowi pierwszej instancji, że dopuścił się naruszenia przepisów dotyczących postępowania. Zgodnie bowiem z art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000/98/1071 – j.t. ze zm. – dalej kpa) organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, zaś art. 7 tej ustawy stanowi, iż organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zarówno w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i Sądu, organ nie uczynił zadość wskazanym wymogom. Organy prowadzące postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku celowego, obowiązane są w szczególności do dokonania oceny, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązkiem organu administracji jest wnikliwe i szczegółowe rozważenie czy w tej konkretnej sprawie sytuacja życiowa Skarżącej oraz okoliczności sprawy uzasadniają przyznanie, bądź też odmowę przyznania zasiłku celowego. W szczególności - badając te okoliczności Organ I instancji winien w sposób gruntowny i wyczerpujący przeanalizować wszystkie twierdzenia i żądania wskazane przez Skarżącego we wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Organ I instancji winien był przeprowadzić ich wszechstronną ocenę, a następnie rozważyć uwarunkowania i przesłanki przyznania Skarżącemu pomocy finansowej w trybie art. 39. Tymczasem Organ I instancji skupił się na kwestii kryterium dochodowego oraz odmowy podpisania przez Skarżącego wywiadu środowiskowego, nie analizując nawet – na co prawidłowo wskazał Organ II instancji – żądań Skarżącego. Tymczasem, art. 11 ups, wskazujący - jako podstawę odmowy przyznania świadczenia - brak współpracy, stanowi o takiej możliwości (decyzja uznaniowa), natomiast nie obliguje organu do odmowy przyznania świadczenia (decyzja związana). Sąd zauważa, że Organ nie zbadał tej kwestii w ramach postępowania dowodowego w sposób, który był do pogodzenia z art. 77 i art. 80 kpa. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe w tej mierze powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, co również nie miało w niniejszej sprawie miejsca, z obrazą w szczególności wskazanego art. 107 § 1 i § 3 kpa. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno bowiem zawierać m.in. wskazanie faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z uwagi zatem na powyższe, decyzję Organu II instancji należy uznać za prawidłową. Decyzja ta jest również w istocie korzystna dla Skarżącego, ponieważ kasuje decyzję dla niego niekorzystną. Zgodnie zaś, z brzmieniem art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002/153/1270 ze zm., dalej - ppsa) Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji. Abstrahując zatem od tego, iż decyzję Organu II instancji Sąd uznaję za prawidłową, Sąd nie mógłby owego rozstrzygnięcia uchylić, ponieważ byłoby to działanie niekorzystne dla Skarżącego. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji. Sąd nie rozstrzygnął w wyroku, zgodnie z przepisem art.152 ustawy, czy i w jakim zakresie decyzja nie może być wykonana albowiem było to zbędne ze względu na jej treść. /-/ Izabela Kucznerowicz /-/ Maciej Dybowski /-/ Bożena Popowska AT