IV SA/Po 781/06

WyrokWSA w Poznaniu2007-09-13

Skład orzekający: Ewa Makosz – Frymus, Paweł Miładowski, Ewa Kręcichwost - Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, opierając się na błędnym zastosowaniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej, podczas gdy skarżący spełniał przesłanki do przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 tej ustawy?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło uchylić decyzji organu I instancji i orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ błędnie zinterpretowało podstawę prawną. Organ odwoławczy powinien był rozpoznać wniosek skarżącego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej, a nie uchylać decyzję z powodu nieprawidłowego zastosowania art. 41. Uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy przez SKO naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący R.C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie dopłaty do turnusu rehabilitacyjnego, za dojazd oraz opłatę klimatyczną, powołując się na bezrobocie, sieroctwo, bezradność i chorobę. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że turnus rehabilitacyjny nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że organ I instancji naruszył przepisy k.p.a. i u.p.s., w szczególności błędnie powołując art. 41 u.p.s. jako podstawę prawną. Skarżący wniósł skargę na decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na świadczenia zdrowotne, 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) na rzecz adwokata [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) podwyższoną o kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa 80/100) stawki podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności – łącznie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100). /-/E.Kręcichwost – Durchowska /-/E. Makosz – Frymus /-/P. Miładowski MB Wnioskiem z [...] czerwca 2006r. R.C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. o przyznanie dopłaty do turnusu rehabilitacyjnego, za dojazd na turnus rehabilitacyjny oraz opłatę klimatyczną. Jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem skarżący podał bezrobocie, sieroctwo, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych oraz długotrwałą chorobę. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. na podstawie art. 3 ust. 1,3 i 4, art. 4, art. 106 ust. 1 i art. 41 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: u.p.s.) odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na art. 3 ust. 1 u.p.s., który pojęciem niezbędnej potrzeby życiowej nie obejmuje dofinansowania odpłatności za turnus rehabilitacyjny i za dojazd. Zdaniem organu zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, głównym przesłaniem turnusu jest umożliwienie niepełnosprawnym uczestnictwa w życiu społecznym i rozwijanie kontaktów społecznych. Rehabilitacja jest zatem czynnikiem znaczącym dla zdrowia, ale nie życia strony. Nadto organ podniósł, że rehabilitacja jest możliwa nieodpłatnie w szpitalu w [...]. – koszty zabiegów pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia. Organ odmówił także przyznania pomocy na żarówki i ksero. W dniu [...] lipca 2006r. skarżący wniósł odwołanie między innymi od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. w którym nie zgodził się ze wskazaną decyzją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2006r., na podstawie art. 41 u.p.s. oraz art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano, że jako podstawę materialno – prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organ I instancji podał art. 3 ust. 1, 3, 4, art. 4, art. 41 i art. 106 u.p.s. oraz art. 104 k.p.a. Zgodnie z dołączonym do akt kwestionariuszem rodzinnego wywiadu środowiskowego, organ wskazał, że skarżący jest niepełnosprawny w stopniu lekkim, a jego łączny dochód wynosi [...] zł i nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. kwoty 461 zł wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że podanie jako podstawy prawnej art. 41 u.p.s. stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Ponadto zdaniem SKO wątpliwości budzi także użycie określenia "pomoc finansowa" w sytuacji gdy ustawa przewiduje konkretne świadczenia pieniężne. Stąd też uznając, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. , organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący z zachowaniem ustawowego terminu wniósł skargę na wskazane rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Organ I instancji jako jeden z przepisów stanowiących podstawę materialno-prawną decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2006r., powołał art. 41 u.p.s. Wskazany przepis stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Zdaniem Sądu organ II instancji słusznie wskazał, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dowodów wynika, że skarżący nie spełnia warunku wstępnego określonego w art. 41 u.p.s., tj. nie jest osobą, która przekracza kryterium dochodowe określone w przedmiotowej ustawie. Natomiast niewątpliwie Skarżący spełnia przesłanki art. 39 u.p.s., na podstawie którego organ może przyznać zasiłek celowy w sytuacji gdy zachodzi potrzeba zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Zatem organ drugiej instancji nie mógł, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylić zaskarżonej decyzji i orzec co do istoty sprawy, tj. rozstrzygnąć czy wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku celowego określonego w art. 39 u.p.s. jest uzasadniony, czy też nie bowiem takie rozstrzygnięcie zmieniłoby przedmiot postępowania. To zaś skutkowałoby tym, że postepowanie administracyjne stałoby się jednoinstancyjne wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 kpa w zw. z art. 78 Konstytucji RP. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach orzeczono jak w punkcie 2 zgodnie z art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust.1pkt 1 lit "c" w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.). /-/ E. Kręcichwost – Durchowska /-/E. Makosz – Frymus /-/P. Miładowski MB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło