IV SA/Po 781/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-09-13
Skład orzekający: Ewa Makosz – Frymus, Paweł Miładowski, Ewa Kręcichwost - Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, opierając się na błędnym zastosowaniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej, podczas gdy skarżący spełniał przesłanki do przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 tej ustawy?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło uchylić decyzji organu I instancji i orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ błędnie zinterpretowało podstawę prawną. Organ odwoławczy powinien był rozpoznać wniosek skarżącego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej, a nie uchylać decyzję z powodu nieprawidłowego zastosowania art. 41. Uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy przez SKO naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący R.C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie dopłaty do turnusu rehabilitacyjnego, za dojazd oraz opłatę klimatyczną, powołując się na bezrobocie, sieroctwo, bezradność i chorobę. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że turnus rehabilitacyjny nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że organ I instancji naruszył przepisy k.p.a. i u.p.s., w szczególności błędnie powołując art. 41 u.p.s. jako podstawę prawną. Skarżący wniósł skargę na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na świadczenia zdrowotne, 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) na rzecz adwokata [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) podwyższoną o kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa 80/100) stawki podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności – łącznie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100). /-/E.Kręcichwost – Durchowska /-/E. Makosz – Frymus /-/P. Miładowski MB
Wnioskiem z [...] czerwca 2006r. R.C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. o przyznanie dopłaty do turnusu rehabilitacyjnego, za dojazd na turnus rehabilitacyjny oraz opłatę klimatyczną. Jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem skarżący podał bezrobocie, sieroctwo, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych oraz długotrwałą chorobę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. na podstawie art. 3 ust. 1,3 i 4, art. 4, art. 106 ust. 1 i art. 41 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: u.p.s.) odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na art. 3 ust. 1 u.p.s., który pojęciem niezbędnej potrzeby życiowej nie obejmuje dofinansowania odpłatności za turnus rehabilitacyjny i za dojazd. Zdaniem organu zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, głównym przesłaniem turnusu jest umożliwienie niepełnosprawnym uczestnictwa w życiu społecznym i rozwijanie kontaktów społecznych. Rehabilitacja jest zatem czynnikiem znaczącym dla zdrowia, ale nie życia strony. Nadto organ podniósł, że rehabilitacja jest możliwa nieodpłatnie w szpitalu w [...]. – koszty zabiegów pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia. Organ odmówił także przyznania pomocy na żarówki i ksero.
W dniu [...] lipca 2006r. skarżący wniósł odwołanie między innymi od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. w którym nie zgodził się ze wskazaną decyzją.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2006r., na podstawie art. 41 u.p.s. oraz art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano, że jako podstawę materialno – prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organ I instancji podał art. 3 ust. 1, 3, 4, art. 4, art. 41 i art. 106 u.p.s. oraz art. 104 k.p.a. Zgodnie z dołączonym do akt kwestionariuszem rodzinnego wywiadu środowiskowego, organ wskazał, że skarżący jest niepełnosprawny w stopniu lekkim, a jego łączny dochód wynosi [...] zł i nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. kwoty 461 zł wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że podanie jako podstawy prawnej art. 41 u.p.s. stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Ponadto zdaniem SKO wątpliwości budzi także użycie określenia "pomoc finansowa" w sytuacji gdy ustawa przewiduje konkretne świadczenia pieniężne. Stąd też uznając, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. , organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący z zachowaniem ustawowego terminu wniósł skargę na wskazane rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Organ I instancji jako jeden z przepisów stanowiących podstawę materialno-prawną decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2006r., powołał art. 41 u.p.s. Wskazany przepis stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:
1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;
2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Zdaniem Sądu organ II instancji słusznie wskazał, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dowodów wynika, że skarżący nie spełnia warunku wstępnego określonego w art. 41 u.p.s., tj. nie jest osobą, która przekracza kryterium dochodowe określone w przedmiotowej ustawie.
Natomiast niewątpliwie Skarżący spełnia przesłanki art. 39 u.p.s., na podstawie którego organ może przyznać zasiłek celowy w sytuacji gdy zachodzi potrzeba zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych.
Zatem organ drugiej instancji nie mógł, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylić zaskarżonej decyzji i orzec co do istoty sprawy, tj. rozstrzygnąć czy wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku celowego określonego w art. 39 u.p.s. jest uzasadniony, czy też nie bowiem takie rozstrzygnięcie zmieniłoby przedmiot postępowania. To zaś skutkowałoby tym, że postepowanie administracyjne stałoby się jednoinstancyjne wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 kpa w zw. z art. 78 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach orzeczono jak w punkcie 2 zgodnie z art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust.1pkt 1 lit "c" w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.).
/-/ E. Kręcichwost – Durchowska /-/E. Makosz – Frymus /-/P. Miładowski
MB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło