IV SA/Po 783/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant ref.-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję /-/I.Kucznerowicz /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/B.Popowska MB W dniu [...] I. W. złożyła wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy o przyznanie zasiłku stałego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem i spłaty zasiłku stałego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem za okres od dnia [...] W uzasadnieniu wniosku wskazała, że Sąd Rejonowy X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił w całości orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności i zaliczył jej syna T. W. do osób niepełnosprawnych od [...]1997 r. do [...] 2005 r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy powołując przepisy art. 27 ust.1 w zw. z art. 43 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm. ) w zw. z art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej i zatrudnieniu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. z 2001 r., nr 154, poz. 1792 ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm - dalej kpa ) odmówił przyznania I. W. zasiłku stałego. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy w swojej decyzji nie orzekł o żądaniu skarżącej dotyczącym spłaty zasiłku stałego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem za okres od dnia [...] 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wskazuje, iż zasiłek stały przysługuje między innymi wtedy, gdy dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. W przypadku skarżącej w pkt 8 orzeczenia Wojewódzki Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wskazał tylko na konieczność stałego współdziałania opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, a zatem nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do przyznania zasiłku stałego a art. 27 ust 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. W zakreślonym terminie I. W. wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r., nr 7, poz. 856 ze zm. ), art.127 § 2 kpa i 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 105 § 1 kpa., - w pkt 1 - uchyliło decyzję z dnia [...] nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy - w pkt 2 - umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazało m.in., że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz. U. z 1998 roku, nr 64, poz. 414 ze zm.), której przepisy obowiązywały do dnia 30 kwietnia 2004 roku. Z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 64, poz. 593 ). Przepis art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8. Postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe od dnia 1 maja 2004 r. bowiem nie istnieje przepis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, który był podstawą orzekania o zasiłku stałym., dlatego na podstawie art.105 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 kpa należało orzec jak w sentencji. W zakreślonym terminie I. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadną. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd porównuje treść zastosowanych przez organ przepisów prawa z ustalonym przez ten organ stanem faktycznym. Z obrazą prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym stanie faktycznym została zastosowana subsumcja prawa tj. organ nie zastosował przepisu, który winien był zastosować lub też dokonał wadliwej wykładni zastosowanego prawa. Organ II instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na treści art. 149 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej który stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo przyjęło, że wejście w życie w dniu 1 maja 2004 r. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej uczyniło bezprzedmiotowym postępowanie odwoławcze i dlatego należało uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie. Zdaniem Sądu organ II instancji winien rozpoznać merytorycznie odwołanie złożone przez I. W. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy, z dnia [...] nr [...]. Artykuł 149 ust 1 z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jest przepisem materialno prawnym i przewiduje wygaśnięcie wszystkich decyzji, lecz ze skutkiem ex nunc. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 8 marca 2005 r., wskazał, że "...wygaśnięcie decyzji nie powoduje " uznania za niebyłe " tego, co się wydarzyło od momentu wydania decyzji do 1 maja 2004 r. ... Wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie powoduje, że ustaje (od daty wygaśnięcia) obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość, co w niczym nie narusz podstawy prawnej i prawidłowości dotychczasowo wypłaconych świadczeń . Tak jest w wypadku wygaśnięcia decyzji pozytywnych (przyznających świadczenia). Natomiast w wypadku decyzji negatywnej, nawet jej wygaśnięcie nie zdezaktualizuje powinności dokonania kontroli przez sąd administracyjny."( wyrok TK z dnia 8 sierpnia 2005 r., P 15/04, OTK - A 2005/3/21 ) Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego można odnieść także do rozpoznawania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania I. W. od decyzji organu I instancji. Badanie zgodności z prawem decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy , dotyczy bowiem momentu jej wydania, a więc zdarzenia przed 1 maja 2004 r. Organ II instancji winien dokonać oceny, czy odmowa przyznania zasiłku stałego i jego spłaty za okres od dnia [...] 2002 r., było zgodne z prawem. Zdaniem Sądu i jak trafnie zauważył Trybunał Konstytucyjny, skarżąca ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i w przypadku wydania decyzji niekorzystnej dla skarżącej, w rozpoznaniu jej skargi przez sąd administracyjny. Z wyżej wskazanych względów sprzeczne z przepisami prawa było uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że postępowanie przed organem II instancji nie stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.) sąd uchyla zaskarżaną decyzję wtedy , gdy stwierdzi : a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy , b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego , c) inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawi wyżej wskazanych przepisów w zw. z art.105 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 kpa i art. 145 § 1 pkt a i c orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ B. Popowska /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ I. Kucznerowicz MB