IV SA/Po 783/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-09-20
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost – Durchowska, Ewa Makosz – Frymus, Grażyna Radzicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.s. przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organ ten błędnie powołał jako podstawę prawną art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który dotyczy przypadków przekroczenia kryterium dochodowego, podczas gdy z akt sprawy wynikało, że skarżący tego kryterium nie przekraczał. Ponadto, użycie przez organ pierwszej instancji określenia 'pomoc finansowa' było nieprecyzyjne w kontekście ustawy. Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez SKO było zgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący R.C. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z powodu ubóstwa, niepełnosprawności i innych trudności życiowych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, powołując m.in. art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.s. przez organ pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) NSA Grażyna Radzicka Protokolant sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę II. zasądza od Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz adw. E.L. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu kwotę 240 ( dwieście czterdzieści )zł podwyższoną o kwotę 52,80 ( pięćdziesiąt dwa 80/100 ) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej do tego rodzaju czynności – łącznie 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 ) zł. /-/G. Radzicka /-/E.Kręcichwost- Durchowska /-/E. Makosz-Frymus mb
Wnioskiem z [...] czerwca 2006r. R.C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. o przyznanie pomocy na środek antymolowy, odbitki do SKO i WSA, datek na kościół, kupno krzyża i zakup książek katolickich. Jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem skarżący podał ubóstwo, niepełnosprawność, alkoholizm, narkomanię bezrobocie, sieroctwo, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych oraz długotrwałą chorobę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L., na podstawie art. 3 ust. 1,3 i 4, art. 4, art. 106 ust. 1 i art. 41 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: u.p.s.), odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że pomoc społeczna ma za zadanie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
W dniu [...] lipca 2006r. skarżący wniósł odwołanie, między innymi, od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2006r., w którym nie zgodził się ze wskazaną decyzją.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z [...]na podstawie art. 41 u.p.s. oraz art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano, że jako podstawę materialno – prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organ I instancji podał art. 3 ust. 1, 3, 4, art. 4, art. 41 i art. 106 u.p.s. oraz art. 104 k.p.a. Zgodnie z dołączonym do akt kwestionariuszem rodzinnego wywiadu środowiskowego, organ wskazał, że skarżący jest niepełnosprawny w stopniu lekkim, a jego łączny dochód wynosi [...] zł i nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. kwoty 461 zł wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że podanie jako podstawy prawnej art. 41 u.p.s. stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Ponadto, zdaniem SKO, wątpliwości budzi także użycie określenia "pomoc finansowa" w sytuacji gdy ustawa przewiduje konkretne świadczenia pieniężne. Stąd też uznając, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. , organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący z zachowaniem ustawowego terminu wniósł skargę na wskazane rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Organ II w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Organ I instancji jako jeden z przepisów stanowiących podstawę materialno-prawną decyzji nr [...] z dnia [...], powołał art. 41 u.p.s. Wskazany przepis stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:
1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;
2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Zdaniem Sądu organ II instancji słusznie wskazał, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dowodów wynika, że skarżący nie spełnia warunku wstępnego określonego w art. 41 u.p.s., tj. nie jest osobą, która przekracza kryterium dochodowe określone w przedmiotowej ustawie.
Ponadto organ II instancji słusznie wskazał, że określenie "pomoc finansowa" użyte w decyzji organu I instancji nie odpowiada zapisom ustawy, wyróżniającym poszczególne formy pomocy np. zasiłek stały, okresowy, celowy – art. 37-39 u.p.s.
Mając na uwadze fakt, że decyzja pierwszoinstancyjna oparta była na art. 41 u.p.s., to organ drugiej instancji nie mógł, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa, jej uchylić i orzec co do istoty sprawy, tj. rozstrzygnąć o zasadności wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego określonego w art. 39 u.p.s., albowiem takie rozstrzygnięcie zmieniłoby przedmiot postępowania. To zaś skutkowałoby tym, że postępowanie administracyjne stałoby się jednoinstancyjne wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach orzeczono jak w punkcie 2 zgodnie z art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust.1pkt 1 lit "c" w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2002r., nr 163 poz. 1348 ze zm.).
/-/ G. Radzicka /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus
mb
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło