IV SA/Po 785/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-10-04
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost – Durchowska, Ewa Makosz – Frymus, Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy, opierając się na innym przepisie niż ten, który stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło uchylić decyzji organu I instancji i orzec co do istoty sprawy na podstawie innego przepisu niż ten, który stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. Takie działanie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ponieważ skutkowałoby zmianą przedmiotu postępowania i uczyniłoby je jednoinstancyjnym.Stan faktyczny
R. C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie pomocy finansowej na turnus rehabilitacyjny i inne potrzeby. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, powołując się m.in. na art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że organ I instancji błędnie zastosował art. 41 u.p.s., ponieważ skarżący nie przekraczał kryterium dochodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) NSA Paweł Miładowski Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 04 października 2007r. przy udziale sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na świadczenia zdrowotne I. oddala skargę, II. zasądza adwokatowi R. P. od Skarbu Państwa ( Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ) wynagrodzenie w kwocie [...] zł podwyższone o kwotę [...] zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ P.Miładowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus
Wnioskiem z [...] R. C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie pomocy między innymi na dopłatę na turnus rehabilitacyjny, dojazd na turnus rehabilitacyjny, korespondencję oraz baterie i filtry. Jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem skarżący podał ubóstwo, niepełnosprawność, alkoholizm, narkomanię bezrobocie, sieroctwo, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych oraz długotrwałą chorobę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, na podstawie art. 3 ust. 4, art. 4, art. 41 i art. 106 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: u.p.s.), odmówił przyznania skarżącemu przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że pomoc społeczna ma za zadanie jedynie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto organ wskazał, że wyjazd na turnus rehabilitacyjny nie jest elementem ratującym ludzkie życie i wskazał, że osoba ubiegająca się o turnus rehabilitacyjny może otrzymać pomoc ze środków PFRON.
W dniu 12 lipca 2006r. skarżący wniósł odwołanie, od decyzji [...] z dnia [...], w którym nie zgodził się ze wskazaną decyzją.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z [...], na podstawie art. 39 ust. 5 u.p.s. oraz art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano, że jako podstawę materialno – prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organ I instancji podał art. 41 u.p.s. Zgodnie z dołączonym do akt kwestionariuszem rodzinnego wywiadu środowiskowego, organ wskazał, że skarżący jest niepełnosprawny w stopniu lekkim, a podstawą jego utrzymania jest zasiłek okresowy w wysokości 250 zł.
Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że podany jako podstawa prawna art. 41 u.p.s., który odnosi się do osób przekraczających kryterium dochodowe, nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Organ I instancji jako jeden z przepisów stanowiących podstawę materialno-prawną decyzji nr [...] z dnia [...], powołał art. 41 u.p.s. Wskazany przepis stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:
1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;
2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Zdaniem Sądu organ II instancji słusznie wskazał, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dowodów wynika, że skarżący nie spełnia warunku wstępnego określonego w art. 41 u.p.s., tj. nie jest osobą, która przekracza kryterium dochodowe określone w przedmiotowej ustawie.
Mając na uwadze fakt, że decyzja pierwszoinstancyjna oparta została na art. 41 u.p.s., to organ drugiej instancji nie mógł, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa, jej uchylić i orzec co do istoty sprawy, tj. rozstrzygnąć o zasadności wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego określonego w art. 39 u.p.s., albowiem takie rozstrzygnięcie zmieniłoby przedmiot postępowania. To zaś skutkowałoby tym, że postępowanie administracyjne stałoby się jednoinstancyjne wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach orzeczono jak w punkcie 2 zgodnie z art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust.1pkt 1 lit "c" w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2002r., nr 163 poz. 1348 ze zm.).
/-/ P. Miładowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus
mb
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło