IV SA/Po 786/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) NSA Paweł Miładowski Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 04 października 2007r. przy udziale sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na świadczenia zdrowotne 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...]nr [...] 2. zasądza adwokatowi B. R. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższone o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /-/P. Miładowski /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/E. Makosz-Frymus Wnioskiem z 5 czerwca 2006r. R. C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie pomocy na dopłatę do turnusu rehabilitacyjnego oraz opłaty za gaz i prąd. Jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem skarżący podał ubóstwo, niepełnosprawność, alkoholizm, narkomanię, bezrobocie, sieroctwo, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych oraz długotrwałą chorobę. Decyzją nr [...] z dnia [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, na podstawie art. 3 ust. 1,3 i 4, art. 4, art. 106 ust. 1 i art. 45 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: u.p.s.), odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że pomoc społeczna ma za zadanie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto organ wskazał, że wyjazd na turnus rehabilitacyjny nie jest elementem ratującym ludzkie życie oraz, że otrzymał już pomoc na ten cel ze środków PFRON. W dniu 12 lipca 2006r. skarżący wniósł odwołanie, od decyzji nr [...] z dnia [...], w którym nie zgodził się ze wskazaną decyzją.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z [...], na podstawie art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano, że art. 2 ust. 1 u.p.s. określa istotę pomocy społecznej jako instytucji polityki społecznej państwa, która ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie same pokonać. Zgodnie z dołączonym do akt kwestionariuszem rodzinnego wywiadu środowiskowego, organ wskazał, że skarżący jest niepełnosprawny w stopniu lekkim, a w okresie od 1 stycznia 2006r. do 31 lipca 2006r. otrzymał pomoc w różnorakiej formie w wysokości 4.107,40 zł. Organ odwoławczy uznał, że udzielona skarżącemu pomoc: dopłata do turnusu rehabilitacyjnego od dnia 18 maja do 31 maja 2006r. w kwocie 540 zł., oraz zwiększony z 250 zł do 350 zł zasiłek okresowy, jest zgodna z założeniami ustawowymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko. Organ II w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pismem z 13 grudnia 2006r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego, podniósł nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej – wskazując, że została ona wydana przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Ponadto pełnomocnik podniósł, że rozstrzygnięcie organu I instancji oparto na przepisach ustawy o pomocy społecznej, przy czym powinne zostać wzięte pod rozwagę przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997r., nr 123, poz. 776 ze zm., dalej: r.z.s.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, jednak z przyczyn innych niż wskazane w skardze. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty nieważności decyzji. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, wynika, że Prezydent Miasta na wniosek Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie upoważnił Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Podstawą prawną takiego rozwiązania są przepisy art. 110 ust. 8 w zw. z art. 110 ust. 7 u.p.s., określające, że upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy, może być także udzielone innej osobie na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej. Nadto z upoważnienia wynika, że zostało ono udzielone w dniu 29 kwietnia 2004r. i obowiązuje od 1 maja 2004r., zatem stwierdzić należy, że decyzja nr [...] z dnia [...] wydana została przez uprawnioną do tego osobę w zakresie przysługujących jej kompetencji. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów niezastosowania przepisów ustawy o o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, Sąd wskazuje, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy: informacji z dnia 24 kwietnia 2006r., faktury VAT z 28 maja 2006r. oraz uzasadnienia decyzji [...] z dnia [...], wynika, że dofinansowanie w kwocie 540 zł do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym było przedmiotem rozpatrzenia przez organ administracji. Wobec tego zarzut, że wniosek z 5 czerwca 2006r. został rozpoznany na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, z pominięciem przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jest chybiony, mając na uwadze powołane okoliczności. Przyznane dofinansowanie świadczy o tym, że skarżący zwracał się do już do organu o udzielenie pomocy w tym zakresie, i została mu ona częściowo przyznana w oparciu o instytucję dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego. Niezasadne są wywody pełnomocnika, w których wskazuje on, że dofinansowanie turnusu rehabilitacyjnego przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie było równoznaczne z przyznaniem zasiłku celowego w tym zakresie. Wywodzona w ten sposób sprzeczność w stanowiskach organów, jest pozorna. Skoro z akt wynika, że przyznanie dofinansowania do turnusu nastąpiło na gruncie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, to nie można skutecznie twierdzić, że był to zasiłek celowy. W konsekwencji zaś nie można czynić zarzutu organowi, że odmówił w niniejszej sprawie skarżącemu pomocy wskazując, że zasiłek celowy nie przysługuje. Rację ma pełnomocnik skarżącego podnosząc, że w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie wskazano, że 540 zł dopłaty pochodziło z funduszy własnych MOPR. Powyższe nie wynika z dokumentów materiału dowodowego zgromadzonego w aktach. Zdaniem Sądu stwierdzenie to, mimo że stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a., samodzielnie uzasadniało uchylenia zaskarżonej decyzji. Istotą niniejszej sprawy jest, że organ I instancji jako jeden z przepisów stanowiących podstawę materialno-prawną decyzji nr [...] z dnia [...], błędnie powołał art. 45 u.p.s. Wskazany przepis odnosi się bowiem do pracy socjalnej świadczonej na rzecz poprawy funkcjonowania osób i rodzin w ich środowisku społecznym oraz określa sposób jej prowadzenia. Zdaniem Sądu organ II instancji z kolei błędnie nie wskazał, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dowodów nie wynika, aby skarżący ubiegał się o świadczenie określone w art. 45 u.p.s. Mając na uwadze fakt, że decyzja pierwszoinstancyjna oparta była na treści art. 45 u.p.s., wskazać należy, że organ drugiej instancji nie mógł, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jej uchylić i orzec co do istoty sprawy, tj. rozstrzygnąć o zasadności wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego określonego w art. 39 u.p.s., albowiem takie rozstrzygnięcie zmieniłoby przedmiot postępowania. Co w konsekwencji skutkowałoby tym, że postępowanie administracyjne stałoby się jednoinstancyjne wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP. Organy administracji publicznej rozpatrując ponownie niniejszą sprawę winny wykazać z jakich środków pochodziło dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego udzielone w kwocie 540 zł, w zakresie w jakim ustalenia te mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie wniosku o zasiłek celowy. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) uznając, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja nr [...] z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, O kosztach orzeczono jak w punkcie 2 zgodnie z art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust.1pkt 1 lit "c" w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2002r., nr 163 poz. 1348 ze zm.). /-/ P. Miładowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus AT