IV SA/Po 787/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-10-04
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy organ pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku strony w całości?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku strony w całości. Organ odwoławczy, stosując art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo uznał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co zapobiegło naruszeniu prawa strony do rozpatrzenia sprawy przez organy dwóch instancji.Stan faktyczny
Skarżący R. C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie pomocy na różne cele, w tym na odbitki, kartę telefoniczną i części do roweru, podając jako przyczyny ubóstwo, niepełnosprawność i inne trudności życiowe. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek celowy na zakup okularów i naprawę obuwia. Skarżący wniósł odwołanie, wskazując, że nie ubiegał się o dofinansowanie do okularów rowerowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ nie orzekł w zakresie objętym wnioskiem. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) NSA Paweł Miładowski Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 04 października 2007r. przy udziale sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. zasądza adwokatowi M. P. od Skarbu Państwa ( Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ) wynagrodzenie w kwocie [...] zł podwyższone o kwotę [...] zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ P.Miładowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus
Wnioskiem z [...] R. C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie pomocy między innymi na odbitki do SKO i WSA, na kartę telefoniczną, korespondencję z WSA, części do roweru – dętkę i olej. Jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem skarżący podał ubóstwo, niepełnosprawność, alkoholizm, narkomanię, bezrobocie, sieroctwo, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych oraz długotrwałą chorobę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, na podstawie art. 3 ust. 4, art. 4, art. 39 ust. 1, 2, art. 45 ust. 1 pkt 1 i art. 106 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: u.p.s.), przyznał skarżącemu świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na zakup okularów i do naprawy obuwia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że pomoc społeczna ma za zadanie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
W dniu [...] skarżący wniósł odwołanie, między innymi, od decyzji nr [...] z dnia [...], w którym nie zgodził się ze wskazaną decyzją, podając, że nie ubiegał się o dofinansowanie do zakupu okularów rowerowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z [...], na podstawie art. 39 ust. 1 u.p.s. oraz art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano, że przyczyną uchylenia jest niezgodność rozstrzygnięcia z wnioskiem złożonym przez skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie były przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. stanowią, że świadczenia pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest świadczenie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, który zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.
Skoro w niniejszej sprawie podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego był wniosek skarżącego z 15 maja 2006r., to w myśl art. 102 ust. 1 u.p.s. organ I instancji winien był go rozpoznać i wypowiedzieć się, co do świadczenia z pomocy społecznej w zakresie wskazanym we wniosku.
Jak wynika z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji pierwszoinstancyjnej, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie przyznał skarżącemu zasiłek celowy na zakup okularów rowerowych i na naprawę obuwia w kwocie 20 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uznało, że organ I instancji nie orzekł w zakresie objętym wnioskiem strony, wobec czego na podstawie art. 138 §2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powołany przepis Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazany w podstawie prawnej decyzji drugoinstancyjnej stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Organ odwoławczy słusznie wskazał, że w pierwszej instancji postępowanie prowadzone było w celu ustalenia, czy skarżącemu przysługuje zasiłek celowy na pokrycie potrzeb innych, niż wskazane przez niego we wniosku z 15 maja 2006r. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Sąd wskazuje, że w takiej sytuacji organ odwoławczy słusznie nie skorzystał z uprawnienia określonego w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy odbyłoby się w takim wypadku bez przeprowadzenia pierwszoinstancyjnego postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji zaś prowadziłoby to do naruszenia prawa strony do rozpatrzenia sprawy przez organy dwóch instancji, a więc z naruszeniem zasady ogólnej ustanowionej w art. 15 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku zgodnie z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). O kosztach orzeczono jak w punkcie II wyroku zgodnie z art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r., nr 163, poz. 1348 ze zm.).
/-/ P. Miładowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus
mb
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło