IV SA/Po 79/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 04 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. nr [...] /-/I.Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/B.Popowska [...] r. Pan K.K. wniósł o przyznanie zasiłku celowego na zakup pokrycia dachowego (wiaty). Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. Nr [...] z dnia [...] r. umarzającą postępowanie w sprawie zasiłku celowego na zakup pokrycia dachowego (wiaty). W uzasadnieniu wskazano ten sam motyw, który podał Organ I instancji. Mianowicie, że już wcześniej strona zwróciła się z takiej treści wnioskiem i Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania zasiłku na żądany cel. Przyczyną odmowy przyznania zasiłku celowego było uznanie, iż pokrycie dachowe (wiata) nie jest potrzebą niezbędną, o jakiej mowa w art. 39 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 , poz. 593 ze zm. – dalej ups). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tak jak i decyzji I instancji, podniesiono, że od wydania decyzji z dnia [...] r., "sytuacja klienta nie uległa zmianie". Dalej podano, że skoro sprawa z wniosku była już przedmiotem rozstrzygnięcia, więc "przestała istnieć". Tym samym, zdaniem obu organów, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. SKO, uznając decyzję Prezydenta Miasta P. Nr [...] z dnia [...] r. za słuszną, utrzymał ją w mocy. Tak w odwołaniu, jak i w skardze, nie podano żadnych argumentów rzeczowych, natomiast wskazano szereg pism, które załączono. Nie wiążą się one wprost z przedmiotem sprawy. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. 1. Zgodnie z art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi DZ. U. z 2002r nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ppsa). Zgodnie z art. 135 ppsa, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca, wykazują poważne wady procesowoprawne. Podstawowym błędem obu organów było uznanie, że postępowanie w sprawie z wniosku o przyznanie zasiłku celowego na zakup pokrycia dachowego (wiaty) jest bezprzedmiotowe, z tego powodu, że wniosek o takiej samej treści rozpoznano [...] dni wcześniej i sprawę rozstrzygnięto. Taka okoliczność nie jest przesłanką uznania postępowania wszczętego w wyniku kolejnego wniosku, za przedmiotowe i motywem do umorzenia postępowania. W takiej okoliczności , pod pewnymi warunkami, można powoływać się na res iudicata, a nie na bezprzedmiotowość postępowania. W orzecznictwie i literaturze zgodnie przyjmuje się, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 par. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. ( t. j. Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. (Patrz B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C. H. Beck, Warszawa 2002, wydanie 4, s. 464). Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Upraszczając, przyczyną może być brak podmiotu bądź brak przedmiotu stosunku prawnego kształtowanego na mocy art. 39 ups. Tymczasem w niniejszej sprawie, jest podmiot – Skarżący i jest wniosek o określonej treści, mieszczącej się w zakresie normowania art. 39 ups. Nie ma zatem przypadku bezprzedmiotowości postępowania. Od braku przypadku bezprzedmiotowości postępowania, orzecznictwo odróżnia brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Jedną z nich jest res iudicata. Na wskazanie tej przesłanki wskazuje tożsamość sprawy rozstrzygniętej wcześniej decyzją ostateczną. O tożsamości można mówić, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. ( Patrz j. w., s. 714-715). Podsumowując, Organ i instancji nieprawidłowo uznał, iż postępowanie z wniosku Strony z [...] r. o przyznanie zasiłku celowego na zakup pokrycia dachowego (wiaty) jest bezprzedmiotowe i bezpodstawnie umorzył postępowanie. Nie rozpatrywał natomiast sprawy pod kątem res iudicata. Należy jednak wskazać, iż to, czy rzeczywiście na res iudicata można było się powołać, zależy także od tego, czy wcześniej orzeczono w sprawie z wniosku o przyznanie zasiłku celowego na zakup pokrycia dachowego (wiaty) decyzją ostateczną. Z akt sprawy to nie wynika. Co do tego wątku, Sąd się zatem nie wypowie. Podsumowując, Sąd stwierdza, że Organ I instancji nie miał podstawy do umorzenia postępowania z powodu bezprzedmiotowości. Jeżeli Organ I instancji uznał, iż sytuacja Strony się nie zmieniła, to należało odmówić przyznania zasiłku; jednym z powodów mogłaby być res iudicata. Organ II instancji nie naprawił błędu Organu i instancji. Tak więc należało uchylić obie decyzje. Ponownie rozpoznając sprawę, Organ uwzględni wskazówki zawarte w uzasadnieniu. Jeżeli uzna, iż nie zachodzi przypadek res iudicata, i dojdzie do merytorycznego rozpoznania sprawy, to należy jeszcze raz rozważyć, czy pokrycie dachu, w sytuacji, gdy Skarżący mieszka w domku letniskowym, zwłaszcza jesienią i zimą, nie jest "niezbędną potrzebą", o jakiej mowa w art. 39 ups. Wydając rozstrzygnięcie merytoryczne, a więc decyzję uznaniową, należy pamiętać o jej uzasadnieniu, zgodnie z wymogami art. 107 par. 3 kpa. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 par. 1 lit. c ppsa w związku z art. 135 ppsa, orzeczono jak w sentencji. /-/I. Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/B.Popowska KB/