IV SA/Po 790/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 26 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].07.2010r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia kary pieniężnej na raty postanawia odmówić przyznania prawo pomocy J.M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz żoną i dwójką dzieci i nie ma żadnego dochodu ani majątku. Sąd celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 6 października 2010r. (odebranym w dniu 11 października 2010r.) wezwał go do przedłożenia wyciągów z posiadanych kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącego i jego żony za okres ostatnich 6 miesięcy, określenia kwoty stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.), wskazania posiadanych pojazdów mechanicznych (marka, rok prod.), określenia tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania i wskazania źródła swojego dochodu oraz dochodu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący poinformował, że wychowuje niepełnosprawne dziecko (wrodzona wada – rozszczepienie nosa, wargi, wyrostka zębodołowego i podniebienia) i mieszka u teściów (w załączeniu kopie wystawionych na teściów faktur na zakup prądu i wody). Przedstawiając swą sytuację finansową wnioskodawca poinformował, że posiada samochód osobowy Opel Astra 1.6 z 1997r. (kopia dowodu rejestracyjnego w załączeniu) i przedłożył kopie pism z banku o posiadanym na koncie należącym do skarżącego i jego żony zadłużenia na kwotę [...] zł. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wykonał powyższego obowiązku. J.M. wbrew wezwaniu nie przedłożył bowiem wyciągów z posiadanych kont bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy. Przesłane przez Skarżącego pisma banku informują wyłącznie o saldzie (zadłużenie w kwocie [...] zł.) na posiadanym wspólnie z żoną koncie bankowym na dzień 24.09.2010r. Brak informacji na temat operacji wykonywanych na koncie w ostatnim czasie uniemożliwia uznanie tych dokumentów za odzwierciedlających rzeczywistą sytuację finansową. Stwierdzić należy również, iż sytuacja majątkowa skarżącego pozostaje niejasna także z innych względów. Otóż skarżący utrzymując, że prowadzi odrębne od teściów gospodarstwo domowe, nie wskazał żadnych źródeł finansowania. Co więcej, w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wprost podał, że nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada oszczędności. Dodatkowo w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu uchylił się od wyjaśnienia kwestii dochodu uzyskiwanego przez żonę. Ma to o tyle istotne znaczenie, iż jak wynika ze znajdującego się a aktach sprawy pisma Powiatowego Urzędu Pracy w T. żona wnioskodawcy podjęła prowadzenie działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący wbrew wezwaniu nie ujawnił źródeł finansowania gospodarstwa domowego w tym bieżących potrzeb związanych z zakupem żywności i środków czystości oraz utrzymaniem samochodu. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek do przyznania prawa pomocy za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). W tym miejscu podnieść, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia własnych ustaleń w sytuacji, gdy skarżący uchyla się od podania dokładnych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji finansowej albo od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. ja