IV SA/Po 791/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W. N. wniosła skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki. Skarżąca na urzędowym formularzu zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwójką dzieci a źródłem ich utrzymania jest jej wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. [...] zł. netto, dochód syna w kwocie [...]zł. netto oraz alimenty córki w kwocie [...]zł. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawczyni ujawniła posiadanie domu o pow. [...] m2 we współwłasności o wartości ok. [...] zł., nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, której dotyczy postępowanie (bez wartości – brak warunków zabudowy) oraz nieruchomości zarejestrowanej jako las o pow. [...] m2. Przedstawiając wydatki skarżąca wskazała na spłatę kredytu (rata w kwocie [...]zł. i dofinansowanie ojca ([...] zł.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała również, że jej ojciec znajduje się w prywatnym zakładzie rehabilitacyjnym w którym miesięczny koszt pobytu wynosi [...] zł. (renta ojca wynosi [...] zł.), w związku z czym musi dopłacać [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawczyni przesłała wyciągi bankowe za ostatnie 6 miesięcy, wyciągi z karty kredytowej, harmonogram spłat kredytu w banku [...], faktury za media z dwóch posiadanych nieruchomości (w tym jednej zamieszkiwanej prze rodziców), zaświadczenie z pracy o wysokości zarobków, decyzję w podatku od nieruchomości, zeznanie podatkowe PIT 37 za 2016r. W przesłanym piśmie wnioskodawczyni wyjaśniła, że ona i jej syn nie posiadają samochodów osobowych. Dodatkowo strona wskazała, że koszt rachunków za media i kredytu wynosi średnio [...] zł., zaś koszt wywozu śmieci to [...] zł. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 - dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, w świetle okoliczności wskazanych we wniosku, stwierdzić należy, że nie można skarżącej uznać za osobę, której winno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się szczegółowo do uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że ponoszenie zobowiązań z tytułu kredytu konsumenckiego nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami sądowymi. Wysokość i częstotliwość rat została bowiem ustalona w oparciu o możliwości finansowe wnioskodawcy. Możliwości te zostały także zweryfikowane przez profesjonalne instytucje finansowe, które wydały pozytywne decyzje o uruchomieniu kredytu. Oznacza to, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni jest na tyle dobra, iż gwarantuje terminową spłatę zaciągniętych zobowiązań wraz z pozostałymi kosztami bieżącego utrzymania rodziny. Dlatego też niezrozumiałe jest, aby wnioskodawczyni spłacała zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądała, aby koszty sądowe pokrywał za nią Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą. Dalej wskazać, że skarżąca wraz z dwójką pełnoletnich dzieci dysponuje stałym dochodem wynoszącym ok. [...] zł. netto miesięcznie. Powyższy dochód pozwala na opłacenie deklarowanych wydatków miesięcznych wynoszących łącznie ze spłacanym kredytem i kosztami dopłaty do pobytu ojca w ośrodku rehabilitacyjnym ok. [...] zł./mc oraz kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego, który zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynosi [...] zł. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.