IV SA/Po 795/24
WyrokWSA w Poznaniu2025-05-08
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie silosów zbożowych może zostać wydana z zastosowaniem art. 61 ust. 4 u.p.z.p. i bez przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu na sąsiednich działkach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że inwestycja w postaci silosów zbożowych stanowi zabudowę zagrodową w rozumieniu art. 61 ust. 4 u.p.z.p., co uprawnia organ do odstąpienia od analizy funkcji i cech zabudowy na sąsiednich działkach. Ponadto milczące uzgodnienia organów współdziałających są prawidłowe i nie wymagają wydania postanowienia. Skarga została oddalona, gdyż nie stwierdzono naruszeń prawa uzasadniających uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Inwestorzy D. i D. B. złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy czterech silosów zbożowych na działce rolnej w gminie. Wójt Gminy wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy, którą SKO utrzymało w mocy po odwołaniu W. Z., który kwestionował m.in. kwalifikację silosów jako zabudowy zagrodowej oraz sposób uzgodnień i analizę sąsiednich działek.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z 14 sierpnia 2024 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania W. Z., utrzymało w mocy decyzję nr [...] Wójta Gminy [...] z 22 maja 2024 r. ([...]) o warunkach zabudowy.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Pismem z 14 lutego 2024 r. (data wpływu do organu: 16.2.2024 r.) D. i D. B. (dalej łącznie jako "Inwestorzy") wnieśli do Wójta Gminy [...] (zwanego dalej "Wójtem" lub "organem I instancji") o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech silosów zbożowych przewidzianych do realizacji na części działki nr [...], arkusz 1, obręb S., gmina [...] (dalej jako "Inwestycja").
Przywołaną wyżej decyzją z 22.5.2024 r. Wójt ustalił warunki zabudowy dla Inwestycji, wskazując w uzasadnieniu, że zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennego (ówcześnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm., dalej w skrócie "u.p.z.p."). Natomiast podnoszone w toku postępowania przez W. Z. kwestie ewentualnej uciążliwości Inwestycji (np. hałas, drgania) będą mogły stanowić zarzut dopiero w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę. Organ I instancji zaznaczył również, że w decyzji wskazuje się, iż Inwestorzy na etapie budowy i eksploatacji powinni zastosować rozwiązanie chroniące środowisko w zakresie gospodarki odpadami, ochrony gleby oraz wód powierzchniowych i podziemnych, a także zapobiegające "wnoszeniu dodatkowych uciążliwości" na tereny sąsiadujące w zakresie zanieczyszczenia powietrza, hałasu i drgań, zaś projektowane obiekty budowlane powinny spełniać wymogi z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (ówcześnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.b."). Organ I instancji wyjaśnił również, że na podstawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. odstąpiono od analizy funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu na sąsiednich działkach, ponieważ powierzchnia gospodarstwa rolnego Inwestorów, wynosząca 4,3258 ha, którego są właścicielami i które jest związane z Inwestycją, przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego na terenie gminy [...] (zwanej dalej "Gminą"), która wynosi 4,05 ha (w 2023 r.). Teren Inwestycji składa się z części działki oznaczonej w ewidencji gruntów jako grunty rolne zabudowane (klasy Br-RVI) i grunty orne (klasy RVI). Ponadto Wójt wyjaśnił, że dokonał uzgodnień tzw. milczących (tj. na podstawie art. 53 ust. 5 i 5c u.p.z.p.), z: Marszałkiem Województwa [...], Ministrem Klimatu i Środowiska, Starostą [...], Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków Delegatura w K., Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w P. i Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w [...]. Natomiast Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dokonał uzgodnienia postanowieniem z 29 lutego 2024 r.
W odwołaniu od opisanej decyzji Wójta, W. Z. (dalej jako "Skarżący") wniósł o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia – a to z powołaniem się na zarzuty naruszenia / "obrazy":
1. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 pkt 3 Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej w skrócie: "r.war.tech.bud.") oraz w zw. art. 3 pkt 3 p.b. – przez błędne przyjęcie, iż budowa silosu stanowi zabudowę zagrodową, w związku z czym zastosowano art. 61 ust 4 u.p.z.p. i odstąpiono od analizy funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu na sąsiednich działkach;
2. art. 106 § 5 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 4 i 5 u.p.z.p. – przez dokonanie uzgodnienia warunków zabudowy przez organ w drodze pisma, co stanowi usiłowanie ominięcia obowiązku orzekania w sprawie w drodze postanowienia;
3. art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. oraz w zw. z § 2 pkt 5 i § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 poz. 1588; dalej w skrócie "r.wym.now.zabud.) – przez błędne oznaczenie obszaru analizowanego, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p.
Utrzymując w mocy decyzję Wójta z 22.5.2024 r. – przywołaną na wstępie decyzją z 14.8.2024 r. – SKO stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo odstąpił od badania warunków tzw. dobrego sąsiedztwa na podstawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p., gdyż Inwestorzy są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa w Gminie, a Inwestycja pozostaje w związku z działalnością rolniczą – ma na celu zabezpieczenie przed afrykańskim pomorem świń ("ASF") gospodarstwa rolnego, w ramach którego na działce nr [...] zlokalizowany jest budynek mieszkalny, a także cztery budynki gospodarcze dla rolnictwa. Inwestycja stanowi element planowanej zabudowy zagrodowej na ww. działce i spełnia warunki z art. 61 ust. 1 pkt 2-6 u.p.z.p. SKO nie podzieliło zarzutów odwołania co do błędnego uzgodnienia projektów – wyjaśniając, że w przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o nie, uzgodnienie uważa się za dokonane na podstawie art. 53 ust. 5 u.p.z.p. oraz że na postanowienia wydane w trybie uzgodnień zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi, a nie wszystkim stronom postępowania. Zatem zarzut niedoręczenia postanowienia Skarżącemu jest niezasadny, tak jak zarzut niewłaściwej formy uzgodnienia. Chybiony jest również zarzut braku zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu, skoro Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i doręczono mu, na jego wniosek, kserokopię akt sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, W. Z. – zarzuciwszy naruszenie:
1. art. 106 § 5 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 4 i 5 u.p.z.p. – przez dokonanie uzgodnienia warunków zabudowy przez organ w drodze pisma, co stanowi nieuzasadnione pominięcie obowiązku orzekania w sprawie w drodze postanowień;
2. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. – przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń bądź też brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie czy budowa silosu w ocenie organów administracyjnych stanowi zabudowę zagrodową;
3. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 pkt 3 r.war.tech.bud. oraz w zw. art. 3 pkt 3 p.b. – przez błędne przyjęcie, iż budowa silosu stanowi zabudowę zagrodową, w związku z czym zastosowano art. 61 ust 4 u.p.z.p. i odstąpiono od analizy funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu na sąsiednich działkach;
4. art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 2 pkt 5 oraz § 3 ust. 2 r.wym.now.zabud. – przez błędne oznaczenie obszaru analizowanego, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p.
– wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ II Instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonawszy tak sprawowanej kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 14.8.2024 r. ([...]) – utrzymującej w mocy decyzję nr [...] Wójta Gminy [...] z 22.5.2024 r. ([...]) o ustaleniu warunków zabudowy na rzecz D. i D. B. dla inwestycji polegającej na budowie czterech silosów zbożowych na części działki nr [...] (ark. 1, obr. S. , gm. [...] – Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które uzasadniałyby uchylenie albo stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni podstawą faktyczną dalszych rozważań. Jest to tym bardziej uzasadnione, że analiza stanowisk procesowych stron pokazuje, iż istotne okoliczności faktyczne sprawy nie są pomiędzy stronami sporne. W szczególności jest poza sporem, że Inwestorzy są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni (4,3258 ha) przekraczającej średnią powierzchnie gospodarstwa w Gminie (4,05 ha). Rzeczywisty spór dotyczy właściwej, prawnej kwalifikacji okoliczności faktycznych, jak choćby tego, czy planowane silosy zbożowe mieszczą się w pojęciu zabudowy zagrodowej.
Podstawę prawną obu ww. decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.; w skrócie "u.p.z.p.").
Wypada w tym miejscu podkreślić – mając na uwadze, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony w tej sprawie w dniu 16 lutego 2024 r. (data wpływu do organu I instancji) – że zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688) do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie tej ustawy zmieniającej (tj. od 24.9.2023 r.) i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie: 1) stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym; 2) nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a u.p.z.p.
W myśl art. 61 ust. 1 u.p.z.p. w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie (prawidłowo przytoczonym przez SKO): "Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (...), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu."
Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Z kolei art. 61 ust. 5a u.p.z.p., w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie stanowił, że: "W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę."
W myśl zasady statuowanej w art. 64 ust. 1 ab initio u.p.z.p., do decyzji o warunkach zabudowy stosuje się odpowiednio przepisy m.in. art. 53 ust. 1a-1d, 3-5a i 5c-5f u.p.z.p. Przepis art. 53 ust. 4 u.p.z.p. ustala katalog podmiotów, z którymi należy dokonać uzgodnień przed wydaniem decyzji. Natomiast art. 53 ust. 5 u.p.z.p. stanowi, że: "Uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie – uzgodnienie uważa się za dokonane". Z kolei zgodnie z art. 53 ust. 5c u.p.z.p. niewyrażenie stanowiska w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska uznaje się za uzgodnienie decyzji.
W świetle przywołanych przepisów jako niezasadny jawi się pierwszy z zarzutów skargi, dotyczący naruszenia art. 106 § 5 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 4 i 5 u.p.z.p. Uzasadniając ten zarzut, autor skargi wskazał tylko na początkowy fragment zdania pierwszego art. 53 ust. 5 u.p.z.p. ("Uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego..."), pomijając milczeniem kluczowe dla oceny tego zarzutu zdanie drugie art. 53 ust. 5 u.p.z.p. ("W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie – uzgodnienie uważa się za dokonane"), a także treść przywołanego wyżej art. 53 ust. 5c u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. ("Niewyrażenie stanowiska w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu decyzji, ... , przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska uznaje się za uzgodnienie decyzji"). Zarzut Skarżącego jawi się wręcz jako niezrozumiały, gdyż wytyka on, że "postanowienia uzgadniające [...] nie zostały wydane" i że "znajdujące się w aktach sprawy pisma nie zawierają wszystkich wymaganych prawem cech postanowienia, nie nosi ono nawet takiej nazwy". Tymczasem organy obu instancji wyraźnie podały, że niemal wszystkie organy współdziałające w tej sprawie – poza Dyrektorem Zarządu Zlewni w [...] PGW Wody Polskie – dokonały tzw. milczącego uzgodnienia, na podstawie art. 53 ust. 5 i 5c u.p.z.p., zaś Dyrektor Zarządu Zlewni wydał postanowienie uzgadniające z 29.2.2024 r. Wbrew twierdzeniom Skarżącego to "pismo" (orzeczenie), znajdujące się w aktach sprawy, ma zarówno właściwą nazwę, jak i pozostałe cechy postanowienia administracyjnego.
Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi – nienależytego jakoby uzasadnienia zaskarżonej decyzji – należy stwierdzić, że również on nie zasługuje na uwzględnienie. W szczególności, wbrew twierdzeniom Skarżącego, organ II instancji prawidłowo rozważył i omówił kwestię "zabudowy zagrodowej", w tym słusznie konstatując, że przepisy u.p.z.p. nie zawierają definicji legalnej tego pojęcia oraz zasadnie odwołując się do ustaleń judykatury w tym zakresie. Skarżący nie podważył prawdziwości twierdzeń Inwestorów, że planowana inwestycja, w postaci budowy silosów zbożowych, ma na celu zabezpieczenie ich gospodarstwa rolnego, w którym prowadzona jest działalność hodowlana (trzoda, bydło) i roślinna (uprawa roli), przed ASF. W efekcie organy obu instancji zasadnie uznały, że Inwestycja pozostaje w związku z prowadzoną przez Inwestorów działalnością rolniczą i istniejącą już na terenie inwestowanej działki zabudową o takimże przeznaczeniu.
Wypada w tym miejscu wyjaśnić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się nawet, że zabudowa zagrodowa w gospodarstwie rolnym nie musi znajdować się w obrębie jednej działki ewidencyjnej. Współczesny charakter gospodarki rolnej powoduje utratę aktualności tradycyjnego rozumienia pojęcia "zagrody", pojmowanego jako zespół budynków i budowli zlokalizowanych w obrębie "działki siedliskowej", tworzących zagrodę, a więc budynki i budowle skoncentrowane wokół wspólnego obejścia. Obiekty wielkogabarytowe – jak np. silosy [sic!], czy budynki inwentarskie o dużej obsadzie – znajdują się często w znacznym oddaleniu od budynku mieszkalnego i funkcjonującej przy nim zagrody w tradycyjnym znaczeniu. Produkcyjny charakter gospodarstwa rolnego oraz konieczność zapewnienia bezpiecznych warunków mieszkaniowych w ramach zagrody wymuszają, aby niektóre budowle, zwłaszcza te uciążliwe dla otoczenia, pozostawały we właściwej odległości od zabudowań domowych i przydomowych. Nie istnieją aktualnie powody, aby pojęcie "zagrody", rozumianej jako zaplecze mieszkaniowe, maszynowe i infrastrukturalne dla gospodarstwa rolnego, ograniczać do pojęcia podwórza lub obejścia, na którym przede wszystkim znajduje się budynek mieszkalny. Poszczególne budynki, budowle i urządzenia mogą być położone w oddaleniu od centralnego punktu zagrody. Istotne jest jednak to, aby były one funkcjonalnie i organizacyjnie powiązane z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda (zob. wyroki NSA: z 29.6.2022 r., II OSK 1104/21; z 17.10.2019 r., II OSK 2951/17; por. też wyrok NSA z 8.11.2017 r., II OSK 2860/16; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia przywołane w nin. wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", ze strony internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że wnioskowane silosy – pozostające bezsprzecznie w związku z prowadzonym przez Inwestorów gospodarstwem rolnym, a dodatkowo lokalizowane na tej samej działce (nr ewid. [...]), na której znajdują się już budynek mieszkalny oraz zabudowania gospodarskie – będą stanowić element zabudowy zagrodowej, o której mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Przeciwne stanowisko Skarżącego oraz bazujący na nim trzeci zarzut skargi nie są zasadne.
Również ostatni z zarzutów skargi – dotyczący błędnego oznaczenia obszaru analizowanego, a w konsekwencji nieprzeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. – nie zasługuje na uwzględnienie. Ponownie należy wskazać na unormowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p., którego celem jest umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, często o rozproszonym układzie, zorganizowania swojego miejsca pracy w pewnym oddaleniu od miejsca zamieszkania (siedliska), czyli wydzielenia terenu przeznaczonego pod większe obiekty gospodarcze lub inwentarskie. Przyjęcie poglądu, że tego rodzaju obiekty miałyby być realizowane z zachowaniem zasady tzw. dobrego sąsiedztwa, w istocie w ogóle uniemożliwiałyby ich realizację bez uprzedniego uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obiekty te mają być powiązane funkcjonalnie z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem rolnym oraz jego uwarunkowaniami, a nie z uwarunkowaniami oraz zabudową sąsiedniego gospodarstwa rolnego, które może mieć całkowicie odmienny profil produkcji rolnej. Koncentracja natomiast jednego rodzaju obiektów, np. inwentarskich, obok siebie powodowałaby niedopuszczalną koncentrację uciążliwości na danym terenie, sprzeczną z zasadami ładu przestrzennego (por. wyrok NSA z 4.7.2022 r., II OSK 2190/19).
W ocenie Sądu w niniejszym składzie, statuowane w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. ustawowe zwolnienie z obowiązku badania, w przypadku planowanej zabudowy zagrodowej, spełnienia tzw. zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) jednocześnie zwalnia organ lokalizacyjny z powinności wyznaczenia obszaru analizowanego i przeprowadzenia na nim analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 61 ust. 5a u.p.z.p., a do 2 stycznia 2022 r. – w przywołanym w skardze, lecz nie znajdującym zastosowania w kontrolowanej sprawie § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 poz. 1588, z późn. zm.; w skrócie "r.wym.now.zabud.).
Na gruncie ww. § 3 r.wym.now.zabud. w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego został wyrażony pogląd – który w ocenie Sądu w niniejszym składzie nadal zachowuje aktualność, także pod rządem art. 61 ust. 5a u.p.z.p. – w myśl którego brak wymogu istnienia kontynuacji funkcji w przypadku określonym w art. 64 ust. 4 u.p.z.p. oznacza w konsekwencji brak wymogu określania obszaru analizowanego i sporządzania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu (zob. wyrok NSA z 27.5.2009 r., II OSK 838/08; por. też wyroki WSA: z 12.5.2023 r., VII SA/Wa 2743/22; z 27.4.2023 r., II SA/Ol 98/23; z 24.1.2019 r., II SA/Po 404/18; z 21.6.2017 r., II SA/Gd 611/16; z 12.1.2012 r., II SA/Go 846/11; z 29.3.2012 r., IV SA/Po 86/12). Zasadniczym przedmiotem analizy jest bowiem – co wynika z art. 61 ust. 5a, 6 i 7 u.p.z.p., a wcześniej także z § 1 i 3 r.wym.now.zabud. – określenie szczegółowych wymagań dla nowej zabudowy w celu dostosowania jej funkcji oraz parametrów urbanistycznych i architektonicznych do już istniejącej sąsiedniej zabudowy, a więc realizacja tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, czyli przesłanki zdefiniowanej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z 6.11.2019 r., II OSK 3142/17). Za dalszą aktualnością tego poglądu przemawia dodatkowo odmienność dyspozycji zawartej w art. 61 ust. 5a u.p.z.p. w porównaniu z brzmieniem § 3 ust. 2 r.wym.now.zabud. O ile bowiem z tego ostatniego przepisu wynikało, że analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu miała dotyczyć "warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5" u.p.z.p., o tyle w art. 61 ust. 5a u.p.z.p. zakres analizy został już zawężony do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (w kwestii praktycznych skutków tego zawężenia – por. też wyrok WSA z 9.1.2025 r., II SA/Gd 439/24).
Mając na uwadze treść art. 134 p.p.s.a., Sąd również zbadał i nie stwierdził wystąpienia innych niż zarzucane w skardze naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło