IV SA/Po 796/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu odbycia zasadniczej służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...] nr [...] z dnia [...] r. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski IV SA/Po 796/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień [...] działając na podstawie art. 42 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) orzekł o nie udzieleniu M. M. odroczenia zasadniczej służby wojskowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślano, iż wniosek z [...] r. strona motywowała zamiarem podjęcia w [...] r. przerwanych studiów. Zgodnie zaś z art. 39 ust. 1 pkt 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się poborowemu na jego wniosek ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej, jeżeli jest on studentem – na czas pobierania nauki, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym poborowy kończy dwudziesty siódmy rok życia. Wnioskodawca nie pobiera aktualnie nauki w szkole wyższej i tym samym nie jest studentem, a sam zamiar podjęcia studiów nie może być podstawą do udzielenia odroczenia zasadniczej służby wojskowej. W odwołaniu od tej decyzji M. M. wskazywał, że studia musiał przerwać, ze względów zdrowotno – finansowych. Sytuacja materialna jego rodziny jest od dłuższego czasu ciężka (ojciec [...] r. brał udział w katastrofie kolejowej pod [...]. Doznał złamania kręgosłupa i od tej pory jest na rencie bez możliwości podjęcia dodatkowej pracy. Mama przez 15 lat była rencistką II grupy z całkowitym zakazem pracy a ostatnio odmówiono jej prawa do renty, choć nie jest zdolna do pracy. W maju 2005 r. mama trafiła do szpitala z powodu zaniewidzenia na prawo oko. Siostra popadła w depresję. Ten rozwój wypadków spowodował, iż musiał przejąć na siebie część kosztów utrzymania rodziny. Rozpoznając odwołanie Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją nr [...] z [...] r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego podzielając wywody poczynione w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. M. powołując się na trudną sytuację finansową rodziny oraz z powodu podjęcia nauki w Wyższej Szkole [...]. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] podtrzymując swoje stanowisko co do merytorycznych podstaw rozstrzygnięcia wniósł o odrzucenie skargi gdyż skarga została wniesiona po terminie. Według organu termin do wniesienia skargi upłynął 12 sierpnia 2005 r., a skargę wniesiono 13.08.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że brew wywodom organu skarżący złożył skargę w ustawowym 30 dniowym terminie. Z akt administracyjnych wynika, że kwestionowane rozstrzygnięcie doręczono stronie 15 lipca 2005 r. (zwrotne poświadczenie doręczenia podpisane w tym dniu przez matkę skarżącego). Skargę zaś datowaną na 12 sierpnia 2005 r. strona złożyła do organu za pośrednictwem poczty nadając ją przesyłką poleconą 13.08.2005 r. W tych okolicznościach skarżący dochował wynikającego z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) 30 dniowego terminu. Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu tj. badając, czy mieści się on w granicach wyznaczonych porządkiem prawnym przyjąć należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tymczasem organy orzekające przeoczyły, że prócz wskazywanych przez nie podstaw do odroczenia zasadniczej służby wojskowej (pobierania nauki w szkole wyższej, jeżeli poborowy jest studentem – art. 39 ust. 1 pkt 4) istnieją także inne podstawy uzasadniające odroczenie, a znajdujące oparcie w okolicznościach ujawnionych w tej sprawie. Otóż zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej odroczenia zasadniczej służby wojskowej można udzielić również ze względu na ważne sprawy osobiste lub rodzinne poborowego, a w szczególności związane z zaistnieniem trudnej sytuacji osobistej lub rodzinnej.... Do owych podstaw nawiązywał wyraźnie skarżący w toku postępowania administracyjnego, szczególnie w odwołaniu. Mimo tego organy orzekające tych okoliczności nie rozważyły i nie rozpatrzyły sprawy wywołanej wnioskiem strony pod kątem zaistnienia bądź nie zaistnienia przesłanek zawartych w hipotezie przywołanego wyżej art. 39 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Tego typu uchybienie narusza podstawowe zasady procedowania administracyjnego zawarte w art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, a w konsekwencji także przywołane wyżej normy prawa materialnego, które istotnie wpływają na rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c procedury sądowoadministracyjnej. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podjął próbę oceny wniosku strony także w uwagi na treść art. 39 ust. 3 omawianej ustawy. Takie działania są po pierwsze spóźnione, a po wtóre zaprezentowana w odpowiedzi na skargę argumentacja nie jest przekonywująca. Organ wskazywał bowiem na brzmienie ust. 5 omawianego przepisu art. 39, wg. którego z odroczenia przewidzianego w art. 39 ust. 3 oraz w ust. 1 pkt 7 (nie ma w tej sprawie zastosowania) poborowy może skorzystać tylko jeden raz na okres od 3 – 12 miesięcy. Tymczasem z akt administracyjnych nie wynika by skarżącemu odroczono wcześniej odbywanie służby wojskowej z uwagi na ważne sprawy osobiste lub rodzinne. Zatem formalną przeszkodą w udzieleniu odroczenia nie może być art. 39 ust. 5 ustawy. Reasumując wskazane wyżej uchybienia proceduralne i materialno prawne na podstawie przywołanych wyżej przepisów oraz art. 135 kpa powodują konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia z obrotu prawnego i podjęcia orzeczenia jak w sentencji. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski KB/