IV SA/Po 8/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki p o s t a n a w i a 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 8/15 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Pismem z (...) r. I. P. (dalej: "Skarżący"), zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, radcę prawnego D. Ż., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "WWINB"), opisaną w rubrum niniejszego postanowienia. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 20 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na nie umotywowanie przez Skarżącego wniosku, przez co Sąd nie był w stanie zbadać jego zasadności. Pismem z (...) r. Skarżący zastępowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie, na podstawie art. 196 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z póżn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") wniósł o wstrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania przedmiotowego zażalenia, a także w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a. uznanie zażalenia za oczywiście uzasadnione, a następnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy na nowo zgodnie z wnioskiem Skarżącego. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji polegającej na rozbiórce zrealizowanego utwardzenia na działce nr (...) w części przekraczającej dopuszczalną powierzchnię terenu, tj. 169m² wiązać się będzie dla Skarżącego z koniecznością poniesienia dużych nakładów, na które składać się będzie nie tylko koszt związany ze zleceniem rozbiórki kostki, ale również z jej właściwym składowaniem, wyrównaniem i uprzątnięciem terenu, a także ewentualnym ponownym położeniem kostki (i poprzedzającymi pracami gruntowymi - wyrównanie i ubicie gruntu). Ponadto okres zimowy, w jakim Skarżący zobowiązany byłby do wykonania rozbiórki, nie sprzyja ww. pracom, utrudniając a nawet uniemożliwiając ich wykonanie. Podkreślono również, że na utwardzeniu, którego dotyczy zaskarżona decyzja, Skarżący przechowuje i parkuje maszyny oraz pojazdy wykorzystywane przez niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pozbawienie go tak utwardzonego terenu – do czasu wydania ostatecznego orzeczenia w sprawie - wiązać się będzie z koniecznością zmiany miejsca parkowania sprzętu i samochodów (co niesie ze sobą dodatkowe koszty najmu) albo ze zniszczeniem wyrównanego uprzednio podłoża pod kostkę, wskutek codziennego wjazdu i wyjazdu pojazdów oraz manewrowania na tak nieutwardzonym terenie. Skarżący, w ramach prowadzonej działalności, zajmuje się m. in. realizacją posadzek przemysłowych, podkładów pod posadzki, płyt betonowych drogowych oraz tac szczelnych dla budownictwa przemysłowego i użyteczności publicznej, do których prac używa ciężkiego sprzętu i wielkogabarytowych maszyn. Nakłady, jakie Skarżący będzie musiał ponieść by móc swój park maszynowy i samochodowy nadal przechowywać na swych działkach (obecnie utwardzonych kostką brukową), bez zniszczenia (dewastacji) terenu, a także nakłady, jakie poniesie następnie by grunt ten wyrównać i wzmocnić, będą znaczne, pomimo być może nieskomplikowanych czynności technicznych im towarzyszących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej w skrócie: p.p.s.a.) jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek strony skarżącej, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania aktów (czynności) zaskarżonych do sądu administracyjnego stanowi odstępstwo od generalnej zasady wykonalności takich aktów (czynności) i ma na celu ochronę strony skarżącej przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy przez sąd administracyjny. Teoretycznie ochrona tymczasowa obejmuje wszystkie akty i czynności podlegające kontroli sądu administracyjnego (art. 3 § 2 p.p.s.a.), acz zasadniczo dotyczy tych z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Niewątpliwie decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego "nadaje się do wykonania" w powyższym rozumieniu, co oznacza, że także do niej odnosi się art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z tym należy wskazać, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności – tj. że w danym przypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewskazanie we wniosku takich okoliczności oznacza, co do zasady, brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez Sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 11 do art. 61). Strona skarżąca powinna dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub negatywnych skutków trudnych do odwrócenia zależy orzeczenie sądu (por. postanowienie NSA z 07.04.2005 r., II OZ 201/05 – dostępne na stronie internetowej CBOSA). Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że co do zasady wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna szkoda poniesiona wskutek wykonania prac wiąże się bowiem przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację inwestycji, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku (por. postanowienia NSA: z 24.02.2012 r., II OSK 385/12; z 19.01.2012 r., II OZ 1382/11; z 10.01.2012r., II OSK 2619/11; z 6.11.2011r., II OSK 2046/11 – dostępne na stronie internetowej CBOSA). W ocenie Sądu Skarżący wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozbiórka utwardzonego terenu poprzez zdemontowanie kostki brukowej niewątpliwie może prowadzić do sytuacji, w której przywrócenie stanu poprzedniego obiektu w razie wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego - to jest jego ponowne utwardzenie- będzie się wiązało z poniesieniem znacznych nakładów (finansowych i organizacyjnych). W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 195 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji . W związku z powyższym, Sąd nie rozpatrywał wniosku Skarżącego w trybie art. 196 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Sądu z 20 stycznia 2015 r. do czasu rozstrzygnięcia zażalenia, bowiem postępowanie w tym zakresie byłoby bezprzedmiotowe.