IV SA/Po 802/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. R. przeciwko Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej P. P. w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku 1. wymierza Rektorowi P. P. grzywnę w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012r. sygn. akt IV SA/Po 243/12; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Rektora P. P. na rzecz skarżącego A. R. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 6 września 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie IV SA/Po 243/12 uchylił zaskarżoną decyzję Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej P. P. z dnia [...]12.2011r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium A. R. oraz zasądził od Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zwrócone zostały organowi administracji i doręczone w dniu 26 października 2012 r. W dniu 16 sierpnia 2013 r. do tutejszego Sądu wpłynęła skarga A. R. reprezentowanego przez pełnomocnika o wymierzenie grzywny Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2012r. sygn. akt IV SA/Po 243/12 oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż mimo upływu terminów określonych w art.35 kpa do dnia wniesienia skargi organ administracyjny nie wydał żadnej decyzji. Nie zareagował również w żaden sposób na wezwanie do załatwienia sprawy skierowane do organu. W związku z czym na podstawie art.154 § 1 p.p.s.a. skarga jest zasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż kwota kosztów sądowych w wysokości 200 zł została skarżącemu przekazana na rachunek bankowy, zaś decyzja w przedmiocie stypendium Rektora dla najlepszych studentów została wydana przez P. P. i przesłana skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny (art. 154 § 1 p.p.s.a.). Wskazać przy tym należy, że ustawa nie wprowadza ograniczeń temporalnych co do realizacji uprawnienia do wniesienia skargi. Wszczęcie postępowania sądowego na skutek skargi o wymierzenie grzywny ma na celu ukaranie organu za niewykonanie wyroku oraz jego zdyscyplinowanie. Z powyższego przepisu wynika również, że przesłankę dopuszczalności skargi o wymierzenie grzywny organowi za niewykonanie wyroku stanowi uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy (art. 154 § 1 p.p.s.a.). Poza sporem pozostaje fakt, iż skarżący dopełnił tego obowiązku, zawierając takie żądanie w piśmie z dnia 21 czerwca 2013r. (wezwanie do załatwienia sprawy oraz zapłaty kosztów). W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że przez niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę rozumieć należy sytuację, gdy zobowiązany organ pozostaje w bezczynności, w szczególności w kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu załatwienie sprawy, przy czym do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej (lub w innej formie przewidzianej prawem) konieczne jest jej doręczenie przynajmniej jednej ze stron danego postępowania. W wypadku wyroku uwzględniającego skargę – wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, termin do jego wykonania mija z upływem terminu wynikającego z art.35 kpa. Termin ten jest liczony od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia. Niewykonanie wyroku ma miejsce wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak również, gdy organ wykonał je z przekroczeniem określonego terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2000 roku, w sprawie o sygn. akt. IV SA 2001/98, LEX nr 77621). Istnienie bezczynności organu po wydaniu wyroku uchylającego zaskarżony akt musi być oceniane z punktu widzenia dochowania wymogów z art.35 § 3 i 5 kpa. A zatem jeżeli sąd nie określił terminu wydania aktu lub podjęcia czynności, w sprawie mają zastosowanie terminy ustawowe do załatwienia sprawy (bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych – w ciągu dwóch miesięcy). Na podstawie akt sprawy można ustalić, iż pomimo uprzedniego wyroku, organ wydał rozstrzygnięcie w sprawie dopiero w dniu 9 sierpnia 2013r., a decyzja ta nie została skarżącemu doręczona aż do dnia złożenia przez A. R. skargi o wymierzenie organowi grzywny. Organ administracji pozostawał w zwłoce i bezczynności. Skoro organowi doręczono akta w dniu 26 października 2012r. (co zostało ustalone w oparciu o akta sprawy IV SA/Po 243/12), to uwzględniając termin ustawowy z art.35 kpa, organ powinien wydać rozstrzygnięcie do końca grudnia 2012r.( przy przyjęciu nawet szczególne skomplikowanego przedmiotu sprawy) Od zwrotu akt organowi upłynęło więc 10 miesięcy. Nie do zaakceptowania jest takie postępowanie organu, które nie tylko świadczy o jego opieszałości, lecz wręcz generuje przewlekłość postępowania. Należy zauważyć, iż w uzasadnieniu Sądu w sprawie IV SA/Po 243/12 były jasno sprecyzowane wytyczne, którymi organ był związany. Reasumując – choć do dnia wyrokowania organ wydał decyzję w sprawie i uiścił na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, jednak po upływie ustawowych terminów. Organ orzekający nie zareagował w terminie ustawowym również na pismo skarżącego z dnia 21.06.2013r. wzywające do załatwienia sprawy. Wobec powyższego, sąd orzekł o wymierzeniu grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. Z treści art.154 § 3 p.p.s.a. wynika, że grzywna stanowi w istocie karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych. W razie spełnienia warunków określonych w art.154 § 1 p.p.s.a. sąd obowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę. Zgodnie zaś z art.154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Okoliczność ta nie powinna jednak pozostawać bez wpływu na wysokość orzekanej grzywny. Co prawda ustawodawca wprowadził pewną swobodę określając jedynie górną granicę grzywny, a jej wysokość w pozostałym zakresie została pozostawiona uznaniu sądu. W tej sytuacji koniecznym stało się jej zindywidualizowanie, a więc wskazanie przyczyn, które legły u podstaw jej wymierzenia w konkretnej wysokości. Określając zatem wysokość grzywny sąd miał na uwadze brak zawiłości sprawy, stopień uchybienia terminom do jej załatwienia, przewidzianym w k.p.a., jak również upływ czasu od momentu zwrotu akt administracyjnych organowi potwierdzający również bezczynność i przewlekłość postępowania, z których to środków skarżący nie skorzystał. Sąd nie orzekł o rażącym naruszeniu prawa przez organ, a to z uwagi na fakt wydania przedmiotowej decyzji, jak i to, że uchybienie przepisom ustawowym co do terminu załatwienia sprawy wynosiło kilka miesięcy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a. i na podstawie przepisu § 18.1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).