IV SA/Po 803/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę /-/B. Popowska /-/P. Miładowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak MZ WSA/wyr.1-sentencja wyroku Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 219 w zw. z art. 218 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w O. orzekł o odmowie wydania zaświadczenia dotyczącego potwierdzenia 6-cio miesięcznej czynnej służby wojskowej podczas studiów dziennych na Politechnice Poznańskiej w latach 1956 - 1962 K. N.. W uzasadnieniu wskazano, iż przeszkolenie wojskowe, które Strona odbyła podczas studiów dziennych, było obowiązkowym przedmiotem nauki, objętym planami studiów i programami nauczania szkoły wyższej. Składając zażalenia na ww. postanowienie, K. N. wskazał na cel ubiegania się o zaświadczenie (ustalenie praw do świadczeń emerytalnych i ich wysokości), a także zarzucił organowi I instancji pobieżne rozpatrzenie sprawy i brak powołania się na wytyczne MON z dnia 6 sierpnia 1992 r. w sprawie zaświadczeń dotyczących czasu i miejsca służby wojskowej. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], działając na podstawie art. 138 w zw. z art. 144 kpa, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego uchylił postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień w O. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, iż sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwzględnieniem obowiązującej w czasie pełnienia służby wojskowej przez Stronę ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym oraz obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Organ dodał, iż należy ustalić, kiedy K. N. odbywał przeszkolenie w jednostkach wojskowych i jeżeli to miało miejsce, te okresy zaliczyć do odbywania służby. Organ wskazał także, iż pozostałe wyliczenia Strony, dotyczące 6-miesięcznego okresu, przez jaki, według Strony, trwały (po zsumowaniu) wojskowe zajęcia szkoleniowe w ramach programu studiów, nie mogą być uwzględnione jako okres odbywania zasadniczej służby wojskowej. Składając skargę do Sądu, K. N. zakwestionował tę część uzasadnienia organu II instancji, w której zakwestionowano wyliczenia Strony, dotyczące 6-miesięcznego okresu, przez jaki trwały (po zsumowaniu) wojskowe zajęcia szkoleniowe w ramach programu studiów. Skarżący wniósł o uznanie jego 6-miesięcznej czynnej służby wojskowej podczas studiów dziennych na Politechnice Poznańskiej. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powtarzając swoją argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r., Skarżący podniósł, iż WKU w O. wydało mu [...]r. zaświadczenie, według którego zaliczono mu do czynnej służby wojskowej 2-miesięczny okres przeszkolenia wojskowego oraz ćwiczeń, a więc skargę popiera w zakresie nieobjętym tym zaświadczeniem i złożył do akt światłokopię tego zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: ppsa) sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny dokonał tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że organ orzekający w niniejszej sprawie w II instancji nie naruszył prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Na wstępie należy podkreślić, iż zaskarżone postanowienie organu II instancji ma charakter kasacyjny, co znaczy, iż organ odwoławczy dostrzegł niejasności i błędy w postępowaniu i rozstrzygnięciu organu I instancji i właśnie w związku z tym uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał temu organowi rozpatrywaną sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd pragnie podkreślić, iż w niniejszym postępowaniu mógł tym samym ocenić wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (organu II instancji), a nie postanowienia organu I instancji, mimo że Sąd dostrzegł te same błędy w postępowaniu organu I instancji, które wskazywał organ II instancji. Uznając jednak, iż postępowanie organu II instancji było zgodne z prawem, przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia przez organy obu instancji, Sąd nie miał podstaw do zakwestionowania dotychczasowego, a więc zaskarżonego postanowienia. I. Sąd podziela argumentację organu II instancji co do konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. To na organie I instancji spoczywa ciężar wyjaśnienia sprawy i jej merytorycznego załatwienia. Należy podkreślić, iż jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 1998 r., III SA 1282/97, LEX nr 37646), zaświadczenie - to przewidziane w przepisach prawnych potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy na żądanie osoby zainteresowanej. Wynika z tego, że skoro problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe bez pełnego wyjaśnienia całości sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, w niniejszej sprawie, organ odwoławczy słusznie uznał, iż sprawa powinna być jeszcze raz starannie wyjaśniona przez organ I instancji. Wynika to z treści normy zawartej w art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 144 kpa, wskazującej, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji w całości lub w znacznej części. Zdaniem Sądu, tylko takie postępowanie organu odwoławczego było prawidłowe, bowiem nie miał on kompetencji do wystawienia żądanego zaświadczenia, a jedynie do skontrolowania postępowania organu I instancji. Skoro uznał je za niepełne i obarczone błędami, to jak wskazano powyżej, nie miał on innej możliwości jak tylko uchylić postanowienie organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Oczywiście, biorąc pod uwagę wydane w dniu [...]r. zaświadczenie dotyczące części wniosku Skarżącego, organ I instancji winien wyjaśnić i rozstrzygnąć sprawę jedynie w zakresie nieobjętym wydanym w międzyczasie zaświadczeniem. Stanowisko powyższe uwzględnia też to, iż zaświadczenie nie ma cech aktu administracyjnego; to środek dowodowy należący do czynności faktycznych lub czynności materialno-technicznych administracji, i jest on potwierdzeniem stanu rzeczy, który wynika z danych, którymi dysponuje organ I instancji (m. in. wyrok NSA z dnia 9.05.2002 r. II SA 944/00; Lex nr 83811). II. Odnośnie zarzutu Skarżącego, dotyczącego wskazówek Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego dla organu I instancji, negujących wyliczenia okresu szkoleń wojskowych dokonane przez Skarżącego, to, co do zasady, Sąd nie neguje możliwości przekazania takich wskazówek. Kompetencja taka wynika z normy zawartej w cyt. wyżej art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 144 kpa. Jednak w rozpatrywanej sprawie, wskazówki organu II instancji, odsyłające do unormowań prawa materialnego, w istocie ukierunkowują organ do stosowania tych przepisów. Zdaniem Sądu, tego typu wskazówki wykraczają poza istotę zaświadczenia. W tym miejscu warto przytoczyć pogląd doktryny: "W sprawach o wydanie zaświadczenia nie chodzi w zasadzie o stosowanie normy materialnej. Zaświadczenie może bowiem zmienić sytuację faktyczną sprawy, np. dostarczyć jej środków dowodowych, nie zmieni jednak zakresu jej praw i obowiązków (...)" (M. Jaśkiewicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005 r. str. 1057). Na marginesie Sąd zauważa, że powołane przez organ II instancji przepisy nie normują przedmiotowych kwestii tak "jednoznacznie", jak to organ w swoim uzasadnieniu stwierdził, choćby w związku z tym, że obie wskazane ustawy posługują się innymi pojęciami. Końcowo należy jednak stwierdzić, że zamieszczenie wskazówek w uzasadnieniu postanowienia wydanego przez organ II instancji - ze względu na fakt przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, który rozpatrzy jeszcze raz całokształt sprawy - nie stanowi naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym nie stanowiło ono przesłanki uchylenia decyzji organu II instancji przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska MZ