IV SA/Po 806/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 10 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi. M. P. zwrócił się 1 lipca 2025 r. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej do Burmistrza Miasta i Gminy. Pismem z 14 lipca 2025 r. organ wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w terminie 14 dni od dnia odebrania wezwania. Decyzją z 30 lipca 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), organ odmówił udostępnienia informacji publicznej. Decyzja zawierała pouczenie o prawie do złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Skargę na powyższą decyzję Burmistrza Miasta i Gminy złożył M. P. pismem z 22 sierpnia 2025 r., domagając się uchylenia decyzji w całości, zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem strony, stwierdzenia, że organ dopuścił się naruszenia prawa, a także zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Organ wskazał ubocznie, że skarżący pismem z 12 sierpnia 2025 r. złożył odwołanie od zaskarżonej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jednocześnie, w myśl art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przechodząc do zasadniczych rozważań należy wskazać, że przedmiotem skargi M. P. jest decyzja Burmistrza Miasta i Gminy o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Zgodnie z ustępem 2 wskazanego artykułu, do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni (pkt 1); uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji (pkt 2). Mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy należy wskazać, że organem wyższego stopnia względem Burmistrza Miasta i Gminy jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.. Wskazuje na to treść art. 127 § 2 k.p.a., zgodnie z którym właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są, w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej (art. 17 pkt 1 k.p.a.). Przenosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy należy przyjąć, że od decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej przysługiwało skarżącemu odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje zasygnalizowana przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczność uprzedniego wniesienia przez skarżącego odwołalna od decyzji objętej skargą. Powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, że nie wystarczy samo złożenie środka zaskarżenia od kwestionowanych decyzji czy postanowienia organu pierwszej instancji, lecz wymagane jest, aby skarga została wniesiona na stosowne działanie organu podjęte po rozpatrzeniu takiego środka prawnego. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w danej sprawie, otwiera tej stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2013 r. I OSK 116/13, dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wniesienie skargi na decyzję administracyjną organu pierwszej instancji bez uprzedniego wyczerpania trybu odwoławczego przez stronę jest bezsprzecznie przedwczesne i niedopuszczalne. Dopiero bowiem rozstrzygnięcie organu odwoławczego powoduje potrzebę uruchomienia kontroli sądowej. W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, z uwagi na jej wniesienie bez dochowania wymogów z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie I postanowienia stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w punkcie II postanowienia Sąd z urzędu zwrócił stronie cały uiszczony wpis wobec odrzucenia opłaconej skargi.