IV SA/Po 81/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-01-18

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Paweł Miładowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współpraca z organizacją niepodległościową i niesienie jej pomocy, zwłaszcza w młodym wieku, może być uznane za działalność kombatancką w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sama współpraca z organizacją niepodległościową i niesienie jej pomocy, nawet w młodym wieku, nie może być uznana za pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, co jest warunkiem przyznania uprawnień kombatanckich. Analiza materiału dowodowego wykazała, że skarżący nie pełnił służby, a jedynie wykonywał różne czynności na rzecz oddziału, co stanowiło dobrowolną pomoc i współpracę, a nie służbę kombatancką.
Stan faktyczny
E. P. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w polskich podziemnych formacjach. Organ I instancji odmówił przyznania uprawnień, wskazując na młody wiek wnioskodawcy (9 lat) i brak wystarczających dowodów potwierdzających działalność kombatancką. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że działalność skarżącego miała charakter jedynie współpracy i pomocy oddziałowi, a nie pełnienia służby. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko i argumentując, że jego działalność, mimo młodego wieku, miała znaczenie dla ruchu oporu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant referent - stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi E. P. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę /-/M. Dybowski /-/ P. Miładowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm - dalej kpa ) i art. 22 ust. 1 oraz art. 1 ust.2 pkt 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz.371- dalej ustawa) odmówił rozszerzenia uprawnień kombatanckich E.P., urodzonemu w dniu [...] lipca 1935 r. w C. Z., o tytuł z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy - pełnienia służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945 . W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono m. in., iż wniosek nie został zarekomendowany przez stowarzyszenie z uwagi na wiek wnioskodawcy - 9 lat. Ponadto E. P. nie przedstawił dostatecznych dowodów, które w sposób nie budzący wątpliwości potwierdziłyby działalność kombatancką, deklarowaną we wniosku. E. P. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy podtrzymał swoje stanowisko zawarte we wniosku, nadto podniósł, że jego wiek nie odgrywał roli, bowiem był członkiem i działaczem Batalionów Chłopskich. Jego działalność została potwierdzona przez rekomendację Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich - Zarządu Wielkopolskiego w K. Za działalność tą został odznaczony " Krzyżem Batalionów Chłopskich ". Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.127 § 3 i art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm - dalej kpa ), i art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego- ( tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr. 42, poz. 371 ze zm. - dalej ustawa), utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2003 r. Motywując decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powtórzył argumenty zaprezentowane w decyzji organu I instancji. Jednocześnie organ wskazał m.in., że z oświadczeń światków, które E. P. dołączył do wniosku, wynika jedynie, że współpracował on z organizacją niepodległościową. Nie wchodził zaś w skład organizacji i nie pełnił w niej służby. Współpraca z organizacją niepodległościową nie może być podstawą przyznania uprawnień kombatanckich. E. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2003 r. W uzasadnieniu skargi Wnioskodawca przytoczył argumenty uprzednio podnoszone w swoich pismach. Wskazał, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił mu przyznania uprawnień ze względu na młody wiek, uważając, że jego działalność miała charakter pomocniczy, a dzięki jego działaniom ludzie pełniący funkcje w ruchu oporu mogli wykonywać poważne zadania w walce z okupantem niemieckim. Działał w plutonie sanitarnym " Olcha ", został pouczony o obowiązku zachowania tajemnicy i złożył przyrzeczenie harcerskie. Ubezpieczał partyzantów na zbiórkach i naradach, informował o przejazdach okupanta. Dostarczał do punktów sanitarnych lekarstwa i środki opatrunkowe. Kilkakrotnie był w niebezpieczeństwie, groziło mu zatrzymanie przez Niemców, przeżył wiele upokorzeń i strachu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wyrok oddalający skargę oznacza, że w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu zobowiązującym do jej uchylenia bądź stwierdzenia nieważności na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Także, że została wydana po wszechstronnej ocenie zgromadzonych dowodów w sprawie i spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiając skarżącemu rozszerzenia uprawnień kombatanckich powołał się na treść art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W myśl tego przepisu za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. Zdaniem Sądu Kierownik Urzędu prawidłowo przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i uznał, że skarżący nie pełnił służby w Batalionach Chłopskich, lecz z uwagi na swój wiek i chorobę matki pozostawał pod opieką oddziału i wykonywał na jego rzecz różne czynności. Ich charakter może co najwyżej świadczyć o dobrowolnej pomocy oddziałowi i współpracy z oddziałem. Wynika to z opisanej przez skarżącego sytuacji życiowej, w jakiej się znalazł w 1944r, a także analizy oświadczeń świadków W. W. i D. K . Z oświadczeń tych jednoznacznie wynika, że skarżący nie należał do plutonu sanitarnego " Olcha", lecz, że W. W. oddał skarżącego pod opiekę oddziału. Także Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach podkreślał, że współpraca z organizacją niepodległościową i niesienie jej pomocy nie może być uznana za działalność kombatancką ( por. wyrok z dnia 18.12.2001 r., sygn. akt V SA 807/01, LEX nr 84344, wyrok z dnia 12.04.2002 r., sygn. akt V SA 1408/01, LEX 121896 ). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu uprawnień kombatanckich w oparciu o treść art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M. Dybowski /-/ P. Miładowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło