IV SA/Po 811/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bożena Popowska asesor sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant: ref.-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; u c h y l a z a s k a r ż o n ą d e c y z j ę /-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ B. Popowska W dniu [...] R. K. złożył wniosek do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o przyznanie zasiłku celowego na: żywność, lekarstwa, buty, odzież, bilety MZK, czterokrotny przejazd na trasie K.-T., czterokrotny przejazd na trasie T.-K., trzykrotny przejazd na trasie K.-L., trzykrotny przejazd na trasie L.-K., środki czystości, środki higieny osobistej, środki chemii gospodarczej, odszkodowania za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego za miesiąc marzec 2004 r., książki, materiały biurowe, pokrycie rachunków za zużycie energii elektrycznej za okres od [...] 01.2003 r. do [...] 12.2003 r. w kwocie 968,54 zł , pokrycie kosztów usług kserograficznych na kwotę 120 zł i pokryci dodatkowej opłaty za przejazd środkami MZK bez biletu- mandat z dnia [...] 11.2003 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Rodzinie w K.decyzją nr [...] z dnia [...] przyznał R. K. świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na edukacje ( 15 zł ) ), żywność ( 50 zł ), środki czystości i higieny ( 10 zł ), odzież i obuwie ( 10 zł ), bilety ( 5 zł ), inne cele ( 70 zł ) tj. energię elektryczną i odmówił R. K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na opłatę usług kserograficznych, czterokrotny przejazd na trasie K.-P., czterokrotny przejazd na trasie T.-K., trzykrotny przejazd na trasie K.-L., trzykrotny przejazd na trasie L.-K., na odszkodowania za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego za miesiąc marzec 2004 r. i pokryci dodatkowej opłaty za przejazd środkami MZK bez biletu- mandat z dnia [...] 11.2003 r. W uzasadnieniu organ podał m.in., że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku dochód strona nie posiadała dochodu. Potrzeby osoby korzystającej z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zasiłek celowy jest świadczeniem doraźnym, przyznawanym na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, a jego wysokość zależy od możliwości Ośrodka. Wysokość zasiłku przyznanego niniejszą decyzją ustalono w ramach tych możliwości. Stronie nie przyznano zasiłku celowego na pokrycie kosztów usług kserograficznych na kwotę 120 zł, czterokrotny przejazd na trasie K.-P., czterokrotny przejazd na trasie T.-K., trzykrotny przejazd na trasie K.-L., trzykrotny przejazd na trasie L.-K., na odszkodowania za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego za miesiąc marzec 2004 r., i pokryci dodatkowej opłaty za przejazd środkami MZK bez biletu- mandat z dnia [...] 11.2003 r. ponieważ przyznanie zasiłku celowego na te cele nie mieści się w zadaniach własnych z zakresu pomocy społecznej o charakterze obowiązkowym. Jako materialno prawną podstawę organ wskazał art. 4 ust. 1, art. 2 ust. 4, art. 32 ust. 1 i 2, art.34 ust. 4a, art. 40 oraz art.45 ust. ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz. U. z 1998 roku, nr 64, poz. 414 ze zm. ). W dniu [...] R. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze . utrzymało umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazało m.in., że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz. U. z 1998 roku, nr 64, poz. 414 ze zm.), której przepisy obowiązywały do dnia 30 kwietnia 2004 roku. Z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 64, poz. 593 ). Przepis art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8. Zgodnie natomiast z art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy tejże ustawy. Wejście w życie przepisu art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej czyni bezprzedmiotowym postępowanie odwoławcze od decyzji nr [...] z dnia [...]. W zakreślonym terminie R.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżący wniósł, o uchylenie decyzji II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazał , że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze . wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Organ II instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na treści art. 149 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej który stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo przyjęło, że wejście w życie w dniu 1 maja 2004 r. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej uczyniło bezprzedmiotowym postępowanie odwoławcze i dlatego należało umorzyć postępowanie. Zdaniem Sądu organ II instancji winien rozpoznać merytorycznie odwołanie złożone w dniu [...] przez R. K. Artykuł 149 ust 1 z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jest przepisem materialno prawnym i przewiduje wygaśnięcie wszystkich decyzji, lecz ze skutkiem ex nunc. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 8 marca 2005 r., wskazał, że "...wygaśnięcie decyzji nie powoduje " uznania za niebyłe " tego, co się wydarzyło od momentu wydania decyzji do 1 maja 2004 r. ... Wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie powoduje, że ustaje (od daty wygaśnięcia) obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość, co w niczym nie narusz podstawy prawnej i prawidłowości dotychczasowo wypłaconych świadczeń . Tak jest w wypadku wygaśnięcia decyzji pozytywnych (przyznających świadczenia). Natomiast w wypadku decyzji negatywnej, nawet jej wygaśnięcie nie zdezaktualizuje powinności dokonania kontroli przez sąd administracyjny."( wyrok TK z dnia 8 sierpnia 2005 r., P 15/04, OTK - A 2005/3/21 ). Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego można odnieść także do rozpoznawania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania R.K. od decyzji organu I instancji. Badanie zgodności z prawem decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia [...]., dotyczy bowiem momentu jej wydania, a więc zdarzenia przed 1 maja 2004 r. Organ II instancji winien dokonać oceny, czy przyznanie zasiłku celowego w określonych kwotach na konkretne cele i odmówienie przyznania zasiłku celowego na opłatę usług kserograficznych, czterokrotny przejazd na trasie K.-P., czterokrotny przejazd na trasie T.-K., trzykrotny przejazd na trasie K.-L., trzykrotny przejazd na trasie L.-K., na odszkodowania za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego za miesiąc marzec 2004 r. i pokryci dodatkowej opłaty za przejazd środkami MZK bez biletu- mandat z dnia [...] 11.2003 r., było zgodne z prawem. Zdaniem Sądu i jak trafnie zauważył Trybunał Konstytucyjny skarżący ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i w przypadku wydania decyzji niekorzystnej dla skarżącego, w rozpoznaniu jego skargi przez sąd administracyjny. Z wyżej wskazanych względów sprzeczne z przepisami prawa było uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze , że postępowanie przed organem II instancji stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.) sąd uchyla zaskarżaną decyzję wtedy, gdy stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy , b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawi wyżej wskazanych przepisów w zw. z art.105 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 kpa i art. 145 § 1 pkt a i c orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ B. Popowska MK