IV SA/Po 811/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-09-10

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej w trudnej sytuacji materialnej, ubiegającej się o prawo pomocy, należy przyznać zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowić radcę prawnego, jeśli jej dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, a jednocześnie odmówić ustanowienia adwokata, gdy wystarczająca jest reprezentacja jednego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawczyni, mimo wspólnego gospodarstwa domowego z mężem uzyskującym rentę, nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odmówiono ustanowienia adwokata, gdyż dla zapewnienia należytej reprezentacji wystarczające jest ustanowienie jednego pełnomocnika, a do niezbędnych kosztów postępowania zalicza się wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M.P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie warunków zabudowy. Wnioskodawczyni wskazała, że jej jedyny dochód to emerytura, a jedynym majątkiem jest budynek gospodarczy. Oświadczyła, że jest przewlekle chora i ponosi wysokie koszty leczenia. Mimo wspólnego gospodarstwa domowego z mężem, który otrzymuje rentę, sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawczyni nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, a odmówiono ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych oraz odmówić ustanowienia adwokata L.P. wraz z M.P. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. M.P. na formularzu złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jej jedyny dochód stanowi emerytura wynosząca [...] zł. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że jedynym majątkiem wnioskodawczyni jest budynek gospodarczy o pow. 46 m2 stanowiący jej miejsce zamieszkania. We wniosku skarżąca wskazała, że jako osoba starsza nie jest w stanie występować przed sądem, a także pokryć kosztów sądowych oraz zastępstwa procesowego. Skarżąca oświadczyła również, iż miesięcznie wydatki na leki, media, jedzenie i utrzymanie wynoszą ok. [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni wyjaśniła, iż jako osoba przewlekle chora uczęszcza na kosztowne zabiegi lecznicze konieczne i zalecane przez lekarzy. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, na wstępie należy stwierdzić, że wnioskodawczyni opisując swój stan rodzinny i majątkowy pominęła we wniosku fakt, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Powyższe stwierdzenie, przy uwzględnieniu faktu, iż małżonek uzyskuje dochód z renty wynoszący [...] zł. netto (vide złożony przez niego odrębny wniosek o przyznanie prawa pomocy k. 14-15 akt), nie powoduje jednak takiej zmiany sytuacji materialnej skarżącej, aby przy uwzględnieniu kosztów koniecznego utrzymania, stwierdzić że M.P. zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej umożliwiającej opłacenie kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Tym samym stwierdzając istnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym postanowiono zwolnić skarżącą z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowić dla niej radcę prawnego. Wyjaśnić jednak należy, że żądanie ustanowienia dwóch pełnomocników z urzędu, zarówno adwokata, jak i radcy prawnego, nie zasługiwało na uwzględnienie. Dla zapewnienia stronie skarżącej należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Tym bardziej, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika zalicza się wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło