IV SA/Po 811/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-09-10
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca rencistą z umiarkowanym dochodem, posiadająca jedynie budynek gospodarczy jako miejsce zamieszkania i prowadząca gospodarstwo domowe z małżonką otrzymującą emeryturę, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że pomimo prowadzenia gospodarstwa domowego z małżonką otrzymującą emeryturę, wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd oparł się na przepisach P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy, w tym art. 246 § 1 pkt 2, podkreślając, że instytucja ta jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony.Stan faktyczny
L.P. wraz z M.P. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie warunków zabudowy. L.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że jest rencistą z umiarkowanym dochodem (renta netto [...] zł) i jedynym majątkiem jest budynek gospodarczy stanowiący miejsce zamieszkania. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, która otrzymuje emeryturę.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
L.P. wraz z M.P. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. L.P. na formularzu złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest rencistą w stopniu umiarkowanym a jego jedyny dochód stanowi renta wynosząca netto [...] zł. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że jedynym majątkiem wnioskodawcy jest budynek gospodarczy o pow. [...] m2 stanowiący jego miejsce zamieszkania.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, na wstępie należy stwierdzić, że wnioskodawca opisując swój stan rodzinny i majątkowy pominął we wniosku fakt, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Powyższe stwierdzenie, przy uwzględnieniu faktu, iż małżonka uzyskuje dochód z emerytury wynoszącej [...] zł. (vide złożony przez nią odrębny wniosek o przyznanie prawa pomocy k. 18 – 19 akt), nie powoduje jednak takiej zmiany sytuacji materialnej skarżącego, aby przy uwzględnieniu kosztów koniecznego utrzymania, stwierdzić że L.P. zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej umożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Tym samym stwierdzając istnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło