IV SA/Po 815/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-10-11
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce w likwidacji, która nie prowadzi działalności gospodarczej i której bieżąca działalność finansowana jest z kapitału zapasowego oraz umarzania jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółce w likwidacji, która nie prowadzi normalnej działalności gospodarczej, notuje straty i której bieżąca działalność finansowana jest z kapitału zapasowego oraz umarzania jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. W analizowanym przypadku, pomimo sprzedaży jednostek uczestnictwa i uiszczenia części opłat, sytuacja materialna spółki uzasadniała przyznanie pomocy.Stan faktyczny
Spółka W. sp. z o.o. w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu podała dane dotyczące kapitału zakładowego, środków trwałych, wyniku podatkowego i stanu konta. Po wezwaniu do uzupełnienia, spółka przedstawiła dokumenty finansowe, wyjaśniając, że bieżące koszty utrzymania spółki w likwidacji są pokrywane z majątku spółki, co prowadzi do zadłużenia. Wniosek o przyznanie prawa pomocy był wcześniej dwukrotnie odrzucany przez WSA w Poznaniu, a następnie uchylany przez NSA. Ostatecznie sąd rozpoznał sprawę ponownie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. sp. z o.o. w likwidacji działająca przez likwidatora M.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
W. sp. z o.o. w likwidacji działająca przez likwidatora M.G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł. (po denominacji), wartość środków trwałych wynosi [...] zł. wynik podatkowy za ostatni rok obrotowy wynosi – [...] zł., a stan konta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...] zł.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący przesłał CIT 8 za lata 2010 (przychód [...] zl., koszty [...] zł.) i 2009 (przychód [...] zł., koszty [...] zł.), historię rachunku za okres 01.09.2010 do 11.03.2011 (stan konta na koniec okresu [...] zł.) i zestawienie wydatków spółki w formie zapisów na kontach. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że utrzymywanie spółki w stanie likwidacji kosztuje ok. [...] zł. rocznie. Na powyższą kwotę składa się podatek od nieruchomości, koszty dojazdu celem usunięcia uszkodzeń i zabezpieczenia przed włamaniem, usługi rachunkowe, bankowe i komunalne oraz inne koszty (znaki sądowe, poświadczenia, materiały biurowe itp.). Powyższe wydatki pokrywane są w całości z majątku spółki. W związku z powyższym narasta zabezpieczone hipotecznie zadłużenie obejmujące dług bieżący i rozliczenie kredytu inwestycyjnego udzielonego na zakup nieruchomości, przebudowę i wyposażenie.
W związku z powyższym pismem z dnia 23 marca 2011 r. wezwano wnioskodawcę do przedłożenia umów kredytowych lub innych dokumentów dotyczących zadłużenia spółki i przedłożenia dokumentacji finansowej dotyczącej bieżącej obsługi zadłużenia oraz udokumentowania wpłat na bieżącą działalność spółki. Skarżący pismem z dnia 19 kwietnia 2011 r. wyjaśnił, że nieruchomość położona w P. przy ul. K. [...] została zwrócona spółce w 1995 r. Spółka otrzymała rekompensatę za użytkowanie nieruchomości przez Skarb Państwa w latach 1991 - 1995 bez płacenia czynszu. Z powyższej kwoty utworzony został kapitał zapasowy Spółki służący doraźnym interwencjom, zapobiegania katastrofie budowlanej oraz zasilaniu rachunku bankowego spółki do czasu zakończenia jej likwidacji, który to termin się przedłużał, kosztem rosnących odsetek. W efekcie wartość rynkowa nieruchomości zmalała do zera. Pozostałości środków zapasowych spółki ulokowanych w otwartych funduszach inwestycyjnych, objęte zostały zobowiązaniem bezzwłocznej spłaty nimi długu. W załączeniu skarżący przedstawił kopie pisma agenta transferowego [...] III Filar, z którego to funduszu były okresowo umarzane jednostki uczestnictwa na pokrycie bieżących wydatków Spółki. Skarżący załączył również tytuł wykonawczy wydany przez Sąd Okręgowy w P. – postanowienie z dnia [...] czerwca 2010r. sygn. akt [...] , wskazując, iż potwierdza on zadłużenie Spółki.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r. odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy.
Skarżąca spółka pismem z dnia 20 maja 2011 r. wniosła sprzeciw od w/w postanowienia wnosząc o zredukowanie pomocy do wysokości ¾ kosztów i wydatków ponoszonych w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zarządzeniem z dnia 31 maja 2011 r. wezwał stronę skarżącą do przedłożenia umów kredytowych lub innych dokumentów dotyczących zadłużenia spółki i przedłożenie dokumentacji finansowej dotyczącej bieżącej obsługi zadłużenia oraz do udokumentowania wpłat na bieżącą działalność spółki.
Likwidator skarżącej spółki przy piśmie z dnia 30 czerwca 2011 r. przesłał kopie dokumentów dotyczących zadłużenia Spółki oraz wskazujących na wpłaty na bieżącą działalność Spółki (umorzenie jednostek z FIO [...] III Filar w wysokości [...] zł).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 lipca 2011 r. odmówił przyznania prawa pomocy. W wyniku zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23.09.2011r. uchylił w/w postanowienie Sądu. Oznacza to, iż zasadnym jest ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem dokumentów złożonych w trakcie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, uwzględniając treść oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 20.05.2011r. stwierdzić należy, że zgodnie z art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 §1 ppsa), zaś wydatkami są w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie oraz koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonywania czynności sądowych poza budynkiem sądowym (art. 213 ppsa). Treść powyższych przepisów, przy uwzględnieniu faktu, iż ustanowienie radcy prawnego stanowi niezależne żądanie wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 245 §2 i 3 ppsa), pozwala uznać, że składając pismo z dnia 20.05.2011r. ograniczył zakres złożonego wcześniej wniosku domagając się wyłącznie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa można przyznać prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, jeżeli podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Dokonując analizy sytuacji materialnej strony skarżącej (obroty kont aktywnych za okres 01.01.2010r. – 31.12.2010 r.), zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2010 rok podatkowy (strata w wysokości [...] zł.) stwierdzić należy, iż skarżąca nie prowadzi obecnie żadnej działalności i notuje straty z działalności wynikające ponoszonych kosztów (podróże służbowe, serwis samochodu, usługi rachunkowe i prawnicze, podatki, opłaty i zakupy art., biurowych).
Jak wynika z przedłożonej dokumentacji Spółka nie prowadzi normalnej działalności gospodarczej a bieżąca działalność finansowana jest z kapitału zapasowego i umarzania jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych. Jak wynika z potwierdzenia transakcji odkupienia z dnia 20.05.2011r., W. sp. z o.o. w likwidacji sprzedała wszystkie posiadane jednostki uczestnictwa za kwotę [...] zł. Z wyciągu bankowego z dnia 06.06.2011 wynika, iż w wyniku dokonanych na koncie operacji tj. zapłaty podatku od nieruchomości ([...] zł.) i dokonanej wpłaty na rzecz M.G.F. tytułem zadłużenia ([...] zł.) stan konta wynosił [...] zł.
Mając na uwadze etap postępowania, uwzględniając fakt uiszczenia wpisu sądowego od skargi, sytuację materialną wnioskodawcy wynikającą z obsługi zadłużenia i konieczność finansowania bieżącej działalności spółki przy braku uzyskiwania dochodu z bieżącej działalności, uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 246 §2 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło