IV SA/Po 820/11

WyrokWSA w Poznaniu2012-02-16

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Bożena Popowska, Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za niesporządzenie i nieprzekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2009 r. została wymierzona prawidłowo, biorąc pod uwagę wiek, stan zdrowia i sytuację materialną strony, a także brak wcześniejszego pouczenia o konsekwencjach prawnych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji nie rozważyły wszystkich okoliczności faktycznych, naruszając tym samym przepisy prawa procesowego. W szczególności, strona nie została prawidłowo pouczona o konsekwencjach prawnych zaniechania obowiązku złożenia zbiorczego zestawienia danych o odpadach, a wymierzona kara była nadmiernie represyjna, zwłaszcza w kontekście wieku, stanu zdrowia i sytuacji materialnej strony. Sąd wskazał również na wątpliwości konstytucyjne dotyczące poprzedniego brzmienia przepisu art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia A. N. kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za niesporządzenie i nieprzekazanie Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2009 r. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały karę w mocy, uznając, że termin złożenia zestawienia jest ustawowy i nie podlega wydłużeniu. Strona skarżąca podnosiła, że jest osobą starszą, prowadzącą mały zakład stolarski, nieświadomą obowiązku złożenia zestawienia, a nałożona kara jest niewspółmiernie wysoka. Do odwołania dołączyła wymagane zestawienie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz A. N. kwotę 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski /spr./ Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za niesporządzenie i nieprzekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] marca [...] r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz A. N. kwotę 400 (czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2011 r.) Marszałek Województwa W. (dalej Marszałek albo organem I instancji), na podstawie art. 79c ust. 3 w związku z art. 79d ust. 3 i 4, i art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. 2010 r., nr 185, poz. 1243 ze zm., dalej ustawa o odpadach bądź uoo), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) wymierzył A. N. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Stolarstwo Meble Okna Drzwi, ul. B. [...], 63-400 O. W. (dalej Strona, Odwołujący albo Skarżący) karę pieniężną w wysokości [...] zł za niesporządzenie i nieprzekazanie Marszałkowi zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2009 r. Organ I instancji wskazał, że wymierzoną karę pieniężną należy uiścić na podany w decyzji numer rachunku bankowego w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Motywując podjęte rozstrzygnięcie Marszałek wskazał w szczególności, że Strona jest posiadaczem odpadów w związku z prowadzoną działalnością polegającą na produkcji pozostałych mebli. Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 13 uoo każdy, kto faktycznie włada odpadami, w tym wytwórca odpadów, jest ich posiadaczem. W związku z tym ma obowiązek składać co roku zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów (art. 37 ust. 1 i 3 uoo). Organ I instancji pismem z [...] stycznia 2011 r. nr [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niewykonanie obowiązku sporządzenia i przekazania Marszałkowi zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2009 r. Pismem z 31 stycznia 2011 r. Strona wniosła o odstąpienie od postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Pismo Strony nie zawierało wymaganych danych określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 25 maja 2007 r. w sprawie zakresu informacji oraz wzorów formularzy służących do sporządzania i przekazywania zbiorczych zestawień danych (Dz. U. nr 101, poz. 686, dalej rozporządzenie z 2007 r.) i tym samym nie wypełniało obowiązku wynikającego z art. 79c ust. 3 uoo. Strona w dalszym ciągu nie złożyła zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2009 r. Dnia [...] lutego 2011 r., zgodnie z art. 10 kpa, wysłano Stronie zawiadomienie nr [...], którym poinformowano Stronę, że Marszałek zebrał wszystkie dowody i materiały niezbędne do wydania decyzji, i że Strona może uzyskać wyjaśnienia i wypowiedzieć się co do zebranych dowodów, i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego zawiadomienia. W piśmie z [...] lutego 2011 r. Strona ponownie wniosła o odstąpienie od postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niesporządzenie sprawozdania za 2009 r. Swą prośbę motywowała podeszłym wiekiem - [...] lat, prowadzeniem niewielkiego zakładu, koniecznością zakupu materiałów do pracy i wniesieniem opłat związanych z prowadzeniem zakładu a także trudną sytuacją rodzinną i osobistą (k. 33-37, 41-43, 85, 89-91, 97 akt Marszałka). W odwołaniu od powyższej decyzji Strona wniosła o umorzenie kary pieniężnej. Odwołujący czując się pokrzywdzony decyzją z [...] marca 2011 r. wyjaśnił, że po wykonaniu wszystkich zarządzeń pokontrolnych i zapłaceniu mandatu karnego sądził, że spełnił wszystkie wymagania stawiane przez organy kontroli. Odwołujący przygotował kompletną dokumentację dotyczącą gospodarowania odpadami, uzyskując decyzją Starosty Ostrowskiego zatwierdzenie programu gospodarki odpadami niebezpiecznymi produkowanymi przez zakład i postanowienie Prezydenta Miasta o wyrażeniu pozytywnej opinii dotyczącej zatwierdzenia programu gospodarki odpadami niebezpiecznymi. Skarżący otrzymał zezwolenie na prowadzenie odzysku odpadów, jak również decyzję Starosty Ostrowskiego udzielającą pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów z instalacji należącej do stolarni. Odwołujący rzetelnie prowadzi dokumentację dotyczącą wytwarzanych odpadów i emisji. Powodem dla którego Odwołujący nie złożył informacji o wytwarzanych odpadach za 2009 r. była Jego niewiedza i przekonanie, że wyrzucanie niewielkich ilości odpadów poprodukcyjnych w pojemniku na odpady komunalne stanowiło wypełnienie obowiązków względem ochrony środowiska. Należący do Strony zakład stolarski jest niewielki. Odwołujący jest starszym człowiekiem, dotkniętym chorobą. Mimo tego, ze względu na zamiłowanie do wykonywanej pracy i szkolenie dwu uczniów, Odwołujący nadal wykonuje czynności stolarskie. Do wniesionego odwołania Strona dołączyła zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilościach wytworzonych, i odzyskiwanych odpadów oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku tych odpadów za 2009 r. (k. 13-31 akt Marszałka). Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2011 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej SKO albo Kolegium), na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję z [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu SKO, powołując art. 37 ust. 1 i 3, art. 79c ust. 3, art. 79d ust. 3 i 4 ustawy o odpadach podkreśliło, że Odwołujący nie złożył w terminie do dnia [...] marca 2010 r. zestawienia danych o rodzajach i ilości wytwarzanych odpadów. Termin ów ma charakter ustawowy i nie podlega wydłużeniu ani przywróceniu. Jego niedochowanie rodzi sankcję w postaci kary pieniężnej. Kolegium dokonało ustaleń odpowiadających ustaleniom organu I instancji i dokonało wykładni prawa, zbliżonej do wykładni zaprezentowanej w decyzji z 31 marca 2011 r. (k. 28-25, 22 akt SKO). Pismem z [...] lipca 2011 r. Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) na decyzję z [...] maja 2011 r. W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że jest osobą w podeszłym wieku, prowadzącą mały zakład stolarski, nie wytwarzający dużej liczby odpadów. Skarżący nie wiedział o konieczności wykonywania zestawień o rodzajach i ilościach odpadów. Nałożona na Skarżącego kara jest niewspółmiernie wysoka. Skarżący został potraktowany jakby prowadził duży zakład produkcyjny. Skarżący podkreślił, że wykonał wszystkie zalecenia pokontrolne i uzyskał wszystkie niezbędne pozwolenia. Zbiorcze zestawienie dotyczące rodzajów i ilości wytwarzanych odpadów dostarczył dnia 19 kwietnia 2011 r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, przyjęcie złożonego po terminie zbiorczego zestawienia o rodzajach i ilościach wytwarzanych odpadów oraz niewyciąganie sankcji karnych (k. 4-5 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], SKO wniosło o oddalenie skargi prezentując tożsamą argumentację prawną jak w uzasadnieniu decyzji z 26 maja 2011 r. (k. 8 akt sądowych). Pismem z [...] września 2011 r. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji z [...] maja 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2011 r. oraz o odstąpienie od obciążenia karą w kwocie 10.000 zł. (k. 21-22 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszej sprawie pozostawała decyzja z 26 maja 2011 r. i poprzedzające jej wydanie postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z powodu braku przedłożenia przez Skarżącego zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2009 r. Sąd kierując się wynikającą z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) zasadą orzekania wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy miał na względzie, że materialnoprawną podstawą wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej w rozpoznawanej sprawie były przepisy ustawy o odpadach w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o odpadach (Dz. U. nr 1238, poz. 809, dalej nowelizacja kwietniowa), która weszła w życie dnia 20 lipca 2011 r. Mocą art. 1 pkt 2 nowelizacji kwietniowej, zmianie uległ art. 79c ust. 3 uoo, który wbrew obowiązkowi o którym stanowi art. 37 ust. 3 ustawy, za brak przekazania zbiorczego zestawienia danych o składowanych odpadach przewiduje karę pieniężną w kwocie 500,00 zł, podczas gdy w dacie wydania decyzji przez Kolegium kara ta wynosiła 10.000 zł. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne przyjęte przez organy obu instancji, które nie są sporne między stronami, przyjmując je za własne i czyniąc podstawą poniższych rozważań. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że: A. N. urodził się [...]grudnia [...] r. i w dacie orzekania przez organ II instancji miał ukończone [...] lat. Skarżący leczy się u lekarza chorób wewnętrznych – specjalisty medycyny rodzinnej, z powodu chorób przewlekłych i u specjalisty urologa, z powodu przerostu stercza II/IIIo, torbieli nerki lewej, kamicy nerki prawej (zaświadczenie lek. med. L. Sz. z [...] lutego 2011 r.; zaświadczenia dr nauk med. A. N. z [...] kwietnia 2011 r.; k. 75, 29 akt Marszałka). W latach 2006-2010 z tytułu prowadzenia działalności (stolarstwo), opodatkowany był ryczałtem, przy czym w zeznaniu podatkowym za 2010 r. wykazał: [...] zł przychodów opodatkowanych stawką 3% i [...] zł stawką 8,5%; ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w kwocie [...] zł i kwotę [...] zł składki na ubezpieczenie zdrowotne (uwierzytelnione odpisy zeznań PIT-28 i PIT-28/A za lata 2006-2010; k. 45-74 akt Marszałka). Od wielu lat A. N. współpracuje z Zespołem Szkół Specjalnych im. J. K. w O. W.; bardzo rzetelnie i profesjonalnie dokonuje napraw: pomocy dydaktycznych, mebli, krzeseł, podłóg, poręczy i wykonuje wiele innych nietypowych usług z branży stolarskiej – bardzo często za symboliczna odpłatnością bądź bezpłatnie (opinia Dyrektora Zespołu Szkół Specjalnych im. J. K. w O. W. z [...] lipca 2011 r.; k. 7 akt sądowych). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy wymienionych wyżej dokumentów urzędowych bądź prywatnych, odpisów dokumentów, mających charakter dokumentów urzędowych. Sąd dał wiarę wskazanym dokumentom i odpisom dokumentów, bowiem nie zostały one zakwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności (106 § 5 ppsa w zw. z – odpowiednio - art. 244 § 1 i art. 245 kpc, i – odpowiednio – art. 252 i 253 kpc; postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 11/06/187; T. Ereciński w: "Kodeks postępowania cywilnego Komentarz" LexisNexis 2009 t. 1 s. 707 uw. 32). Materialnoprawną podstawą wymierzonej Skarżącemu kary pieniężnej były przepisy art. 79c ust. 3 w zw. z art. 79d ust. 3 i 4 oraz art. 37 ust. 1 i 3 ustawy o odpadach. W art. 37 ust. 1 uoo, na posiadacza odpadów prowadzącego ewidencję odpadów nałożony został obowiązek sporządzenia na formularzu zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów. Zbiorcze zestawienie danych winno zawierać następujące informacje: imię i nazwisko, adres zamieszkania lub nazwę i adres siedziby posiadacza odpadów. W art. 3 ust. 2 pkt 13 uoo zdefiniowano pojęcie posiadacza odpadów, którym jest każdy, kto faktycznie włada odpadami. Stosownie do art. 79 ust. 3 uoo, zbiorcze zestawienie danych posiadacz odpadów obowiązany jest przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów w terminie do końca pierwszego kwartału za poprzedni rok kalendarzowy. Wzór formularza do sporządzania i przekazywania zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów określony został w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie zakresu informacji oraz wzorów formularzy służących do sporządzania i przekazywania zbiorczych zestawień danych o odpadach (Dz. U. nr 249, poz. 1674, dalej rozporządzenie z 2010 r.). Ubocznie należy dodać, że na podstawie § 5 rozporządzenia z 2010 r., moc prawną z dniem 1 stycznia 2011 r. utraciło rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 25 maja 2007 r. w sprawie zakresu informacji oraz wzorów formularzy służących do sporządzania i przekazywania zbiorczych zestawień danych (Dz. U. nr 101, poz. 686), na które powołały się organy obu instancji w niniejszej sprawie. W doktrynie wskazuje się, że kary pieniężne w ochronie środowiska mają zróżnicowany charakter prawny w zależności wielu czynników, przede wszystkim zaś od tego, komu się je wymierza (W. Radecki "Kary pieniężne w ochronie środowiska" O.W. Branta 1996, s. 38). System kar pieniężnych w polskim systemie prawa administracyjnego w przeciągu ostatnich 30 lat znacznie ewoluował; pojawiły się nowe rodzaje kar – zarówno takie, które łączą w sobie elementy represji, odszkodowania i przymusu, których wysokość pozostaje w normatywnej relacji do rozmiarów szkody w środowisku, jak i takie, które z rozmiarami szkody w środowisku nie są związane, a służą przymuszeniu adresatów do dopełnienia obowiązku nałożonego normami prawa administracyjnego (np. złożenia w określonym czasie dokumentów, o określonej treści, pozwalających właściwym organom na kontrolowanie danego rodzaju działalności (art. 37 ust. 3a, 3b, 3c uoo; W. Radecki – op. cit. s. 40, 42 i n.). W art. 79c ust. 3 uoo zamieszczona została sankcja typu administracyjnego za brak wykonania obowiązku polegającego na sporządzeniu i przekazaniu zbiorczego zestawienia danych o wytwarzanych odpadach. Sztywność sankcji określonej na 10.000 zł zdejmuje z organów konieczność odnoszenia się do okoliczności warunkujących i uzasadniających wysokość faktycznie wymierzonej kary, wymagając jednak zastosowania takiej samej sankcji w odniesieniu do czynów o bardzo różnym ciężarze gatunkowym (M. Górski, J. Kierzkowska "Sankcje administracyjne w przepisach o odpadach" w: M. Stahl, R. Lewicka, M. Lewicki "Sankcje administracyjne" Wolters Kluwer 2011 r., s. 281). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, organy obu instancji orzekając o wymierzeniu Skarżącemu kary pieniężnej w kwocie [...] zł nie rozważyły wszystkich okoliczności faktycznych, naruszając tym samym przepisy prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący już w pierwszym piśmie procesowym z [...] stycznia 2011 r. przedstawił swą trudną sytuację zdrowotną i materialną, zastrzegając, że posiada wszelkie niezbędne orzeczenia organów administracji dozwalające na prowadzenie działalności związanej z wytwarzaniem odpadów. Skarżący przedstawił jednocześnie zbiorcze zestawienie o wytworzonych i poddanych odzyskowi odpadach, a także o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku za 2010 r. (k. 89-91 akt Marszałka). W odwołaniu złożonym od decyzji z dnia [...] marca 2011 r. Skarżący stwierdził wyraźnie, że po wykonaniu zarządzeń pokontrolnych oraz zapłaceniu mandatu sądził, że spełnił wszystkie wymagania stawiane przez organy kontroli, dopełniając jednocześnie obowiązku przedłożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości wytworzonych odpadów za 2009 r. (k. 13-25 akt Marszałka). Marszałkowi z urzędu wiadomym było, że: dnia [...] października 2010 r. A. N. złożył informację o wytwarzanych odpadach innych niż niebezpieczne oraz o sposobach gospodarowania odpadami w trybie art. 24 ust. 4 uoo; decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] i [...] Starosta O. na podstawie na podstawie art. 13 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1, 2 pkt 3, ust. 3,5,8, art. 21 ust. 1, art. 26 ust. 1,2,3, pkt 3, ust. 4, 6, 7, art., 27 ust. 2, art. 31 ust. 1, 2 i art. 63 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. 2010 r., nr 185, poz. 1243 ze zm.) zatwierdził program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, wytwarzanymi przez zakład: Stolarstwo Meble Okna Drzwi, A. N., ul. B. [...],[...] O. W. wraz z zezwoleniem na odzysk odpadów na ww terenie (k. 119-123, 101-118 akt Marszałka). Analizując przebieg całego postępowania w niniejszej sprawie należy dojść do wniosku, że Skarżący nie został pouczony zarówno przed jego wszczęciem, jak i na jakimkolwiek jego etapie na podstawie art. 9 kpa o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie Jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy winien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe. Udowodnione naruszenie tego obowiązku winno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji, szczególnie wówczas, gdy urzędnik stwierdza (lub winien stwierdzić), że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami, lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków. W takim wypadku urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami. Jest to jedyny odpowiadający zasadzie art. 1 Konstytucji [obecnie art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dz.U. nr 78, poz. 483; sprost. 2001, nr 28, poz. 319; zm. 2006, nr 200, poz. 1471, 2009, nr 114, poz. 946] sposób rozumienia art. 9 kpa (wyrok SN z 23.7.1992 r., III ARN 40/92, z glosą aprobującą W. Tarasa PiP 1993, z. 3, s. 110 i n. i częściowo aprobującą J. Zimmermanna PiP 1993, z. 8., s. 116 i n., , przywoływany i akceptowany przez B. Adamiak, w: B. Admiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C. H. Beck 2011 r., s. 69, nb 2). Pouczenie winno być adekwatne do doświadczenia życiowego i możliwości percepcji pouczanego. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zaniechały wyjaśnienia Skarżącemu całokształtu okoliczności prawnych sprawy i wiążących się z tym ujemnych dlań konsekwencji. Było to o tyle konieczne, że Skarżący prowadząc wprawdzie działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług stolarskich, nie powinien być traktowany na równi z podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, w szczególności w formach określonych w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego jeszcze pod rządem rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz.U. nr 57, poz. 502 ze zm., dalej kh), utrwalił się pogląd, że status prawny członka zarządu ukształtowany został w sposób szczególny. Przy wykonywaniu swych obowiązków winien dokładać staranności sumiennego kupca (art. 292 § 2 kh); objęcia stanowiska w danej spółce mimo braku wykształcenia lub wiadomości potrzebnych do prowadzenia jej spraw jest naruszeniem wymaganej staranności i sumienności (przykładowo – uzasadnienie wyroku SN z 6.6.1997 r., III CKN 65/97, OSNC 2007, z. 11, poz. 181, s. 75). Pogląd ów pozostaje aktualny pod rządem ksh, skoro ustawodawca nakłada na członka zarządu, przy wykonywaniu swych obowiązków, powinność dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru swej działalności (art. 293 § 2 ksh; A. Kidyba – op. cit. s. 1285 uw. 6; A. Szajkowski, M. Tarska w Kodeks spółek handlowych. Komentarz C.H. Beck 2005 t. II s. 941-942 nb 3-6a). Skarżący, mając [...] lat, prowadzi własną działalność jednoosobowo. Firma Skarżącego obecnie nie generuje znacznego zysku, a działalność wykonywana jest z zamiłowania Skarżącego do wykonywanego zawodu i obecnie – z chęci wykształcenia w zawodzie stolarza dwu uczniów. Firma Skarżącego nie ma własnej obsługi prawnej, co w niełatwej i nieustannie zmieniającej się przestrzeni gospodarczej i prawnej, utrudniało Skarżącemu zorientowanie się, że dopełniając szeregu obowiązków związanych z działalnością firmy, nie dopełnił – jedynie przez przeoczenie – obowiązku złożenia zbiorczego zestawienia danych, o którym mowa w art. 37 ust. 1 i 3 uoo. Za tym, że Skarżący błędnie przypuszczał, że składając informację w trybie art. 24 ust. 4 uoo, dopełnił wszystkich ciążących na Nim obowiązków przemawia to, że po wskazaniu przez Marszałka w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2011 r., że pismo z [...] stycznia 2011 r. nie stanowi wypełnienia obowiązku z art. 79c ust. 3 uoo [k. 35 akt Marszałka; zapewne Marszałek miał na uwadze obowiązek, o którym mowa w art. 37 ust. 3 uoo], Skarżący dołączył konieczne zbiorcze zestawienie już do odwołania (k. 13-25 akt Marszałka). Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia pozostaje nader represyjny charakter sankcji administracyjnej o której stanowił art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach, w brzmieniu sprzed nowelizacji kwietniowej. Biorąc pod uwagę oparcie analizowanej odpowiedzialności na zasadach obiektywnych, z pominięciem badania winy w nieprzedłożeniu owego zestawienia, znaczną wysokość kary i brak okoliczności mogących ograniczyć bądź wyłączyć odpowiedzialność za zaniechanie wykonania tego obowiązku (np. w postaci czynnego żalu, znanego w innych regulacjach administracyjnoprawnych), analizowana regulacja prawna budzi wątpliwości z punktu widzenia naruszenia zasady demokratycznego państwa prawa, o której stanowi art. 2 Konstytucji RP i gwarancji proceduralnych wynikających z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Dał temu wyraz WSA w Łodzi, który postanowieniem z 9.3.2011 r., II SA/Łd 1509/10 skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne dotyczące zgodności z art. 2 Konstytucji RP art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę w pełni podziela wyrażone w uzasadnieniu przywołanego postanowienia wątpliwości z uwagi także z uwagi na równe potraktowanie przez ustawodawcę wszystkich podmiotów obowiązanych do przedłożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości wytworzonych odpadów, z pominięciem jakiejkolwiek indywidualizacji sytuacji faktycznej w jakiej się znajdują. Nie bez znaczenia pozostaje również wspomniana nowelizacja art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach, na podstawie której kara pieniężna za to samo zaniechanie uległa znacznemu, dwudziestokrotnemu zmniejszeniu - z 10.000 do 500 zł. Wprowadzając ust. 4, a zwłaszcza 5 do art. 97c uoo, ustawodawca dał wyraz dążeniu do ograniczenia wysokości kary pieniężnej – wskazując w szczególności, że łączna wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 3 i 4, za dany rok kalendarzowy nie może przekroczyć 10.000 zł (zatem łącznie nie może przekroczyć kwoty, określonej w ust. 3 art. 79c sprzed nowelizacji kwietniowej). W uzasadnieniu projektu nowelizacji kwietniowej podkreślono dotychczasowy brak elastyczności przy wymierzaniu kary pieniężnej w ustawie o odpadach i zgłaszana przez urzędy marszałkowskie potrzeba modyfikacji w zakresie sankcji związanych z obowiązkiem prowadzenia ewidencji odpadów oraz sporządzaniem zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów (http://orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf/wgdruku/4012). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa w pkt 1 uchylił decyzję z [...] maja 2011 r. i poprzedzającą ją decyzję z [...] marca 2011 r. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji, w oparciu o poczynione, niewadliwe ustalenia faktyczne oraz stwierdzone wyżej uchybienia prawa procesowego, winien zastosować względem Skarżącego art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o odpadach (Dz. U. nr 138, poz. 809). W 2 punkcie wyroku Sąd działając na podstawie art. 152 ppsa określił, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. W 3 punkcie wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od SKO na rzecz Skarżącego kwotę 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na przedmiotową kwotę złożył się jedynie wpis od skargi w kwocie 400 zł, którego wysokość ustalona została na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193; k. 14 akt sądowych). ja

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło