IV SA/Po 823/04

WyrokWSA w Poznaniu2005-09-29

Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobyt w obozie przesiedleńczym w Łodzi w 1939 roku może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich, jeśli obozy te powstały dopiero w 1940 roku?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania uprawnień kombatanckich. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że obozy przesiedleńcze w Łodzi istniały od 1940 roku, co wykluczało możliwość pobytu skarżącego w takim obozie w 1939 roku, jak twierdził we wniosku. Brak było również innych dokumentów potwierdzających pobyt w miejscu odosobnienia spełniającym kryteria ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący W. W. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi w 1939 roku. Organ odmówił przyznania uprawnień, wskazując na sprzeczności w datach podawanych przez skarżącego oraz na fakt, że obozy przesiedleńcze w Łodzi istniały dopiero od 1940 roku. Skarżący twierdził, że został wysiedlony z rodzicami pod koniec października 1939 roku i prawdopodobnie przez obozy łódzkie trafił na tereny Generalnej Guberni, gdzie zameldował się 2 grudnia 1939 roku. Sąd rozpatrywał sprawę pod kątem art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o kombatantach, dotyczącego pobytu dzieci do lat 14 w miejscach odosobnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent-stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Makosz-Frymus /-/P. Miładowski MW IV SA/Po 823/04 U Z A S A D N I E N I E Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 nr 42 poz. 371 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]lipca 2003 r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich W.W. z powodu pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wyjaśnił, że decyzją z dnia [...]lipca 2003 r. odmówiono W. W. przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b" powołanej wyżej ustawy o kombatantach z uwagi na brak należytego udokumentowania przesłanek określonych w tym przepisie. W. W. podniósł, że w grudniu 1939 r. przebywał wraz z rodzicami w obozie przesiedleńczym w Łodzie. Natomiast, jak zauważył Kierownik Urzędu, w piśmie z dnia [...]kwietnia 2004 r. W. W.podał, że wysiedlony został w październiku 1939 r., a w grudniu 1939 r. przebywał już na terenie Generalnej Gubernii. Powołując się na dostępny organowi materiał źródłowy, tj. Informator encyklopedyczny Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945 opracowany przez Główną Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce (PWN Warszawa 1979 str. 292-300) Kierownik Urzędu podał, że obozy przesiedleńcze w Łodzi istniały dopiero od 1940 r. W związku z tym W. W. nie mógł przebywać w jednym z obozów przesiedleńczych w Łodzi w roku 1939. Uwzględniając te okoliczności Kierownik Urzędu uznał, że brak podstaw do zastosowania wobec W. W. przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o kombatantach. Wnosząc skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2004 r. W. W. podniósł, że wraz z rodzicami i rodzeństwem został przymusowo wysiedlony z Sypniewa powiat Chodzież i deportowany do Generalnej Guberni. Wysiedlenie miało miejsce z końcem października 1939 r. przez Chodzież do Poznania i "... prawdopodobnie przez jakiś z obozów łódzkich...". W dniu 2 grudnia 1939 r. skarżący wraz z rodziną zostali zameldowani w Generalnej Guberni - Mękarzów. W związku z tym skarżący wniósł o pozytywne załatwienie sprawy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest bezzasadna. W. W. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi. Zasady przyznawania uprawnień kombatanckich obywatelom polskim regulują przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. nr 42 poz. 371 ze zm.). W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b" i "c" powołanej wyżej ustawy przepisy tej ustawy stosuje się do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego polegającym, między innymi, na przebywaniu w miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa lub w miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Skarżący w dacie wysiedlenia był półtorarocznym dzieckiem, a więc jego wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich należało rozpatrywać pod kątem spełnienia przesłanek art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o kombatantach. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach o spełnieniu warunków stanowiących podstawę uprawnień kombatanckich i o ich przyznaniu uprawnionemu orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Skarżący przedłożył opinię Zarządu Krajowego Związku Dzieci Wojny - Oddział Terenowy w Chodzieży popierającą wniosek skarżącego w sprawie uzyskania uprawnień kombatanckich. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że przedstawienie takiej rekomendacji nie przesądza jeszcze o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Okoliczności uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich muszą być udokumentowane. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, brak jest jakichkolwiek dokumentów, które uwiarygodniałyby twierdzenia skarżącego co do jego pobytu wraz z rodzicami i rodzeństwem w obozie przesiedleńczym w Łodzi. Bezspornym jest fakt, że skarżący wraz z rodziną zostali w ostatnich miesiącach 1939 r. wysiedleni ze Sypniewa (gmina Margonin) i wywiezieni na tereny Generalnej Guberni, gdzie w dniu 2 grudnia 1939 r. zamieszkali w majątku Mękarzów gmina Moskorzew i przebywali tam do końca wojny. Skarżący na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. wyjaśnił, że rodzice jego nie wiedzieli gdzie i w jakich miejscowościach zatrzymywali się w drodze do Generalnej Guberni. W związku z tym skarżący wskazał obóz w Łodzi "bo wszyscy mówili, że ludzie wywożeni z Wielkopolski trafiali do obozu w Łodzi". Przedłożone przez skarżącego zeznania świadków S. M. i Z. D. potwierdzają tylko fakt wysiedlenia rodziny skarżącego ze Sypniewa, natomiast żaden z tych świadków nie wspomina o pobycie tej rodziny w obozie przesiedleńczym w Łodzi. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący i jego rodzina zostali wysiedleni w 1939 r. i 2 grudnia 1939 r. zamieszkali już na terenie Generalnej Guberni to nie mogli przebywać w jednym z obozów przesiedleńczych w Łodzi skoro obozy te powstały w 1940 r. jak informują źródła historyczne. Zważywszy, że skarżący nie powoływał się na inne, niż wskazane we wniosku, okoliczności, które uzasadniałyby, na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, przyznanie uprawnień kombatanckich, Kierownik Urzędu prawidłowo odmówił przyznania tych uprawnień. W związku z powyższym, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Makosz-Frymus /-/P. Miładowski MW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło