IV SA/Po 827/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-10-26

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Anna Jarosz, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego może dotyczyć decyzji organu pierwszej instancji, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia poprzez odwołanie do organu drugiej instancji?
Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym. W przypadku, gdy przysługuje odwołanie do organu drugiej instancji, skarga do sądu może dotyczyć jedynie ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, a nie decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Strona J. N. była beneficjentką zasiłku stałego. Decyzją z maja 2011 r. Prezydent Miasta zmienił wysokość zasiłku, uznając stronę za prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe ze S. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając brak należytego wykazania wspólnego gospodarstwa. Po ponownym rozpatrzeniu Prezydent Miasta wydał decyzję z lipca 2011 r. zmieniającą wysokość zasiłku. Strona złożyła pismo zatytułowane "Odwołanie" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które zostało potraktowane jako skarga. SKO wezwało do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia odrzucić skargę Decyzja z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent Miasta") przyznał J. N. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") zasiłek stały od dnia 1 maja 2004 r. na stałe, wskazując w uzasadnieniu m.in., iż prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], Prezydent Miasta zmienił z urzędu wysokość przyznanego zasiłku stałego, wypłaconego ostatnio w kwocie 393,80 zł, ustalając od dnia 1 maja 2011 r. kwotę tego świadczenia w wysokości 250,30 zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynikało, że podstawą zmiany wysokości świadczenia był fakt uznania Strony jako osoby prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe ze S. P. i wliczenia jego dochodu do dochodu rodziny. Na skutek odwołania Strony, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO") uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, uznając, iż nie wykazano należycie faktu prowadzenia przez Stronę wspólnego gospodarstwa domowego ze S. P., jako podstawy faktycznej i prawnej zmiany wysokości zasiłku stałego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta wydał decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], która z pewnymi korektami, co do zasady stanowiła rozstrzygnięcie tożsame z poprzednią decyzją tego organu. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie (k. 29v. akt adm. I inst.), że służy od niej prawo wniesienia odwołania do SKO za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Koninie (dalej: "MOPR"). W dniu 20 lipca 2011 r. Prezydent Miasta wydał kolejną decyzję zmieniającą wysokość przyznanego Stronie zasiłku stałego, od dnia 1 sierpnia 2011 r. (nr MOPR- IV-l-8122-200/2011). Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. adresowanym "Do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]" i zatytułowanym "Odwołanie" Strona, nie precyzując, jaki konkretnie akt i jakiego organu skarży, wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięć zapadłych w sprawie podnosząc, że: "Mimo odwołania do Kolegium Odwoławczego w [...] o uchylenie poprzedniej decyzji Nowa decyzja jest taka sama 351 zł" [pisownia oryginalna]. Ponadto stwierdziła, iż nieprawdą jest, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze S. P. Pismo z tej samej daty (tj. z[...] lipca 2011 r.), o identycznym tytule ("Odwołanie") i identycznej treści – z tym że skierowane "Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu" – wpłynęło do tut. Sądu i jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jako skarga na działalność organu administracji. Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. (k. 12 akt adm. II inst.) SKO wezwało Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez określenie, od której konkretnie decyzji MOPR się odwołuje. W odręcznej adnotacji naniesionej na egzemplarzu tego wezwania znajdującego się w aktach sprawy Strona wyjaśniła, iż odwołuje się od decyzji MOPR z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę SKO – przyjmując, iż jest to skarga na ww. decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2011 r. – wniosło o jej oddalenie. Zarazem w uzasadnieniu swej odpowiedzi podkreśliło, iż z uzasadnienia skargi wynika, że w istocie dotyczy ona nowej decyzji organu I instancji wydanej po wyżej opisanym uchyleniu przez organ odwoławczy poprzedniej decyzji zmieniającej tego organu [tj., że dotyczy ww. decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2011 r.]. SKO dodało, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...], doręczoną Stronie w dniu [...] sierpnia 2011 r., uchyliło ostatnio wymienioną decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w przedmiotowej sprawie uznając, że zmiana wysokości nabytego prawa do zasiłku stałego w trybie art.106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej z datą wsteczną ze względu na konstytutywny charakter tej decyzji jest niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W świetle art. 52 § 2–4 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem skargi wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Badanie merytorycznej zasadności skargi winno więc być w każdym przypadku poprzedzone sprawdzeniem wymagań formalnych skargi, w tym jej dopuszczalności. W sytuacji, gdy w sprawie przysługuje środek zaskarżenia, obligatoryjne jest wyczerpanie toku instancji, by wnieść skargę do Sądu, przy czym skarga może dotyczyć tylko ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w toku instancji. W niniejszej sprawie – jak wynika z całokształtu jej okoliczności faktycznych, w tym zwłaszcza z treści skargi oraz daty i okoliczności jej sporządzenia i wniesienia oraz z wyjaśnień złożonych przez Stronę na wezwanie SKO – przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu I Instancji (z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...]). Wprawdzie skarżąca, jak to wynika z akt sprawy, wykorzystała tok instancji, to jednak zaskarżenie do Sądu decyzji organu I instancji (tu: Prezydenta Miasta – MOPR) zamiast rozstrzygnięcia wydanego przez organ odwoławczy (tu: SKO) stanowi negatywną przesłankę dopuszczalności skargi (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skargę jako niedopuszczalną odrzucił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło